ΕΚΤ: Η τιμή του πετρελαίου αποτελεί κλειδί για τις αυξήσεις επιτοκίων – Κρίσιμο το όριο των 100 δολ.

Για τις αποφάσεις που θα λάβει η ΕΚΤ σχετικά με τα επιτόκια στα τέλη του επόμενου μήνα, καθοριστικές παράμετροι θα είναι η εξέλιξη του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο και η διαμόρφωση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου μέσα στον Οκτώβριο.

Η ΕΚΤ καλείται να αποφασίσει εάν, κατά την επόμενη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής στις 29 Οκτωβρίου, θα αυξήσει ξανά τα επιτόκια ή θα περιμένει έως τον Δεκέμβριο, ώστε να αποκτήσει σαφέστερη εικόνα για το επίπεδο του πληθωρισμού. Καθώς η πληθωριστική άνοδος αποδίδεται κατά κύριο λόγο στην ενεργειακή κρίση, οι μεταβολές των διεθνών τιμών του πετρελαίου παρακολουθούνται καθημερινά από το επιτελείο της Κεντρικής Τράπεζας.

Τα 100 δολάρια ως κρίσιμο όριο για το πετρέλαιο

Η εντατικοποίηση των βομβαρδισμών των Χούθι στη Σαουδική Αραβία αναζωπύρωσε τις τελευταίες εβδομάδες τις ανησυχίες για τις πετρελαϊκές ροές, οδηγώντας το Brent εκ νέου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Η τιμή του, πάντως, εμφανίζει μεγάλη μεταβλητότητα και υποχωρεί όταν τοποθετήσεις αξιωματούχων από τις ΗΠΑ και το Ιράν καλλιεργούν προσδοκίες για πιθανή συμφωνία. Υπό αυτή την έντονη αβεβαιότητα, αρμόδιες ευρωπαϊκές πηγές εκτιμούν ότι θα ήταν πρόωρο να επισπεύσει η ΕΚΤ μια αύξηση επιτοκίων, η οποία θα προκαλούσε νέα επιβάρυνση στο κόστος χρήματος της ευρωζώνης. Τις τελευταίες ημέρες, το Brent κινήθηκε γύρω από τα 105 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας ισχυρές διακυμάνσεις και περνώντας ακόμη και κάτω από τα 100 δολάρια.

Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει ότι η ΕΚΤ θα αποκτήσει μεγαλύτερη ευχέρεια να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια τον Οκτώβριο, εφόσον το πετρέλαιο υποχωρήσει και σταθεροποιηθεί χαμηλότερα από τη ζώνη των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, ενώ παράλληλα τα δεδομένα του Σεπτεμβρίου δεν καταγράψουν νέα σημαντική επιτάχυνση του πληθωρισμού. Εάν συμβεί αυτό, μια επόμενη αύξηση θα μπορούσε να παραπεμφθεί στη συνεδρίαση της 17ης Δεκεμβρίου, οπότε η ΕΚΤ θα έχει συγκεντρώσει περισσότερα δεδομένα για τη διάρκεια και την ένταση του ενεργειακού σοκ.

Εάν η τιμή διατηρηθεί κάτω από τα 100 δολάρια, θα μειωθεί ο κίνδυνος να εκδηλωθεί ένα ακόμη ισχυρό κύμα ενεργειακών ανατιμήσεων, το οποίο στη συνέχεια θα διαχεόταν στην υπόλοιπη οικονομία. Στον αντίποδα, μια παρατεταμένη νέα άνοδος πάνω από το συγκεκριμένο όριο θα ενίσχυε τις πιέσεις προς την ΕΚΤ για άμεση αντίδραση.

Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Σεπτεμβρίου

Σε κάθε περίπτωση, οι κινήσεις της ΕΚΤ στο μέτωπο των επιτοκίων θα επηρεαστούν από την πορεία του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο, καθώς αυτή αποτυπώνει τόσο το ύψος όσο και την τάση των τιμών για τους προσεχείς μήνες. Η πρώτη εκτίμηση της Eurostat για τον πληθωρισμό του τρέχοντος μήνα αναμένεται στις 2 Οκτωβρίου. Τον Αύγουστο, ο ετήσιος πληθωρισμός στην ευρωζώνη ανήλθε σε 3,2%, έναντι 2,9% τον Ιούλιο, με τη μεγαλύτερη ώθηση να προέρχεται από το ενεργειακό κόστος.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, εάν τα δεδομένα του Σεπτεμβρίου καταδείξουν ότι η άνοδος εξακολουθεί να βρίσκεται υπό έλεγχο και, κυρίως, πως οι αυξήσεις στην ενέργεια δεν περνούν με εντονότερο ρυθμό στις υπηρεσίες και στα άλλα αγαθά, θα ισχυροποιηθεί στο εσωτερικό της ΕΚΤ η επιχειρηματολογία υπέρ μιας παύσης τον Οκτώβριο.

Υπενθυμίζεται ότι οι νεότερες προβλέψεις της ΕΚΤ τοποθετούν τον μέσο πληθωρισμό στο 3% για το 2026, στο 2,5% για το 2027 και στο 2,1% για το 2028, εκτιμώντας επομένως ότι η επιστροφή κοντά στον στόχο του 2% θα αργήσει αρκετά.

Οι εβδομάδες που ακολουθούν θα έχουν, επομένως, κρίσιμη σημασία. Αρμόδιες ευρωπαϊκές πηγές επισημαίνουν ότι, εφόσον το πετρέλαιο υποχωρήσει ξανά κάτω από τα 100 δολάρια και τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δεν κρύβουν αρνητική έκπληξη για τον πληθωρισμό, η ΕΚΤ θα διαθέτει ένα ισχυρό επιχείρημα για να κερδίσει χρόνο στις 29 Οκτωβρίου. Εάν, αντιθέτως, το πετρέλαιο δεν επιστρέψει κάτω από τα 100 δολάρια, ο πληθωρισμός του Σεπτεμβρίου επιφυλάξει δυσάρεστη έκπληξη και το ενεργειακό σοκ αρχίσει να αποκτά μονιμότερα χαρακτηριστικά, θα ενταθεί εκ νέου η συζήτηση για αύξηση των επιτοκίων ήδη από τον Οκτώβριο, στο 2,75% από το σημερινό 2,5%.