Ελληνική ναυπηγική βιομηχανία: Μανιφέστο για αναγέννηση, αναβάθμιση και ηγεσία στον ευρωπαϊκό κλάδο

Με ομόφωνη απόφαση, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων (ΕΕΝ) ενέκριναν την εισήγηση του Προέδρου της ΕΕΝ και Προέδρου της ONEX Shipyards & Technologies Πάνου Ξενοκώστα, για το Μανιφέστο της ΕΕΝ.

Το Μανιφέστο αποτελεί οδικό χάρτη για την ολική αναγέννηση των ελληνικών ναυπηγείων με στόχο η συγκεκριμένη βιομηχανία να καταστεί πλήρως ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο μέχρι το 2035.

Στο πλαίσιο αυτό η ΕΕΝ με σύνθημα «Αμερικανική Ώθηση, Ευρωπαϊκή Αφύπνιση» δεσμεύεται να ηγηθεί σειράς πρωτοβουλιών, σε Ελλάδα και Ευρώπη, ώστε τα μέλη της και όλα τα ευρωπαϊκά ναυπηγεία που πληρούν τις προϋποθέσεις να λάβουν όλα τα απαραίτητα κίνητρα και διευκολύνσεις.

Η Ελλάδα, ηγέτιδα στην ποντοπόρο ναυτιλία, σύμφωνα με την ΕΕΝ, μπορεί να ηγηθεί και στις ναυπηγήσεις εμπορικών και πολεμικών πλοίων, με κυριαρχία του Πολεμικού Ναυτικού με εγχώριες ναυπηγήσεις, δίνοντας ταυτόχρονα λύσεις στα προβλήματα των εφοπλιστών. Ειδικότερα, το Μανιφέστο περιλαμβάνει τα εξής:

1. Θεσμική και φορολογική εξομοίωση με την ποντοπόρο ναυτιλία

• Καθιέρωση ειδικού θεσμικού καθεστώτος για τις μεγάλες ναυπηγικές υποδομές, με στόχο την εξομοίωσή τους με το καθεστώς της ποντοπόρου ναυτιλίας σε θέματα φορολογίας, ασφαλιστικών ταμείων.
• Εξορθολογισμός του χρόνιου ζητήματος του μη ανταγωνιστικού μισθολογικού κόστους. Προτείνεται, μεταξύ άλλων, περαιτέρω ενίσχυση των ασφαλιστικών ταμείων μέσω νέων εργαζόμενων
• Fast-Track μετακλήσεις προσωπικού (εντός μηνός)

2. Χρηματοδοτική επανάσταση με μηχανισμός ETS & άρση περιορισμών

• Δημιουργία μηχανισμού για την άμεση επιστροφή των κεφαλαίων που εισπράττει η Ε.Ε. από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) της ναυτιλίας πίσω στην ίδια τη βιομηχανία.
• Αξιοποίηση των εσόδων του ETS ως «πράσινης επιδότησης» για τη γεφύρωση του χάσματος κόστους (price gap) μεταξύ ευρωπαϊκών και ασιατικών ναυπηγικών ομίλων. Τα κεφάλαια αυτά θα επιδοτούν τη διαφορά κόστους όταν ένας πλοιοκτήτης επιλέγει να κατασκευάσει ή να επισκευάσει το πλοίο του στην Ευρώπη με state of the art προδιαγραφές, καθιστώντας τα εγχώρια ναυπηγεία απόλυτα ανταγωνιστικά.
• Θέσπιση φορολογικών κινήτρων «Made in Greece & Europe» για επενδύσεις σε νέες ναυπηγήσεις (newbuildings) και επισκευές, με φορολογικές ελαφρύνσεις ισόποσες με το 100% και το 50% των επενδεδυμένων κεφαλαίων αντίστοιχα.
• Επέκταση των κινήτρων και σε Ευρωπαίους πλοιοκτήτες που επιλέγουν ελληνικά ναυπηγεία.
• Κατάργηση όλων των περιορισμών στις επιδοτήσεις για ναυπηγικές μονάδες και κατά προτεραιότητα αυτές που επενδύουν σε ρομποτική, αυτοματισμούς και AI (dual-use).
• Οι ενισχύσεις θα εξαντλούνται στο ανώτατο δυνατό επίπεδο όταν οι επενδύσεις δημιουργούν ολοκληρωμένους κόμβους βιομηχανίας, τεχνολογίας και υποδομών.
• Στρατηγικοί στόχοι που θα διασφαλίζουν τη ναυπηγική αυτονομία, την ενεργειακή μετάβαση και αναβάθμιση και την ασφάλεια των μεταφορών.
• Θέσπιση ειδικού προγράμματος επιδότησης ναυπηγείων για νέες επενδύσεις και βελτιώσεις και εκσυγχρονισμό της υφιστάμενης υποδομής των ναυπηγείων.

3. Project NEXUS: Ψηφιακό ναυπηγείο & Cobots/AI System

• Ενσωμάτωση συνεργατικών ρομποτικών συστημάτων, Cobots / AI Systems, για την υποστήριξη του προσωπικού και την αντιμετώπιση της δομικής έλλειψης εργατικού δυναμικού
• Ψηφιακό ναυπηγείο ύψιστης τεχνολογίας: Μέγιστη επένδυση σε αυτοματοποιημένα συστήματα κοπής, συγκόλλησης, AI και ψηφιακής διαχείρισης παραγωγής, με στόχο την κατακόρυφη αύξηση της παραγωγικότητας και τη μετάβαση στην αυτόνομη σχεδίαση και κατασκευή σύνθετων high-tech σκαφών.

4. Υποδομές του μέλλοντος 

• Προετοιμασία για ναυτιλιακά συστήματα μηδενικών εκπομπών μέσω του προγράμματος Project NEXUS
• Υπερ-Ενίσχυση ολοκληρωμένων hubs, με προνομιακή χρηματοδοτική
• Κινητροδότηση διττής χρήσης (Dual-Use), με αυξημένα κίνητρα χρηματοδοτικές διευκολύνσεις για ναυπηγικές εγκαταστάσεις που σχεδιάζονται για να εξυπηρετούν ταυτόχρονα αμυντικούς και εμπορικούς σκοπούς.

5. Η Ελλάδα ως ο νότιος πυλώνας της ευρωπαϊκής άμυνας

• Επίσημη αναγνώριση της Ελλάδας ως του Νότιου Πυλώνα της ναυπηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Εθνικός στόχος είναι η καθιέρωση της χώρας ως κορυφαίας και ισότιμης δύναμης με την Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία, διεκδικώντας σταθερό μερίδιο των ευρωπαϊκών αμυντικών ναυπηγήσεων μέσω ολοκληρωμένων μονάδων (σχεδίαση, κατασκευή, υποστήριξη).
• Ειδικό Ταμείο Ανάκαμψης 2027-2035 με στόχο το άμεσο κλείσιμο του επενδυτικού χάσματος των προηγούμενων δεκαετιών, εστιάζοντας στην ανάπτυξη του «Ναυπηγείου του Μέλλοντος» για την περίοδο 2027-2035.

6. Διατλαντικό Ναυπηγικό Σύμφωνο  

• Κοινές Γραμμές Παραγωγής με τις ΗΠΑ, με υπογραφή διακρατικής συμφωνίας ναυπηγικής συνεργασίας (Transatlantic Shipbuilding Pact) με την Αμερική για τη δημιουργία κοινών γραμμών παραγωγής σε μεγάλα αμυντικά, εμπορικά και ενεργειακά projects.
• Ανάκτηση του 33% της Παγκόσμιας Ναυπήγησης μέσα από τη γεωστρατηγική σύμπραξη Ελλάδας, Ευρώπης και ΗΠΑ, σπάζοντας το σημερινό ασιατικό μονοπώλιο και θωρακίζοντας τις δυτικές εφοδιαστικές αλυσίδες.