FDI XL και Fremm Evo: Σύγκριση των πιο σύγχρονων εκδόσεων των φρεγατών που θα εξοπλίσουν το Π.Ν. τα επόμενα χρόνια

Οι φρεγάτες FDI και Fremm It αποτελούν δύο ευρωπαϊκές κλάσεις που συγκεντρώνουν έντονο ενδιαφέρον και πέρα από την Ευρώπη. Η Naval Group έχει ήδη εξασφαλίσει την πώληση 13 πλοίων στα ναυτικά της Γαλλίας, της Ελλάδας και της Σουηδίας. Η ιστορία της Fremm στη ναυπήγηση εκτείνεται από τα μέσα της δεκαετίας του 2000: οκτώ πλοία υπηρετούν στο γαλλικό ναυτικό, ενώ από ένα πλοίο της γαλλικής έκδοσης της φρεγάτας αντιστοιχεί στα ναυτικά της Αιγύπτου και του Μαρόκου. Το ιταλικό ναυτικό διαθέτει 12 πλοία, η Αίγυπτος και η Ελλάδα από δύο, ενώ τρία προορίζονται για το πορτογαλικό ναυτικό. Οι δύο τύποι πρόκειται να ενταχθούν στο Πολεμικό Ναυτικό τα επόμενα χρόνια, γι’ αυτό έχει σημασία να εξεταστεί η εξέλιξή τους και να συγκριθούν οι δυνατότητες που προσφέρουν τώρα και στο άμεσο μέλλον.

Στην έκθεση Euronaval 2026 παρουσιάστηκαν οι νεότερες εκδοχές των δύο φρεγατών: η FDI XL και η Fremm Evo. Σε σχέση με τα αρχικά μοντέλα, και τα δύο πλοία έχουν αναβαθμιστεί στον εξοπλισμό και στον οπλισμό τους.

FDI XL

Στη σημερινή διαμόρφωση, οι γαλλικές φρεγάτες έχουν εκτόπισμα 4.600 τόνων, μήκος 121,6 μέτρα, πλάτος 17,7 μέτρα και βύθισμα 5,3 μέτρα. Η επιμηκυμένη έκδοση XL θα αποκτήσει στο μέσο του σκάφους ένα πρόσθετο τμήμα μήκους εννέα μέτρων. Το τμήμα αυτό ζυγίζει περίπου 600 τόνους και εκτιμάται ότι θα αυξήσει το εκτόπισμα του πλοίου σε περίπου 5.200 τόνους.

Η επιμήκυνση της FDI XL δημιουργεί πρόσθετο χώρο για οπλικά συστήματα. Σύμφωνα με τη Naval Group, το πλοίο θα μπορεί είτε να διπλασιάσει τους αντιπλοϊκούς πυραύλους του, από οκτώ σε 16, είτε να δεχθεί δύο εκτοξευτές περιφερόμενων πυρομαχικών. Προβλέπεται, επίσης, χώρος για τρεις εξαπλούς κάθετους εκτοξευτές αντιαεροπορικών VL MICA ή για άλλον τύπο κάθετου εκτοξευτή. Έτσι, η μεγαλύτερη γαλλική φρεγάτα θα μπορεί να διπλασιάσει το οπλικό φορτίο που μεταφέρει για πλήγματα κατά στόχων επιφανείας και να αυξήσει πάνω από δύο φορές τον αριθμό των αντιαεροπορικών πυραύλων, ανάλογα με τους εκτοξευτές που θα επιλεγούν.

Στο βίντεο που παρουσιάστηκε στην έκθεση του Παρισιού, η FDI XL έφερε γαλλικά όπλα, με φορτίο 32 Aster 30 και 18 VL MICA. Αν προστεθούν στο οπλοστάσιό της οι CAMM/CAMM ER, καθώς και εκτοξευτές Sylver A50, Sylver A70 ή Sylver NG, τα πλοία θα έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν διαφορετικούς συνδυασμούς Aster 30, CAMM/CAMM ER ή ακόμη και MdCN για στρατηγικά πλήγματα, χωρίς να μειώνεται η αντιαεροπορική τους ικανότητα.

Στον ηλεκτρονικό εξοπλισμό του πλοίου δεν προβλέπονται σημαντικές αλλαγές. Το Sea Fire της Thales, ένα ψηφιακό ραντάρ 4D AESA με τεχνολογία Νιτριδίου του Γαλίου, συγκαταλέγεται στις πιο προηγμένες τεχνολογίες. Η μέγιστη εμβέλειά του ξεπερνά τα 300 χιλιόμετρα και μπορεί να διαχειριστεί έως 800 ίχνη. Το PSIM (Panoramic Sensors and Intelligence Mast), στο οποίο βρίσκονται οι αισθητήρες και το κέντρο πληροφοριών μάχης, κατασκευάζεται χωριστά και τοποθετείται ως ενιαίο τμήμα στην υπερκατασκευή, πίσω από τη γέφυρα. Στον ιστό ενσωματώνονται ακόμη το νέας γενιάς BlueGate IFF της Thales, με επέκταση Mode 5/S, καθώς και οι κεραίες SATCOM και Aquilon και οι ζεύξεις Link 11, 16 και 22. Πιθανή νέα προσθήκη είναι το Giraffe 1X της SAAB, ραντάρ κατάλληλο για επιτήρηση και στοχοποίηση σε παράκτια ύδατα, αλλά και για μικρούς στόχους με χαμηλή διατομή.

Με βάση τις τελευταίες εξελίξεις, το πλοίο θα διαθέτει ολοκληρωμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου: το Sentinel για R-ESM, το Altesse-H για C-ESM και το Virgilius για R-ECM. Η Thales έχει ανακοινώσει ότι έως το 2025 θα είναι έτοιμο ένα προηγμένο σύστημα R-ECM νέας γενιάς, το οποίο θα ενσωματώνεται στο πλοίο και θα συνεργάζεται αποτελεσματικά με το ραντάρ του. Έχει επίσης εγκατασταθεί δέκτης προειδοποίησης λέιζερ NLWS της SAAB.

Στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, οι φρεγάτες διαθέτουν τον κορυφαίο συνδυασμό συστημάτων στο ΝΑΤΟ. Περιλαμβάνονται το σόναρ γάστρας Kingklip Mk2, με εμβέλεια περίπου 25 χιλιομέτρων, και το μεταβλητού βάθους CAPTAS 4, με εμβέλεια περίπου 150 χιλιομέτρων. Και τα δύο, κατασκευής Thales, εντάσσονται στο BlueScan, το σύστημα συνεργατικής εμπλοκής εναντίον εχθρικών υποβρυχίων. Όλα τα μέσα ανθυποβρυχιακού πολέμου συνδέονται πλήρως με το σύστημα μάχης SETIS του πλοίου. Για την αντιμετώπιση υποβρυχίων και τορπιλών που εντοπίζονται από το σύστημα, η FDI φέρει δύο διπλούς τορπιλοσωλήνες για ελαφρές τορπίλες MU-90, καθώς και το σύστημα παραπλάνησης τορπιλών CANTO, με δύο εκτοξευτές CMLS. Επιπρόσθετα στα αντίμετρα κατά τορπιλών, προβλέπονται τέσσερις εκτοξευτές αερόφυλλων Sylena Mk2.

Το επιπλέον τμήμα μήκους εννέα μέτρων εξασφαλίζει μεγαλύτερο εσωτερικό όγκο, ώστε να μεταφέρονται περισσότερο καύσιμο, εφόδια και μέλη πληρώματος. Αυτό μπορεί να επιτρέψει αποστολές μεγαλύτερης διάρκειας χωρίς ανάγκη ανεφοδιασμού. Παράλληλα, διαμορφώνεται πρόσθετος χώρος για την εγκατάσταση νέων συστημάτων στο μέλλον, κατά τον ΕΜΖ των πλοίων.

FREMM Evo

Σε αντίθεση με την FDI, η FREMM Evo κρατά την υφιστάμενη σχεδίαση του σκάφους και την πρόωση CODLAG. Οι σημαντικότερες παρεμβάσεις γίνονται στην υπερκατασκευή, προκειμένου να χωρέσουν τα νέα όπλα και ηλεκτρονικά συστήματα. Τα πλοία της κλάσης έχουν ολικό μήκος 144 μέτρα και μήκος στην ίσαλο γραμμή 132,5 μέτρα, πλάτος 19,7 μέτρα, μέσο βύθισμα 5,1 μέτρα και κοίλο 11,3 μέτρα. Με πλήρες φορτίο, ο εκτοπισμός τους φτάνει τους 6.500 τόνους.

Βασική αναβάθμιση αποτελεί ο κύριος αισθητήρας της FREMM Evo: το πολυλειτουργικό ραντάρ Kronos DBR (Dual Band Radar) στην πλήρη έκδοση, με τεχνολογία AESA (Active Electronically Scanned Array). Το ίδιο ραντάρ έχει εγκατασταθεί και στα πλοία PPA (Pattugliatore Polivalente d’Altura – Υπεράκτιων πλοίων πολλαπλών αποστολών). Το Kronos DBR συνδυάζει τέσσερις στοιχειοκεραίες Kronos Quad, που λειτουργούν στη ζώνη C, με τέσσερις Kronos Starfire στη ζώνη X, οκτώ συνολικά. Οι μισές βρίσκονται στον πρόσθιο ιστό και οι υπόλοιπες στον πίσω, παρέχοντας κάλυψη 360 μοιρών. Η Leonardo αναφέρει ότι οι FREMM EVO θα μπορούν να επιτηρούν τον χώρο και να εντοπίζουν βαλλιστικές απειλές σε αποστάσεις 600-1.300 χιλιομέτρων. Ο διαχειριστής της σουίτας Kronos DBR θα ελέγχει σε πραγματικό χρόνο τα δύο ραντάρ διαφορετικών ζωνών, αλλά και τη νέα σουίτα ηλεκτρονικού πολέμου (EWS) της ELT Group, για τη βέλτιστη αξιοποίηση των συστημάτων και τον συντονισμό δυνατοτήτων ηλεκτρονικής επίθεσης. Η ELT Group θα προμηθεύσει επίσης σύστημα C-UAS με καινοτόμα χαρακτηριστικά, μεταξύ των οποίων τεχνικές Cyber ​​​​RF, αλγόριθμοι AI και Jammer. Το σύστημα θα ενσωματωθεί στη σουίτα ηλεκτρονικού πολέμου, η οποία προσφέρει ακόμη δυνατότητες R-ESM, C-ESM και R-ECM. Στο πλαίσιο του συστήματος ανίχνευσης C-UAS, η FREMM EVO θα φέρει και νέο ραντάρ AESA με τέσσερις σταθερές στοιχειοκεραίες. Αυτές τοποθετούνται κάτω από την αντίστοιχη κεραία IFF της Leonardo στον κύριο ιστό.

Στον εξοπλισμό της FREMM EVO περιλαμβάνονται ακόμη δύο συστήματα ελέγχου πυρός ραντάρ/EO διπλής ζώνης NA-30S Mk 2, για τα δύο πυροβόλα όπλων. Τα πλοία θα διαθέτουν επίσης πλήρη σουίτα DSS-IRST (Distributed Static Staring IRST), με σταθερούς και περιστρεφόμενους πυργίσκους υπερύθρων και πολλαπλού φάσματος, τοποθετημένους και στα δύο τμήματα της υπερκατασκευής. Για τις ανθυποβρυχιακές αποστολές, ενσωματώνουν το σόναρ τρόπιδας BlueMaster, το ποντιζόμενο CAPTAS-4C και το σύστημα αποφυγής ναρκών Thesan.

Σε επίπεδο οπλισμού, η φρεγάτα θα φέρει δύο ναυτικά πυροβόλα Super rapido 76/62, εξοπλισμένα με το σύστημα Strales και δυνατότητα αντιμετώπισης πυραύλων μέσω των πυρομαχικών Dart. Το πρώτο βρίσκεται στην πλώρη και το δεύτερο πάνω από το ελικοδρόμιο, όπως συμβαίνει και στη διαμόρφωση FREMM ASW, εξασφαλίζοντας κάλυψη 360 μοιρών. Πίσω από το πλωραίο πυροβόλο προβλέπονται δύο εκτοξευτές Α50 Sylver, με 16 πυραύλους Aster 30 Block 1NT για αντιαεροπορική και αντιβαλλιστική άμυνα, καθώς και πρόβλεψη για δύο επιπλέον Α50 Sylver ή δύο Α70 Sylver, που μπορούν να μεταφέρουν έως 16 πυραύλους κρουζ MdCN Scalp Naval. Για την αντιμετώπιση πλοίων θα υπάρχουν δύο συστοιχίες των τεσσάρων αντιπλοϊκών πυραύλων TESEO Mk2/E, με μέγιστη εμβέλεια 350 χιλιομέτρων και δυνατότητα πλήγματος και σε χερσαίους στόχους. Ο εξοπλισμός συμπληρώνεται από δύο τριπλούς τορπιλοσωλήνες για ελαφρές τορπίλες 324 χιλ., δύο τηλεχειριζόμενα πυροβόλα Lionfish των 30 χιλ., δύο εκτοξευτές αντιμέτρων ODLS-20 και δύο συστήματα MASS (Multirole Acoustic Stabilized System). Όπως και οι δύο προηγούμενες εκδόσεις, το πλοίο θα μπορεί επίσης να μεταφέρει και να φιλοξενεί έως δύο ελικόπτερα ανθυποβρυχιακού πολέμου NFH-90 ή ένα NFH-90 μαζί με ένα ΕΗ-101.

Συμπερασματικά, οι δύο φρεγάτες ακολουθούν διαφορετική φιλοσοφία εξέλιξης. Στην ιταλική σχεδίαση, πέρα από την προσθήκη δύο ακόμη κάθετων εκτοξευτών, η αναβάθμιση βασίζεται κυρίως σε πιο προηγμένα ηλεκτρονικά, όπως το νέο ραντάρ Kronos DBR, και στην ενσωμάτωση ολοκληρωμένης σουίτας ανθυποβρυχιακού πολέμου, με ραντάρ γάστρας και συρόμενη διάταξη, χωρίς αλλαγές στις αρχικές διαστάσεις του πλοίου. Αντίθετα, η γαλλική προσέγγιση δίνει έμφαση στην ενίσχυση των οπλικών συστημάτων: διπλασιάζονται οι πύραυλοι επιφανείας και προστίθενται κάθετοι εκτοξευτές αντιαεροπορικών πυραύλων, αυξάνοντας σημαντικά τη δυνατότητα προσβολής πολλαπλών στόχων στη θάλασσα, στην ξηρά και στον αέρα.