Τζαφάρ Παναχί: Πέντε χρόνια φυλακή και κατάσχεση περιουσίας για τον βραβευμένο Ιρανό σκηνοθέτη

Αντιμέτωπος με νέα σοβαρή ποινή είναι ο Τζαφάρ Παναχί, μετά την απόφαση του Επαναστατικού Δικαστηρίου της Τεχεράνης να του επιβάλει, όπως δήλωσε ο δικηγόρος του, κάθειρξη πέντε ετών και ενός μήνα . Η ετυμηγορία προβλέπει επίσης δήμευση της περιουσίας του και επιπλέον περιορισμούς, προσθέτοντας μία ακόμη υπόθεση στη μακρά δικαστική διαδρομή του Ιρανού δημιουργού. Ο συνήγορός του, Μοσταφά Νιλί, ενημέρωσε ότι η απόφαση εκδόθηκε ερήμην. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχουν ανακοινωθεί οι κατηγορίες που οδήγησαν στη νέα καταδίκη.

Το δικαστήριο επέβαλε στον σκηνοθέτη, εκτός από τη φυλάκιση, και την κατάσχεση της κινητής και ακίνητης περιουσίας του. Για τα επόμενα δύο χρόνια δεν θα μπορεί να φύγει από το Ιράν ούτε να δραστηριοποιείται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η υπόθεση έγινε γνωστή την περασμένη εβδομάδα, όταν δεσμεύτηκαν οι τραπεζικοί λογαριασμοί του. Ο δικηγόρος απευθύνθηκε στην αρμόδια εισαγγελική υπηρεσία για να μάθει τον λόγο και εκεί ενημερώθηκε ότι είχε εκδοθεί νέα απόφαση. Όπως είπε, ο πελάτης του δεν είχε λάβει ειδοποίηση για την ημερομηνία της ακροαματικής διαδικασίας.

Τζαφάρ Παναχί: Η βράβευση στις Κάννες και η νέα δικαστική απόφαση

Η νέα εξέλιξη ακολουθεί τη σημαντική διεθνή διάκριση που πέτυχε η ταινία «Ήταν απλώς ένα ατύχημα», με την οποία ο Παναχί τιμήθηκε με τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες το 2025.

Η υπόθεση της ταινίας εστιάζει σε πρώην κρατουμένους, οι οποίοι συναντούν έναν άνδρα που θεωρούν υπεύθυνο για τα βασανιστήριά τους. Αφετηρία της ιστορίας είναι οι εμπειρίες φυλάκισης του σκηνοθέτη, ενώ το έργο πραγματεύεται την εκδίκηση, τη δικαιοσύνη και τα τραύματα που αφήνει η κακοποίηση. Η ταινία έφτασε και στα Όσκαρ του 2026, με δύο υποψηφιότητες στις κατηγορίες Διεθνούς Ταινίας και Πρωτότυπου Σεναρίου. Οι διακρίσεις αυτές συμπληρώνουν τη σημαντική πορεία που έχει διαγράψει ο Παναχί στον κινηματογράφο.

Οι παλαιότερες καταδίκες του Παναχί και η επιστροφή του στο Ιράν

Η αντιπαράθεση του Παναχί με τις ιρανικές αρχές έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια. Το 2010 του επιβλήθηκε ποινή έξι ετών φυλάκισης, μαζί με απαγόρευση διάρκειας 20 ετών να γυρίζει ταινίες, να γράφει σενάρια και να ταξιδεύει εκτός χώρας. Τον Ιούλιο του 2022 μεταφέρθηκε στις φυλακές Εβίν για να εκτίσει την ποινή. Αφέθηκε ελεύθερος τον Φεβρουάριο του 2023, αφού είχε παραμείνει κρατούμενος περίπου επτά μήνες. Παρά τους περιορισμούς που του είχαν επιβληθεί, συνέχισε να εργάζεται στον κινηματογράφο.

Τον Δεκέμβριο του 2025 καταδικάστηκε και σε άλλη υπόθεση, σε έναν χρόνο φυλάκισης για προπαγάνδα κατά του καθεστώτος. Μετά τη συμμετοχή του στις εκδηλώσεις των Όσκαρ, αποφάσισε να επιστρέψει στο Ιράν στις 30 Μαρτίου 2026. Ο δικηγόρος του ανέφερε ότι η δικογραφία της νεότερης υπόθεσης τον εμφάνιζε στο εξωτερικό και ως μη εντοπίσιμο, παρότι είχε γυρίσει ήδη στη χώρα. Ο Νιλί πρόσθεσε ότι ο σκηνοθέτης έχει μπροστά του τρεις ανοιχτές δικαστικές υποθέσεις.

Στην καριέρα του έχει αποσπάσει μερικά από τα σημαντικότερα βραβεία του ευρωπαϊκού κινηματογράφου: τη Χρυσή Κάμερα στις Κάννες για το «Λευκό μπαλόνι» το 1995, τον Χρυσό Λέοντα στη Βενετία για τον «Κύκλο» το 2000 και τη Χρυσή Άρκτο στο Βερολίνο για το «Ταξί» το 2015.