Social media: Η κυβέρνηση συζητά με τις πλατφόρμες το όριο των 15 ετών – Οι επαφές ξεκίνησαν με το TikTok

Η εφαρμογή του σχεδίου για τον περιορισμό της πρόσβασης ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πλέον το επόμενο βήμα μετά τη νομοθέτησή του.

Ο νόμος 5350/2026, με όριο ηλικίας τα 15 έτη, έχει ψηφιστεί και η κυβέρνηση ξεκίνησε συνομιλίες με τις μεγάλες πλατφόρμες. Στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον συγκεκριμένες τεχνικές λύσεις, καθώς και το χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή τους.

Πρώτη στη σειρά των συναντήσεων βρέθηκε η πλατφόρμα TikTok.

Στη συνάντηση συμμετείχαν ο υπουργός Επικρατείας Ακης Σκέρτσος και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, μαζί με τους James Brunger, Head of Regulatory Strategy and Engagement, Camilla Giannecchini, Lead EU Regulatory Counsel και Francesco Cacciapuoti, Public Policy and Government Relations Manager Greece, Italy, Malta & Cyprus.

Η ελληνική πλευρά έθεσε ως ξεκάθαρη απαίτηση την ύπαρξη λειτουργικού και αξιόπιστου μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας από τις πλατφόρμες την 1η Ιανουαρίου 2027, οπότε αρχίζει να ισχύει το νέο όριο.

«Ο νόμος 5350/2026 έχει ψηφιστεί. Αναμένουμε πλέον από κάθε πλατφόρμα να εξηγήσει πώς θα συμμορφωθεί», δήλωσε ο κ. Σκέρτσος. Τόνισε ότι η διασφάλιση της υγείας, της ιδιωτικότητας και της ανάπτυξης των παιδιών είναι ευθύνη που μοιράζονται οι κυβερνήσεις με τις εταιρείες τεχνολογίας.

Ο έλεγχος αφορά και τους λογαριασμούς που υπάρχουν ήδη

Η διαχείριση των υφιστάμενων λογαριασμών συγκαταλέγεται στα πιο σύνθετα ζητήματα εφαρμογής. Κατά την κυβέρνηση, η δήλωση της ημερομηνίας γέννησης από τον ίδιο τον χρήστη δεν επαρκεί ως αξιόπιστος έλεγχος, αφού ένας ανήλικος μπορεί να καταχωρίσει ψευδή ηλικία.

Οι εταιρείες καλούνται, γι’ αυτό, να προτείνουν τρόπους ελέγχου τόσο για όσους εγγράφονται από εδώ και στο εξής όσο και για τους ήδη ενεργούς χρήστες. Μεταξύ άλλων, πρέπει να διευκρινίσουν πώς θα αναγνωρίζονται οι λογαριασμοί παιδιών κάτω από το όριο, ακόμη κι αν έχει δηλωθεί λανθασμένη ημερομηνία γέννησης.

Παράλληλα, οι μηχανισμοί θα πρέπει να προβλέπουν τρόπους αποφυγής του ελέγχου που μπορούν να αναμένονται, χωρίς να παραβλέπουν τα λάθη επαλήθευσης. Τέτοια σφάλματα ενδέχεται να στερήσουν την πρόσβαση από χρήστες που πληρούν τις προϋποθέσεις.

Δεν αρκεί, συνεπώς, να καταθέσουν οι εταιρείες μία τεχνική πρόταση: η κυβέρνηση ζητά και στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτή είναι αποτελεσματική.

Πώς ορίζεται η ηλικία κάτω των 15 ετών

Κρίσιμο είναι και το πώς προσδιορίζεται η ηλικία βάσει του νόμου. Χρησιμοποιείται ο κανόνας του ημερολογιακού έτους, με αποτέλεσμα όσοι έχουν γεννηθεί την ίδια χρονιά να αντιμετωπίζονται ως γεννημένοι την 1η Ιανουαρίου.

Με βάση αυτόν τον υπολογισμό, για το 2027 κάτω από το θεσπισμένο όριο θα λογίζονται τα παιδιά που γεννήθηκαν το 2013 και μετά. Τα συστήματα των πλατφορμών θα χρειαστεί να προσαρμοστούν αναλόγως.

Ο υπουργός Επικρατείας ανέφερε ότι έχει ολοκληρωθεί από την Ελλάδα η διαδικασία κοινοποίησης στην Ευρώπη. Όπως είπε, το πλαίσιο έχει καταρτιστεί ώστε να συμβαδίζει με τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), καθώς και με τους μηχανισμούς εποπτείας και επιβολής που ήδη ισχύουν.

Για τον καθορισμό των υπηρεσιών που καλύπτονται, ακολουθείται ο ευρωπαϊκός ορισμός των επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης. Στη συνάντηση διευκρινίστηκε ότι η απουσία μιας υπηρεσίας από τον κατάλογο των ρυθμιστών πρόσβασης του DMA δεν αρκεί, από μόνη της, για να θεωρηθεί ότι δεν εμπίπτει σε αυτόν τον ορισμό.

Έλεγχος ηλικίας χωρίς γνωστοποίηση ταυτότητας

Τις τεχνικές πτυχές ανέπτυξε ο Δημήτρης Παπαστεργίου, ο οποίος ενημέρωσε τους εκπροσώπους του TikTok για τις δυνατότητες επιβεβαίωσης ηλικίας που προσφέρουν το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet.

Βασική αρχή είναι να περιορίζονται στο ελάχιστο τα προσωπικά στοιχεία που λαμβάνει η πλατφόρμα. Το ψηφιακό αποδεικτικό δεν χρειάζεται να αποκαλύπτει το ονοματεπώνυμο ή την ημερομηνία γέννησης, αλλά μπορεί να πιστοποιεί μόνο αν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το ηλικιακό όριο.

Ο κ. Παπαστεργίου εξήγησε πώς οι εφαρμογές μπορούν να συνδεθούν με τα συστήματα των πλατφορμών, μεταφέροντας αποκλειστικά την πληροφορία που απαιτείται για τον έλεγχο της ηλικίας.

Ωστόσο, οι πλατφόρμες δεν είναι υποχρεωμένες να επιλέξουν τα Kids Wallet και Gov.gr Wallet, καθώς μπορούν να εφαρμόσουν δικό τους μηχανισμό. Αυτός θα πρέπει να είναι αποτελεσματικός, αξιόπιστος και αναλογικός, τηρώντας παράλληλα τους κανόνες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Ο υπουργός μίλησε ακόμη για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή τεχνική λύση επαλήθευσης ηλικίας και για τη δυνατότητα διαλειτουργίας της με το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας, το EUDI Wallet.

Αρχές Δεκεμβρίου το πρώτο κρίσιμο τεστ

Στις αρχές Δεκεμβρίου αναμένεται το επόμενο σημαντικό ορόσημο. Ως τότε, κάθε πλατφόρμα καλείται να μετατρέψει τις γενικές τοποθετήσεις της σε συγκεκριμένο σχέδιο εφαρμογής.

Οι εταιρείες κλήθηκαν από την κυβέρνηση να επανέλθουν με παρουσίαση της λύσης που εισηγούνται, έχοντας μαζί τους στελέχη με εξουσιοδότηση να αναλάβουν δεσμεύσεις για λογαριασμό τους, καθώς και τις ομάδες τεχνικής υποστήριξης και συμμόρφωσης.

Στην παρουσίαση θα πρέπει να εξηγούν πώς θα γίνεται η επιβεβαίωση ηλικίας και πώς θα εφαρμόζεται ο κανόνας του ημερολογιακού έτους. Θα κληθούν ακόμη να διευκρινίσουν αν θα αξιοποιήσουν το Kids Wallet ή το Gov.gr Wallet και τι προτείνουν για υπάρχοντες λογαριασμούς, νέες εγγραφές και τους άλλους τρόπους πρόσβασης στις υπηρεσίες τους.

Το σχέδιο οφείλει να περιγράφει επίσης τις δικλίδες προστασίας της ιδιωτικότητας, την αποθήκευση και διατήρηση δεδομένων, τον χειρισμό και τη διόρθωση λαθών, τα αποτελέσματα των δοκιμών και τα ορόσημα μέχρι την 1η Ιανουαρίου. Παράλληλα, κάθε επιχείρηση πρέπει να ορίσει ανώτερο στέλεχος, υπεύθυνο για την επιχειρησιακή της ετοιμότητα.

Αν υπάρχουν ζητήματα που χρειάζονται παρέμβαση από τις ελληνικές αρχές, οι εταιρείες θα πρέπει να τα αναφέρουν εγκαίρως και να καταθέσουν συγκεκριμένο τρόπο αντιμετώπισης, ώστε να λυθούν πριν τεθεί σε εφαρμογή ο νόμος.

Άμεση εκκίνηση των εργασιών από τις τεχνικές ομάδες

Η προεργασία θα αρχίσει πριν από τη συνάντηση που έχει προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο. Οι πλευρές συμφώνησαν να ξεκινήσει αμέσως η συνεργασία σε επίπεδο ομάδων εργασίας, με τεχνικές συσκέψεις ανάμεσα σε εκπροσώπους του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων και των πλατφορμών.

Οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στον τρόπο λειτουργίας του συστήματος επαλήθευσης, αλλά και στις τεχνικές απαιτήσεις για τη σύνδεσή του με τις υποδομές των εταιρειών.

Ο κ. Παπαστεργίου ζήτησε ακόμη από τις πλατφόρμες να προειδοποιήσουν εγκαίρως τους χρήστες στην Ελλάδα για τις αλλαγές που τίθενται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027 και για τη διαδικασία που θα ακολουθείται για την επιβεβαίωση της ηλικίας.

Στόχος της κυβέρνησης είναι η Ελλάδα να αποτελέσει το πρώτο πεδίο εφαρμογής αξιόπιστων συστημάτων επαλήθευσης ηλικίας, καθώς έχει ήδη θεσπίσει ηλικιακό περιορισμό και διαθέτει δημόσιες ψηφιακές υποδομές. Τα συστήματα αυτά θα μπορούσαν στη συνέχεια να αξιοποιηθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο κ. Σκέρτσος έφερε επίσης ως παράδειγμα τον συμβιβασμό της Meta στις Ηνωμένες Πολιτείες. Κατά την εκτίμησή του, οι οικονομικές επιπτώσεις και οι δεσμεύσεις για έλεγχο ηλικίας και προστασία των νεότερων χρηστών ανεβάζουν πλέον τον πήχη των απαιτήσεων για ολόκληρο τον κλάδο.

«Θέλουμε μετρήσιμα αποτελέσματα: αξιόπιστη επαλήθευση, περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω από το όριο, προστασία των προσωπικών δεδομένων και σαφή λογοδοσία», δήλωσε ο υπουργός Επικρατείας.

Η κυβέρνηση αναφέρει ότι επιδιώκει να συνεργαστεί με τις πλατφόρμες, ξεκαθαρίζει ωστόσο πως, όταν η συμμόρφωση δεν επαρκεί, οι αρμόδιες αρχές έχουν τη δυνατότητα να ακολουθήσουν τις προβλεπόμενες εθνικές και ευρωπαϊκές διαδικασίες, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους βάσει του DSA.

«Εχετε ευελιξία στην επιλογή της τεχνολογίας. Εχετε σαφή ευθύνη να συμμορφωθείτε με τον νόμο», ήταν το μήνυμα που απηύθυνε ο κ. Σκέρτσος στις εταιρείες.

Παρόντες στη συνάντηση ήταν ακόμη ο Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, Βασίλης Καρκατζούνης, η νομική σύμβουλος στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Ελίτα Σφακιωτάκη, καθώς και η Ιωάννα Χουδαλάκη, εκπροσωπώντας την ΕΕΤΤ.

Οι επόμενες κυβερνητικές συναντήσεις, μετά από εκείνη με το TikTok, θα γίνουν με εκπροσώπους της Meta, του Snapchat, της Google και της Microsoft.