Κηδεία Κοντού: Ο επικήδειος του Κακλαμάνη – «Ένας ακόμη Ιούλιος που μας έδειξε κάποτε η Αλίκη, η Τζένη, η Ρένα, παίρνει και εσένα»

Έναν από τους πιο δύσκολους αποχαιρετισμούς της ζωής του απηύθυνε ο Νικήτας Κακλαμάνης στην εξόδιο ακολουθία της Μάρως Κοντού, της γυναίκας που δεν υπήρξε μόνο μία από τις σημαντικότερες πρωταγωνίστριες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου, αλλά και μια πολύτιμη φίλη για τον ίδιο. Οι δυο τους διατηρούσαν σχεδόν καθημερινή επικοινωνία, μοιράζονταν σκέψεις, προβληματισμούς και στιγμές της καθημερινότητάς τους, ενώ ο ένας αποτελούσε σταθερό σημείο αναφοράς για τον άλλον.

Στον επικήδειο λόγο του, ο Νικήτας Κακλαμάνης αναφέρθηκε όχι μόνο στη σπουδαία καλλιτεχνική διαδρομή της Μάρως Κοντού, αλλά κυρίως στον άνθρωπο πίσω από τη μεγάλη ηθοποιό. Στην ευγένεια, την αξιοπρέπεια, το χιούμορ και τη γενναιοδωρία που χαρακτήριζαν την προσωπικότητά της, στοιχεία που, όπως λένε άνθρωποι του στενού της περιβάλλοντος, παρέμειναν αναλλοίωτα μέχρι το τέλος.

Ο επικήδειος του Κακλαμάνη στην κηδεία της Μάρως Κοντού

«Σήμερα γελάς για τελευταία φορά εκεί, στο συννεφάκι του έργου της ζωής σου. Αυτό που με πονάει είναι ότι αντί να σου πω καλημέρα, όπως συνηθίζαμε τόσες δεκαετίες συστηματικά, από κοντά ή από τηλέφωνο, θα πρέπει να σου πω οριστικά καληνύχτα. Μια καληνύχτα στις μικρές καθημερινές στιγμές μας, καληνύχτα στις συναντήσεις και τις ατελείωτες κουβέντες μας, καληνύχτα στις συζητήσεις μας για το θέατρο, τον κινηματογράφο, την τέχνη της πολιτικής και την πολιτική της τέχνης. Καληνύχτα στις κοινές μας διαδρομές στα κοινά της χώρας, καληνύχτα στην ίδια πάντα νεανική συνείδηση κάθε φορά που ανταμώναμε. Καληνύχτα σε μια σχέση 30 ετών που ξεκίνησε από το δικό μου θαυμασμό και κατέληξε στη δική μας ζεστή αμοιβαιότητα.

Λένε μάλλον πως ο Θεός δημιούργησε τον άνδρα, αλλά μετά κατάλαβε πως είναι ικανός για κάτι περισσότερο και δημιούργησε τη γυναίκα. Πάνω σε αυτά τα σχέδιά του έπλασε και εσένα. Ένα πλάσμα αιθέριο, λυγερόκορμο, εντυπωσιακό, μια αρχοντική μορφή με έμφυτη ευγένεια, ένα φιλικό, ανεξάρτητο, ελεύθερο και μαχητικό. Μια γυναίκα με ισχυρή προσωπικότητα, θέληση και πεποιθήσεις, που έζησε με τη δική της ιδιοσυγκρασία και με το πείσμα να καταρρίψει στερεότυπα για να φτιάξει τη ζωή στα δικά της ανθρώπινα μέτρα.

Εσύ, το νεαρό κορίτσι από τα Ψαρά, το νησί του πατέρα σου, με εξαιρετικές σπουδές υποκριτικής και χορού, αλλά και με το πτυχίο της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, θωρακίστηκες με γνώσεις και ικανότητα για να κατακτήσεις έναν ανδροκρατούμενο και συχνά αφιλόξενο κόσμο. Δεκάδες χρόνια θέατρο και κινηματογράφο, με 90 έργα και 61 ταινίες, από το 1954 έως και σήμερα, αλλά και με μια ακούραστη πορεία στην τηλεόραση, από τη δεκαετία του ’70 έως και μερικούς μήνες νωρίτερα, μέσα στο 2022. Ταξιδιάρα εσύ και αιώνια έφηβη, η Μάρω. Άγγιξες με σεβασμό και τα εικαστικά, ζωγραφίζοντας με πάθος και ξεχωριστή λεπτότητα.

Αεικίνητη, ανήσυχη, ασταμάτητη. Απέδειξες ότι η ηλικία είναι απλώς δύο ψηφία της αριθμητικής και όχι η ουσία της ύπαρξής μας. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η Μάρω έδωσε την καρδιά και τα συναισθήματά της στα κοινά, είτε ως βουλευτής, είτε ως δημοτική σύμβουλος και πρόεδρος του Αθήνα 9.84 και κυρίως του Κέντρου Βρεφών «Η ΜΗΤΕΡΑ». Η Μάρω που αφιέρωσε όλο της το είναι σε όλους εμάς που την αγαπήσαμε, χωρίς υστεροβουλία, χωρίς απωθημένα, χωρίς κέρδος ή κρυφές ατζέντες. Με μια πορεία ακάθεκτη και δημιουργική, με μια αγάπη για τον καθένα από εμάς και με μια αλήθεια καλλιτεχνική, όπως αυτή που συνόψισε εύστοχα κάποτε ο Ρίτσαρντ Μπάρτον: «Ο άνδρας ηθοποιός», είπε, «είναι κάτι λιγότερο από άνδρας. Η γυναίκα ηθοποιός όμως είναι κάτι περισσότερο». Αυτό το κάτι περισσότερο ήταν η Μάρω μας. Ήταν αυτό που ο Παλαμάς έγραψε κάποτε σε ένα μονόλογο: «Όταν μιλάς εσύ, ένας λαός ολόκληρος τα λόγια σου τα ψιθυρίζει. Κάθε σου ιστορία, χωρίς να το καταλαβαίνεις, γίνεται συνθήκη. Δεν είσαι η μια, είσαι η φυλή, η διαλαλήτρα. Δεν έχεις τίποτα σερνικό, είσαι ψυχή μονάχα. Τα μάτια σου ποτέ δεν ησυχάζουν, ποτέ δεν σκοτεινιάζουν».

Μάρω μας αγαπημένη, μεγάλο το κενό της απουσίας σου, αλλά και αθάνατη η πίκρα της απουσίας σου. Σήμερα, ένας ακόμη Ιούλιος που μας έδειξε κάποτε η Αλίκη, η Τζένη, η Ρένα, παίρνει σήμερα και εσένα. Είναι βαριά η ψυχή, γιατί από σήμερα και για πάντα δεν θα ξανακούσει κανείς από εμάς να πεις μια λέξη. Αλλά εσύ, αυτή τη λέξη θα στη πω εγώ για τελευταία φορά: Σ’ αγαπάμε, καλό ταξίδι», είπε ο Νικήτας Κακλαμάνης.