Ανήλικοι και social media: Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για την απαγόρευση πρόσβασης κάτω των 15 ετών – 10 ερωτήσεις και απαντήσεις

Η πρόσβαση των ανηλίκων στα social media στην Ελλάδα περνά σε νέο πλαίσιο από την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς το νομοσχέδιο ορίζει τα 15 έτη ως βασικό ηλικιακό όριο.

Παράλληλα, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώνεται το EU KIDS Act, το οποίο έχει μεγαλύτερη εμβέλεια και περιλαμβάνει επιπλέον μέτρα για την ασφάλεια των παιδιών στον ψηφιακό χώρο.

Με ποιον τρόπο θα επιβεβαιώνεται η ηλικία και σε ποιον ανατίθεται η υποχρέωση τήρησης των κανόνων.

10 ερωτήσεις και απαντήσεις για το νομοσχέδιο

1. Ποιο είναι το περιεχόμενο του ελληνικού σχεδίου νόμου και πού εφαρμόζεται;

Η ελληνική διάταξη ρυθμίζει την είσοδο παιδιών ηλικίας κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθορίζοντας ως κατώτατη ηλικία πρόσβασης το 15ο έτος.

2. Από πότε αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το ελληνικό σχέδιο νόμου;
 Η έναρξη ισχύος των συγκεκριμένων ρυθμίσεων τοποθετείται στην 1η Ιανουαρίου 2027.

3. Με ποιον τρόπο προσδιορίζεται η ηλικία στο ελληνικό σχέδιο νόμου;
 Στο πλαίσιο αυτής της ρύθμισης, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος λογίζεται ότι φτάνουν το ηλικιακό όριο την 1η Ιανουαρίου.

4. Πώς προβλέπεται να γίνεται ο έλεγχος ηλικίας από το ελληνικό σχέδιο νόμου;
 Οι πάροχοι καλούνται να αξιοποιούν λύσεις κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές, οι οποίες ελαχιστοποιούν τη συλλογή δεδομένων και διαφυλάσσουν την ιδιωτικότητα. Το ελληνικό σχέδιο δεν καθιερώνει μία και μοναδική εφαρμογή.

5. Προβλέπεται υποχρεωτική χρήση του Kids.gov.gr Wallet στο ελληνικό σχέδιο;

Όχι. Το νομοσχέδιο δεν ορίζει μία υποχρεωτική διαδικασία για την εξακρίβωση της ηλικίας. Τα Kids.gov.gr Wallet και Gov.gr Wallet παρουσιάζονται ως κατάλληλα παραδείγματα εργαλείων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, αφού έχουν αναπτυχθεί με στοιχεία συμβατά με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για αποτελεσματικότητα, αξιοπιστία, αναλογικότητα, ελαχιστοποίηση δεδομένων και προστασία της ιδιωτικής ζωής. Ωστόσο, είναι δυνατή και η αξιοποίηση άλλων ισοδύναμων λύσεων, εφόσον αυτές ακολουθούν το ενωσιακό δίκαιο και τις τεχνικές προδιαγραφές της Ευρώπης.

6. Ποια επιπλέον πεδία καλύπτει η ευρωπαϊκή πρόταση;
 Το EU KIDS Act διαθέτει ευρύτερο πεδίο. Εκτός από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, περιλαμβάνει πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, online παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών, AI companions και γενικής χρήσης συνομιλιακούς βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης, προβλέποντας διαφορετικές υποχρεώσεις ανά υπηρεσία και ανάλογα με τους κινδύνους της. Επομένως, η ουσιαστική διαφοροποίηση είναι ότι η ελληνική ρύθμιση αφορά ειδικά τα social media, ενώ η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία επιδιώκει ένα πιο εκτεταμένο πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων ψηφιακά.

Εκτός από τις επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, θεσπίζει απαιτήσεις ασφαλούς σχεδιασμού για πλατφόρμες βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, app stores και ορισμένες υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.

7. Επιτρέπεται σε γονέα να δώσει πλήρη λογαριασμό κοινωνικού δικτύου πριν από τα 15 με βάση το EU KIDS Act;
 Όχι. Η ευρωπαϊκή πρόταση επιτρέπει αποκλειστικά έναν ειδικό και περιορισμένο λογαριασμό για παιδιά από 13 ετών έως κάτω των 15, υπό την προϋπόθεση ότι ο πάροχος τον διαθέτει και ότι δημιουργείται από γονέα ή κηδεμόνα.

8. Ποιοι περιορισμοί προβλέπονται για τον ειδικό αυτό λογαριασμό;
 Η ευρωπαϊκή πρόταση περιλαμβάνει υποχρεωτικά εργαλεία γονικού ελέγχου, δυνατότητα να ορίζεται ημερήσια χρήση έως μία ώρα και δυνατότητα εποπτείας των νέων επαφών. Για παιδιά κάτω των 13 ετών, δεν προβλέπεται λογαριασμός κοινωνικού δικτύου στο όνομά τους.

9. Σε ποιον αποδίδεται η ευθύνη εφαρμογής στο EU KIDS Act;

Κυρίως οι ίδιοι οι πάροχοι υπηρεσιών έχουν την ευθύνη για την εφαρμογή, καθώς οφείλουν να τηρούν τα ηλικιακά όρια και τις απαιτήσεις προστασίας που συνδέονται με αυτά. Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες προβλέπονται επιπρόσθετες υποχρεώσεις συμμόρφωσης, μεταξύ των οποίων η κατάθεση σχεδίου συμμόρφωσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ανεξάρτητος έλεγχος που χρηματοδοτείται από τις ίδιες. Γονείς και καταστήματα εφαρμογών λειτουργούν υποστηρικτικά και συμπληρωματικά, χωρίς όμως να αναλαμβάνουν στη θέση της πλατφόρμας την ευθύνη να εξασφαλίζει την τήρηση των κανόνων που τη διέπουν.

10. Αποτελεί ήδη νόμο το EU KIDS Act;
 Όχι. Πρόκειται για πρόταση ευρωπαϊκού κανονισμού. Το τελικό περιεχόμενό του, όπως και ο τρόπος σύνδεσής του με τις εθνικές ρυθμίσεις, θα αποφασιστούν κατά τη νομοθετική διαδικασία στην ΕΕ.