Αγορά ηλεκτρικής ενέργειας: Στην Ολομέλεια την Τρίτη οι ρυθμίσεις – Οι διατάξεις που εντάχθηκαν και οι θέσεις των κομμάτων

Την Τρίτη εισάγεται στην Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας φέρει τον τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις».

Η Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής ολοκλήρωσε την επεξεργασία του νομοσχεδίου το βράδυ της Δευτέρας (9/11).

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επανέλαβε πως οι ρυθμίσεις αφορούν την προστασία των καταναλωτών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ προβλέπουν αυστηρότερους κανόνες για να ενισχυθεί η διαφάνεια.

Στις διατάξεις που περιλαμβάνονται συγκαταλέγονται:

– Το άρθρο 6 του νομοσχεδίου, με τίτλο «ελευθερία επιλογής προμηθευτή και προστασία πελατών κατά τη διάρκεια εκκρεμών καταγγελιών και εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών», προστατεύει τους καταναλωτές από διακοπές ρεύματος όσο βρίσκεται σε εκκρεμότητα η ένσταση ή η καταγγελία τους για τον λογαριασμό. Όπως ανέφεραν ο υπουργός Στ. Παπασταύρου και ο υφυπουργός Ν. Τσάφος, η ρύθμιση προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο προστασίας και δεν καταργεί τίποτε από όσα ισχύουν ήδη. Ειδικά για τις ευάλωτες κατηγορίες, το υφιστάμενο ενισχυμένο πλαίσιο προστασίας διατηρείται ακέραιο.

– Με το άρθρο 7, «συμβάσεις ορισμένου χρόνου για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθερή τιμή και συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας», καθιερώνεται νομική υποχρέωση για τους προμηθευτές να προσφέρουν σταθερά τιμολόγια.

– Το άρθρο 8, «διαχείριση κινδύνου από τους προμηθευτές», προβλέπει αντιστάθμιση κινδύνου στο πλαίσιο της οργάνωσης των προμηθευτών, ώστε το κόστος από την απουσία αντιστάθμισης να μην περνά στους καταναλωτές.

– Με το άρθρο 9, «παροχή υπηρεσίας τελευταίου καταφυγίου», ενισχύεται η προστασία του καταναλωτή που καταφεύγει στην υπηρεσία αυτή, καθώς θα μπορεί να παραμείνει εκεί για τουλάχιστον έξι μήνες.

– Το άρθρο 57, «μοναδιαίες χρεώσεις έναντι ανταλλάγματος υπηρεσιών κοινής ωφέλειας», προβλέπει μείωση κατά 50% της μοναδιαίας χρέωσης ΥΚΩ στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης για τα νοικοκυριά.

Ταμείο Απανθρακοποίησης

Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος μίλησε για το Ταμείο Απανθρακοποίησης και για την επιδίωξη να περιοριστεί η εξάρτηση των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο, παράλληλα με την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος.

«Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, λόγω της τεχνογνωσίας της, παίζει ένα ρόλο στη διαχείριση αυτών των χρημάτων. Δεν μιλάμε για δάνεια, μιλάμε για επιδοτήσεις σε συγκεκριμένες δράσεις. Αυτές τις δράσεις έπρεπε να τις σχεδιάσουμε εμείς και να τις προτείνουμε, αλλά έπρεπε να είναι συμβατές και με το ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει αυτό το Ταμείο, το οποίο είχε πολύ συγκεκριμένα πράγματα που μπορούσες και δεν μπορούσες να κάνεις», ανέφερε ο κ. Τσάφος. Εξηγώντας στα μέλη της κοινοβουλευτικής επιτροπής το σχέδιο, είπε: «εμείς φτιάξαμε ένα πακέτο με τέσσερα πράγματα: ΑΠΕ και Αποθήκευση για τα νησιά μας, διασυνδέσεις για να ρίξουμε ακόμα πιο γρήγορα τις ΥΚΩ, φράγματα πολλαπλού σκοπού, να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε υδάτινους πόρους και για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τέλος, φορτιστές για οχήματα, για να μπορέσουμε να προωθήσουμε την πράσινη μετάβαση στα νησιά. Γιατί ξέρουμε ότι υπάρχουν πάρα πολλοί τουρίστες για παράδειγμα που είναι διατεθειμένοι και θέλουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα και πρέπει να έχουμε τις υποδομές για να τους τα παρέχουμε. Αυτά είναι τα τέσσερα πράγματα τα οποία έχουμε συμφωνήσει με την Ευρώπη,  ως τους άξονες του Ταμείου και στο σημερινό νομοσχέδιο μιλάμε για το διαχειριστικό σκέλος»

Ηλεκτρική διασύνδεση

Η κυβέρνηση έχει αναφέρει ότι η μείωση της μοναδιαίας χρέωσης των ΥΚΩ είναι αποτέλεσμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κρήτη. Παράλληλα, έχει χαρακτηρίσει την ηλεκτρική διασύνδεση ολόκληρης της χώρας έργο εθνικής σημασίας.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, αναφέρθηκε εκτενώς στο συγκεκριμένο θέμα: «Δεν είπε κανείς ότι, η μείωση των ΥΚΩ για όλους τους καταναλωτές, κατά 50%, έρχεται να θεραπεύσει το ενεργειακό κόστος, αλλά είναι μια μείωση και είναι για όλους. Μια σημαντική μείωση και είναι απόρροια των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και σήμερα έχει ολοκληρωθεί η ηλεκτρική διασύνδεση στην περιοχή. Προχωράει. Έχει ολοκληρωθεί, η αναβάθμιση των διασυνδέσεων στο Ιόνιο. Προχωράει στις Κυκλάδες και σήμερα ο ΑΔΜΗΕ, ανακοίνωσε ότι υπεγράφη η σύμβαση για τη διασύνδεση Κορίνθου-Κω που θα φέρει τα Δωδεκάνησα, στην ενεργειακή διασύνδεση με την Ηπειρωτική Ελλάδα. Είναι πολύ σημαντικό, να τερματιστεί η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου. Είναι σημαντικό να προχωρήσουμε τις διασυνδέσεις στην πατρίδα μας. Η Κάρπαθος, η Κως, η Ρόδος, να διασυνδεθούν με την Ηπειρωτική Ελλάδα. Να μη χρειάζεται να έχει ρυπογόνα ντίζελ ή πετρέλαιο για να παράγει ενέργεια Δεν είναι δεύτερης κατηγορίας, οι Ροδίτες. Κι’ αυτό υπεγράφη σήμερα και προχωράμε», δήλωσε ο κ. Παπασταύρου, προσθέτοντας: «είναι πολύ σημαντικό, το ότι μέχρι το 2030, θα έχουμε ολοκληρώσει τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στην πατρίδα μας».

Νέα Δημοκρατία

Για το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, η κυβέρνηση επισημαίνει ότι το νομοσχέδιο θεσπίζει ένα σύνολο μέτρων που καθιστά την αγορά ενέργειας πιο διαφανή, σταθερή και δίκαιη για τους καταναλωτές. Προβλέπονται, επίσης, ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην ουσιαστική ενίσχυση νοικοκυριών, επιχειρήσεων και τοπικών κοινωνιών, καθώς εξακολουθούν να δέχονται πιέσεις από τη διεθνή ενεργειακή κρίση.

Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Μανώλης Κόνσολας έχει τονίσει ότι οι νέες ρυθμίσεις διευρύνουν τις επιλογές και ενισχύουν την προβλεψιμότητα των λογαριασμών για τα νοικοκυριά, μέσα από σταθερά συμβόλαια και μεγαλύτερη προστασία στη συνεργασία τους με τους προμηθευτές. Θεσπίζονται ακόμη εγγυήσεις για να συνεχίζεται απρόσκοπτα η ηλεκτροδότηση: όσο εκκρεμεί διαδικασία επίλυσης διαφοράς μεταξύ καταναλωτή και παρόχου, δεν επιτρέπεται η διακοπή της σύνδεσης. Παράλληλα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι καταναλωτές θα μπορούν να συνάπτουν περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας, αξιοποιώντας διαφορετικούς μετρητές στην ίδια σύνδεση.

Από τρεις μήνες σε τουλάχιστον έξι επεκτείνεται, επίσης, η περίοδος κατά την οποία ο προμηθευτής τελευταίου καταφυγίου εκπροσωπεί τον καταναλωτή. Η κυβέρνηση προχωρά παράλληλα σε μία ακόμη δέσμευσή της με άμεσο όφελος για τους πολίτες, καθώς μειώνεται κατά 50% η μοναδιαία χρέωση των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Στο ίδιο πλαίσιο, οι προμηθευτές και οι πάροχοι αποκτούν εργαλεία για αποτελεσματικότερη διαχείριση του κινδύνου που προκαλούν οι διακυμάνσεις στη χονδρεμπορική αγορά. Επιπλέον, ενδυναμώνονται οι έλεγχοι και η εποπτεία, ώστε οι καταναλωτές να προστατεύονται από τις συνέπειες πιθανών αναταράξεων και μεταβολών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Η Νέα Δημοκρατία ξεχωρίζει ακόμη τις προβλέψεις για το Ταμείο Απανθρακοποίησης, μέσω του οποίου θα διατεθούν συνολικά 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε έργα και πρωτοβουλίες ενεργειακής μετάβασης στα νησιά. Κατά την κυβέρνηση, επιδιώκεται να μειωθεί η εξάρτηση των νησιωτικών περιοχών από την ακριβή και ρυπογόνο ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο και να δημιουργηθούν οι υποδομές που θα εξασφαλίσουν ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία, παράλληλα με καθαρότερη και οικονομικότερη ενέργεια για κατοίκους και επιχειρήσεις. Το Ταμείο θα μπορεί να καλύπτει το 60% του κόστους επενδύσεων για έργα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, καθώς και για αποθήκευση, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και αναβάθμιση των ηλεκτρικών υποδομών, υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φράγματα πολλαπλής χρήσης. Τα χρήματα θα αντληθούν από τα έσοδα της δημοπράτησης έως 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία έχουν κατανεμηθεί ειδικά στην Ελλάδα βάσει της Οδηγίας για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου.

ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ έχει αναγνωρίσει ότι η ενσωμάτωση της Οδηγίας ενδέχεται να συμβάλει στην ομαλότερη λειτουργία της αγοράς ενέργειας και στην ισορροπία των σχέσεων ανάμεσα σε προμηθευτές και καταναλωτές, ωστόσο θεωρεί πως αυτό από μόνο του δεν επαρκεί. «Θα μπορούσαν πολλά πράγματα να γίνουν μιας και η Οδηγία οδηγεί στα σταθερά τιμολόγια και στην ενθάρρυνση των συμβάσεων μεταξύ καταναλωτών και προμηθευτών για σταθερά τιμολόγια», ανέφερε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Φραγκίσκος Παρασύρης.

Η αξιωματική αντιπολίτευση κατέθεσε τροπολογία για τη μεταφορά των καταναλωτών από τα πράσινα στα μπλε τιμολόγια, παραθέτοντας στοιχεία της ΡΑΑΕΥ για τις υψηλότερες τιμές που καταγράφηκαν στα πράσινα τιμολόγια οικιακής κατανάλωσης. Το ΠΑΣΟΚ εισηγείται ακόμη να αναγράφεται υποχρεωτικά στους λογαριασμούς η διαφορά ανάμεσα στην τιμή του πράσινου τιμολογίου και σε εκείνη που θα πλήρωναν οι καταναλωτές αν είχαν επιλέξει το μπλε, σταθερό τιμολόγιο.

ΚΚΕ

Το ΚΚΕ εντάσσει το νομοσχέδιο στον σχεδιασμό της πράσινης ανάπτυξης και επισημαίνει πως τα νοικοκυριά βιώνουν ήδη τις συνέπειές της, «με εκτόξευση της ενεργειακής φτώχειας σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδιαίτερα στην Ελλάδα με διπλάσια ποσοστά».

Κατά τη δεύτερη ανάγνωση του νομοσχεδίου, η ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ Αφροδίτη Κτενά έδωσε έμφαση και στο Ταμείο Απανθρακοποίησης. «Το ταμείο απανθρακοποίησης θα χρησιμοποιηθεί ως άλλο ένα εργαλείο για δημιουργία νέων πεδίων επενδύσεων με εγγυημένη κερδοφορία, όπως υποδηλώνει και η συμμετοχή της ευρωπαϊκής τράπεζας επενδύσεων στο ταμείο, η οποία βέβαια θα αποφασίζει με όρους κόστους οφέλους για τους επενδυτές, ποια έργα θα ιεραρχηθούν κι όλα αυτά σε εποχή πολεμικής στροφής και με τους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς σε πρωτοφανή επίπεδα. Θέλουμε λοιπόν διευκρινίσεις ποια έργα προτάσσονται», ανέφερε η βουλευτής, ζητώντας από την κυβέρνηση να αποσαφηνίσει τα κριτήρια με βάση τα οποία θα επιλεγεί η σειρά των έργων.

Ελληνική Λύση

«Τα πράσινα τιμολόγια έχουν πάρει ραγδαίες αυξήσεις που αγγίζουν μέχρι και το 76%. Αυτό σημαίνει, ότι φτάνουν περίπου 40 λεπτά την κιλοβατώρα», αναφέρει η Ελληνική Λύση, προσάπτοντας στην κυβέρνηση ότι δεν έκανε όσα απαιτούνταν για την αποθήκευση ενέργειας. «Το αποτέλεσμα θα το μετρήσουμε με τους λογαριασμούς που θα φτάνουν στο σπίτι του Έλληνα», δήλωσε ο ειδικός αγορητής του κόμματος Κωνσταντίνος Μπούμπας, προσθέτοντας: «Ο πολίτης δεν ζητάει θαύματα, ζητάει να μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια διότι όλα έχουν πάρει την ανιούσα και το ξέρετε με τα καύσιμα. Θα μου πείτε ότι φταίει η  ενεργειακή κρίση. Κάναμε, όμως, λανθασμένη ενεργειακή πολιτική με μία πρεμούρα να καταργήσουμε τους λιγνίτες, να φέρουμε το πράσινο αποτύπωμα του μίγματος του διοξειδίου του άνθρακα. Έγινε βίαιη προσαρμογή δημιουργώντας τεράστια προβλήματα όταν άλλες χώρες που έχουν πιο βαρύ βιομηχανικό πρόσημο δεν το έπραξαν».

ΣΥΡΙΖΑ

«Αυτό που αναδεικνύεται είναι η έλλειψη μέριμνας για την προστασία και του περιβάλλοντος και του πολίτη καταναλωτή, όπου ο καταναλωτής έχει περιοριστεί στο ρόλο ενός απλού θεατή, μιας απροκάλυπτης άναρχης κερδοσκοπίας στους μεγάλους παίκτες, κυρίως, του φυσικού αερίου και των φαραωνικών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας», ανέφερε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Χρήστος Γιαννούλης.

Στην παρέμβασή του κατά τη δεύτερη ανάγνωση του νομοσχεδίου, ο βουλευτής ζήτησε από την κυβέρνηση να απαντήσει στους εργαζομένους του ΔΕΣΦΑ, οι οποίοι εκφράζουν ανησυχία για το εργασιακό τους μέλλον. «Οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να κατανοήσουν τη δυνητική πιθανότητα που περιγράφεται στο νομοσχέδιο για την μεταβίβαση του 34% στη ΔΕΠΑ, σε έναν φορέα, όπου υπάρχει ακόμα η μεσαιωνική σχέση εργασίας των εργολαβικών εργαζομένων, των εργαζομένων δεύτερης κατηγορίας, με διπλή ταχύτητα οι οποίοι βρίσκονται εκτεθειμένοι πλήρως», δήλωσε ο κ. Γιαννούλης.

«Νίκη»

Η «Νίκη» αναφέρει ότι η μέση τιμή του πράσινου τιμολογίου έχει ξεπεράσει τα 29,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ τον Ιούνιο κυμαινόταν περίπου στα 16. «Είναι αύξηση της τάξης του 78% μέσα σε λίγους μήνες», δήλωσε ο ειδικός αγορητής Σπύρος Τσιρώνης. Όπως επισήμανε, η κυβέρνηση έκανε λόγο τον Σεπτέμβριο για μειώσεις, όμως σήμερα τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν αυξήσεις, πριν καν αρχίσει ο χειμώνας. Ο βουλευτής της «Νίκης» επικαλέστηκε και τα στοιχεία της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: το 18,1% των πολιτών δεν καταφέρνει να ζεστάνει επαρκώς το σπίτι του, έναντι 8,8% στην Ευρώπη, ενώ το 31,9% καθυστερεί την εξόφληση λογαριασμών κοινής ωφέλειας, ποσοστό που στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχεται στο 7%.

Πλεύση Ελευθερίας

Η Πλεύση Ελευθερίας διαφωνεί με την άποψη ότι οι επίμαχες ρυθμίσεις λειτουργούν ως «δίχτυ» προστασίας για τους καταναλωτές. Η ειδική αγορήτρια Τζώρτζια Κεφαλά έφερε ως παράδειγμα: «Ένας πολίτης, που παίρνει έναν λογαριασμό, που είναι σοκ για έναν άνθρωπο των 1.000 ευρώ, που είναι προφανές λάθος ή αποτέλεσμα αισχροκέρδειας και κάνει ένσταση, γι’ αυτόν εσείς λέτε ότι θα έχει έχεί 90 μέρες προστασία. Αυτό είναι το… «δίχτυ»». Έπειτα υποστήριξε: «Αν μέσα σε 90 μέρες το δικό σας κράτος ή η δική υποστελεχωμένη ΡΑΑΕΥ ή ο δικός σας ΔΕΔΔΗΕ δεν προλάβει να εξετάσει το αίτημα, ο διακόπτης κατεβαίνει αυτόματα. Αυτό στα δικά μου τα μάτια δεν είναι προστασία. Είναι περισσότερο σαν εκβιασμός, γιατί είναι σαν να λέτε σε έναν πολίτη ότι αν το κράτος αργήσει να κάνει τη δουλειά του,  ‘θα μείνεις στο σκοτάδι εσύ, τα παιδιά σου για να μάθεις να μη διαμαρτύρεσαι’».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ