Νίκος Παπανδρέου: Δήλωση για τον θάνατο της μητέρας του, Μαργαρίτας

Με μία ιδιαίτερα συγκινητική δήλωση αποχαιρέτησε τη μητέρα του, Μαργαρίτα Παπανδρέου, ο Νίκος Παπανδρέου, λίγες ώρες μετά την είδηση του θανάτου της. Η Μαργαρίτα Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή το πρωί της Παρασκευής 18 Σεπτεμβρίου, λίγες ημέρες πριν συμπληρώσει τα 103 της χρόνια, αφήνοντας πίσω της μία διαδρομή που ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια της οικογένειας Παπανδρέου και συνδέθηκε με σημαντικές περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Ο Νίκος Παπανδρέου επέλεξε να την αποχαιρετήσει μιλώντας όχι μόνο για τη μητέρα του, αλλά και για τη γυναίκα που έζησε από κοντά τις μεγάλες πολιτικές στιγμές του Ανδρέα Παπανδρέου και του ΠΑΣΟΚ, ενώ παράλληλα χάραξε τη δική της ξεχωριστή πορεία μέσα από τη δράση της για τα δικαιώματα των γυναικών. Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν η αναφορά του στον ρόλο που είχε μέσα στην οικογένεια, περιγράφοντάς την ως τον άνθρωπο που στις δυσκολότερες στιγμές μπορούσε με έναν ήρεμο και σοφό λόγο να επαναφέρει τη γαλήνη.

Η δήλωση του Νίκου Παπανδρέου

«Η αγαπημένη μου μητέρα, η Μαργαρίτα, έφυγε σήμερα το πρωί μετά από μια δύσκολη βραδιά. Αφήνει πίσω της ένα κενό, αλλά και την ευθύνη να μείνω πιστός στις αρχές που με δίδαξε.

Έζησε όλες τις νίκες του ΠΑΣΟΚ και τις ήττες, έστησε την Ένωση Γυναικών Ελλάδας και με επιμονή έφερε αλλαγές στη χώρα που την υιοθέτησε.

Σκέφτομαι ότι στις πιο δύσκολες στιγμές είχε πάντα έναν ήρεμο και σοφό λόγο να μου πει, κάτι που με γαλήνευε — μάλλον επειδή τα είχε δει όλα. Για μας τα παιδιά της, αλλά και για τον Ανδρέα, ήταν ο φάρος στη φουρτούνα».

Μία ζωή που ξεπέρασε τον έναν αιώνα

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου γεννήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1923 στο Όουκ Παρκ του Ιλινόις των Ηνωμένων Πολιτειών, ως Μάργκαρετ Έσθερ Τσαντ. Ήταν η μεγαλύτερη από πέντε αδελφές, σπούδασε αρχικά δημοσιογραφία και στη συνέχεια πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Υγεία στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα. Εκεί γνώρισε τον Ανδρέα Παπανδρέου, με τον οποίο παντρεύτηκε το 1951. Απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τον Γιώργο, τη Σοφία, τον Νίκο και τον Ανδρέα, ενώ η κοινή τους ζωή συνδέθηκε αναπόφευκτα με μερικές από τις πιο έντονες πολιτικές περιόδους που γνώρισε η Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες.

Η ίδια, ωστόσο, δεν έμεινε στη δημόσια μνήμη αποκλειστικά ως η σύζυγος του Ανδρέα Παπανδρέου και μητέρα του μετέπειτα πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου. Ανέπτυξε τη δική της έντονη κοινωνική δράση, με ιδιαίτερη έμφαση στα δικαιώματα των γυναικών, ενώ ίδρυσε και διετέλεσε για οκτώ χρόνια πρόεδρος της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας. Η δράση της συνδέθηκε με τις μεγάλες διεκδικήσεις της εποχής για την αλλαγή της νομικής και κοινωνικής θέσης των Ελληνίδων, σε μια περίοδο κατά την οποία θεσμοθετήθηκαν σημαντικές μεταρρυθμίσεις στο οικογενειακό δίκαιο και στην ισότητα των φύλων. Παράλληλα, ασχολήθηκε με ζητήματα ειρήνης και με τη συγγραφή βιβλίων και άρθρων.

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου έζησε σχεδόν 103 χρόνια, περνώντας μέσα από διαφορετικές χώρες, εποχές και ιστορικές ανατροπές. Από την Αμερική της δεκαετίας του 1920 βρέθηκε στην Ελλάδα και έζησε από κοντά τη δικτατορία, τη Μεταπολίτευση, την άνοδο του ΠΑΣΟΚ και την πρωθυπουργία του Ανδρέα Παπανδρέου, ενώ παράλληλα δημιούργησε τη δική της δημόσια ταυτότητα. Και ίσως η φράση που επέλεξε ο γιος της για να την αποχαιρετήσει να συνοψίζει καλύτερα τον ρόλο που είχε για τους ανθρώπους της: «Ήταν ο φάρος στη φουρτούνα».