SPIKE στο Αιγαίο: Πέτυχαν οι βολές από κανονιοφόρο και Mark V – Συμμετείχαν και δύο ισραηλινά πλοία

Την Τετάρτη (21.10.2026) ολοκληρώθηκαν με απόλυτη επιτυχία οι βολές αποδοχής των κατευθυνόμενων βλημάτων SPIKE NLOS και SPIKE ER στην ευρύτερη περιοχή του Βόρειου Κρητικού Πελάγους. Το αποτέλεσμα επιβεβαιώνει τις πληροφορίες του OnAlert.gr για την εξέλιξη του προγράμματος αναβάθμισης των μικρών μονάδων επιφανείας του Πολεμικού Ναυτικού.

Στην εκτέλεση των βολών SPIKE πήραν μέρος ελληνική κανονιοφόρος κλάσης «ΜΑΧΗΤΗΣ» και Σκάφος Ανορθόδοξου Πολέμου Mark V. Στην ίδια δραστηριότητα συμμετείχαν και δύο πλοία του ισραηλινού Ναυτικού που φέρουν κατευθυνόμενα βλήματα.

Στις βολές κατευθυνόμενων πυραύλων συμμετείχαν και οι ισραηλινές μονάδες, με την κοινή δραστηριότητα να συμβάλλει στην ενίσχυση της επιχειρησιακής διαλειτουργικότητας ανάμεσα στα δύο Ναυτικά.

Επιχειρησιακή συνεκπαίδευση και βολές Κ/Β ΕΕ
21 Οκτωβρίου 2026
Αιγαίο Πέλαγος

https://t.co/0NwmBU5muO

#hellenicnavy #hellenic #navy https://t.co/p2HeVOOlo9

— Πολεμικό Ναυτικό (@NavyGR) October 23, 2026

Την άσκηση παρακολούθησαν ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός του Ναυτικού του Ισραήλ, Vice Admiral Eyal Harel, ο Αρχηγός ΓΕΝ, Αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, καθώς και ο Αρχηγός Στόλου, Αντιναύαρχος Χρήστος Σασιάκος ΠΝ.

Η συμμετοχή και των τεσσάρων Αρχηγών ανέδειξε τόσο τη βαρύτητα της ενσωμάτωσης του νέου οπλικού συστήματος όσο και τη σημασία της συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον είχε και ο στόχος της δραστηριότητας. Η παροπλισμένη φρεγάτα τύπου S «ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ» (F-463) δέχθηκε τα πυρά και στη συνέχεια βυθίστηκε με βολή τορπίλης SUT από υποβρύχιο. Οι βολές των κατευθυνόμενων βλημάτων έγιναν σε διαφορετικό στάδιο από την τελική προσβολή, η οποία προκάλεσε τη βύθιση.

Συμμετοχή μονάδων από όλες τις Διοικήσεις του Στόλου

Στη δραστηριότητα έλαβαν μέρος πλοία από τις Διοικήσεις Φρεγατών, Υποβρυχίων, Ταχέων Σκαφών, Πλοίων Επιτηρήσεως και Υποβρυχίων Καταστροφών. Συμμετείχαν ακόμη ελικόπτερα της Διοίκησης Αεροπορίας Ναυτικού και μέσα της Πολεμικής Αεροπορίας, καθώς και οι δύο ισραηλινές μονάδες.

Η συγκεκριμένη σύνθεση αποτυπώνει την έκταση της δραστηριότητας, που συνέδεσε τη δοκιμή και αποδοχή νέου όπλου με τη συνεργασία διαφορετικών ναυτικών και αεροπορικών μέσων. Η επιτυχής βολή συνιστά σημαντικό ορόσημο, αφού δοκιμάζει σε πραγματικές συνθήκες τον συνδυασμό πλατφόρμας, συστήματος και πληρώματος.

Για τις κανονιοφόρους και τα Mark V, οι βολές σηματοδοτούν το πέρασμα από την εγκατάσταση και τους τεχνικούς ελέγχους στην επιχειρησιακή χρήση. Τα SPIKE προσφέρουν δυνατότητα κατευθυνόμενων πληγμάτων ακριβείας σε μονάδες που βρίσκονται ήδη σε καθημερινή δράση και αναλαμβάνουν απαιτητικά καθήκοντα στο Αιγαίο.

Διαφορετικές αποστολές για δύο τύπους βλημάτων

Το πρόγραμμα του Πολεμικού Ναυτικού προβλέπει δύο ξεχωριστές ναυτικές εφαρμογές. Οι τέσσερις κανονιοφόροι κλάσης «ΜΑΧΗΤΗΣ» αποκτούν το Naval SPIKE NLOS με το σύστημα MLS, ενώ τα τέσσερα Mark V αποκτούν SPIKE ER2.

Στις αναφορές για τις βολές γίνεται λόγος για έκδοση ER, την ώρα που ο εξοπλισμός των ελληνικών Mark V αφορά τον SPIKE ER2. Και τα δύο ανήκουν στην οικογένεια της Rafael, αλλά διαφέρουν ως προς το μέγεθος, την εμβέλεια και τον επιχειρησιακό τους ρόλο.

Όπως έχει αναφέρει το OnAlert, στο πρόγραμμα εντάσσονται οι κανονιοφόροι «ΜΑΧΗΤΗΣ», «ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ», «ΑΗΤΤΗΤΟΣ» και «ΚΡΑΤΑΙΟΣ», μαζί με τα τέσσερα ταχύπλοα ειδικών επιχειρήσεων. Η επίσημη καταγραφή από το Πολεμικό Ναυτικό του SPIKE NLOS στον οπλισμό των κανονιοφόρων δείχνει την πρόοδο της αναβάθμισης.

Η κοινή ονομασία SPIKE δεν συνεπάγεται πως πρόκειται για ταυτόσημα βλήματα, ούτε επιτρέπει να αποδίδονται αυτόματα στη ναυτική έκδοση οι επιδόσεις μιας αεροεκτοξευόμενης. Η διάκριση αυτή εξηγεί την επιλογή του Ναυτικού να χρησιμοποιήσει διαφορετικές λύσεις στις κανονιοφόρους και στα Mark V.

Η πρώτη εφαρμογή καλύπτει κυρίως την ανάγκη για μεγαλύτερη εμβέλεια και πλήγματα πέρα από την άμεση οπτική επαφή. Η δεύτερη προσφέρει μικρότερο όγκο και βάρος, στοιχεία που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις ταχύπλοου σχεδιασμένου να μεταφέρει και να υποστηρίζει ομάδες ειδικών επιχειρήσεων.

Ο SPIKE ER2 στα σκάφη Mark V

Ο SPIKE ER2 καθοδηγείται ηλεκτροοπτικά και, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, έχει εμβέλεια έως 10 χιλιόμετρα όταν εκτοξεύεται από επίγειες ή ναυτικές πλατφόρμες. Η αναφερόμενη εμβέλεια των 16 χιλιομέτρων για την οικογένεια αφορά χρήση από αεροσκάφη και δεν αντιστοιχεί στην επίδοση των ελληνικών Mark V.

Στα στοιχεία της EuroSpike αναφέρεται βάρος πυρομαχικού 35 κιλών, χωρίς να συνυπολογίζονται η συνολική ναυτική εγκατάσταση, ο εκτοξευτής, οι βάσεις και τα συστήματα ελέγχου. Η διαφορά είναι καθοριστική για ένα σκάφος μικρών διαστάσεων, καθώς το πρόσθετο φορτίο χρειάζεται ενσωμάτωση χωρίς να περιορίζεται η κύρια αποστολή του.

Το σύστημα καθοδήγησης συνδυάζει αισθητήρα ημέρας CCD με θερμικό αισθητήρα απεικόνισης IIR. Το βλήμα μπορεί να κατευθύνεται αυτόνομα, αλλά προσφέρει και στον χειριστή τη δυνατότητα παρακολούθησης και ενημέρωσης κατά τη διάρκεια της πτήσης. Η οικογένεια υποστηρίζει σύνδεση μέσω οπτικής ίνας, ενώ σε αντίστοιχες διαμορφώσεις προβλέπεται αμφίδρομη ασύρματη ζεύξη.

Το βασικό πλεονέκτημα είναι ο έλεγχος της εμπλοκής. Ανάλογα με τη διαμόρφωση, ο χειριστής έχει τη δυνατότητα να βλέπει την εικόνα που στέλνει το βλήμα και να επιλέγει εκ νέου τον στόχο. Έτσι μπορεί να παρέμβει όσο το όπλο βρίσκεται σε πτήση, εφόσον στο μεταξύ έχουν αλλάξει οι συνθήκες.

Για θωρακισμένους στόχους, η Rafael αναφέρει επιλογή πολεμικής κεφαλής tandem HEAT. Για άλλες κατηγορίες, μεταξύ των οποίων και ναυτικοί στόχοι, προβλέπεται η PBF, που συνδυάζει διάτρηση, έκρηξη και θραυσματοποίηση.

Από τη μεταφορά καταδρομέων στην οργανική κρούση

Με την προσθήκη του ER2, τα Mark V αποκτούν δικό τους κατευθυνόμενο όπλο ακριβείας. Η υποστήριξη ειδικών επιχειρήσεων ενισχύεται, καθώς πλέον μπορεί να προσβληθεί στόχος σε απόσταση μεγαλύτερη από εκείνη που καλύπτουν τα πολυβόλα και τα άλλα όπλα άμεσης βολής.

Παράλληλα, διευρύνονται οι επιλογές του κυβερνήτη απέναντι σε μια απειλή. Αυτό προϋποθέτει αξιόπιστη αναγνώριση, θετική ταυτοποίηση του στόχου και έγκριση για εμπλοκή. Η ακρίβεια αποκτά ουσιαστική σημασία όταν στηρίζεται σε ορθή πληροφόρηση και έγκαιρη λήψη απόφασης.

Η αναβάθμιση, ωστόσο, οφείλει να αφήνει ανέπαφο τον ρόλο του Mark V ως πλατφόρμας ειδικών επιχειρήσεων. Απαραίτητες παραμένουν η θέση για το προσωπικό, η πρόσβαση στον εξοπλισμό και η ασφαλής διεκπεραίωση των διαδικασιών. Ο εκτοξευτής εντάσσεται σε ένα ήδη απαιτητικό εργασιακό περιβάλλον, όπου το πλήρωμα έχει περιορισμένο χώρο και χρόνο.

Η πραγματοποίηση βολής έχει, συνεπώς, μεγαλύτερη βαρύτητα από μια απλή εικόνα του εγκατεστημένου συστήματος. Δίνει τη δυνατότητα αξιολόγησης όλων των βημάτων, από την προετοιμασία και τους ελέγχους έως την εκτόξευση και την παρακολούθηση. Η επιτυχής κοινή δραστηριότητα αποτελεί απτό αποτέλεσμα της προσπάθειας.

Naval SPIKE NLOS στις Κανονιοφόρους

Το Naval SPIKE NLOS προσφέρει στις Κανονιοφόρους αυξημένη εμβέλεια. Για τη ναυτική έκδοση, η Rafael δίνει μέγιστο βεληνεκές 32 χιλιομέτρων, ενώ η EuroSpike τοποθετεί το βάρος του βλήματος στα περίπου 70 κιλά. Συνεπώς, πρόκειται για σύστημα διαφορετικής κατηγορίας σε σχέση με τον ER2 των Mark V.

NLOS είναι τα αρχικά του Non Line Of Sight και περιγράφουν πλήγμα χωρίς άμεση οπτική επαφή. Δεν είναι απαραίτητο το πλοίο να έχει εξαρχής τον στόχο στο οπτικό πεδίο των δικών του ηλεκτροοπτικών συστημάτων. Χρειάζεται, ωστόσο, να διαθέτει επαρκή αρχική πληροφόρηση και να ακολουθήσει κατάλληλη διαδικασία στοχοποίησης.

Η καθοδήγηση είναι ηλεκτροοπτική και υποστηρίζεται από αμφίδρομη ζεύξη δεδομένων. Χάρη στη μετάδοση εικόνας, ο χειριστής μπορεί να παρατηρεί την προσβολή και να την επικαιροποιεί. Οι δυνατότητες της οικογένειας περιλαμβάνουν επίσης αλλαγή στόχου και ακύρωση της εμπλοκής ενώ το βλήμα πετά.

Οι επιδόσεις που ανακοινώνονται για αποστάσεις έως 50 χιλιόμετρα αφορούν εκτοξεύσεις από ελικόπτερα. Για τις ναυτικές πλατφόρμες, το όριο αναφοράς εξακολουθεί να είναι τα 32 χιλιόμετρα. Επίσης, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι η ελληνική διαμόρφωση διαθέτει προηγμένες λειτουργίες νεότερων γενεών, όπως η μεταφορά ελέγχου από μία πλατφόρμα σε άλλη, αν δεν υπάρξει ειδική επιβεβαίωση.

Νέος ρόλος για τις μονάδες επιτήρησης

Οι κανονιοφόροι βρίσκονται καθημερινά σε περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος, εκτελώντας περιπολίες, αποστολές επιτήρησης και καθήκοντα άμεσης αντίδρασης. Η ενσωμάτωση των SPIKE NLOS προσθέτει επιχειρησιακή ισχύ σε αυτή την παρουσία, με δυνατότητα κατευθυνόμενου πλήγματος σε σαφώς μεγαλύτερες αποστάσεις.

Πρόκειται για ουσιαστική αλλαγή. Ένα πλοίο που βρίσκεται ήδη στη θάλασσα μπορεί να έχει στη διάθεσή του περισσότερο χρόνο και περισσότερους τρόπους αντίδρασης σε επιβεβαιωμένη απειλή. Βέβαια, η ταχύτητα με την οποία θα ανταποκριθεί εξαρτάται από την ετοιμότητα του πληρώματος και την ποιότητα της εικόνας που έχει.

Η εξέλιξη αυτή δεν μετατρέπει μια κανονιοφόρο σε φρεγάτα και δεν της προσδίδει τις δυνατότητες ενός μεγάλου αντιπλοϊκού πυραύλου. Οι SPIKE έχουν διαφορετικό τύπο πολεμικής κεφαλής και εξυπηρετούν διαφορετικό επιχειρησιακό σκοπό. Βελτιώνουν συγκεκριμένες δυνατότητες κατά μικρών σκαφών και επιλεγμένων στόχων, χωρίς να υποκαθιστούν την αυτοπροστασία ή την υποστήριξη.

Η αξία τους έγκειται στο ότι συμπληρώνουν το υφιστάμενο οπλοστάσιο. Ανάμεσα στα πυροβόλα και στα βαριά κατευθυνόμενα όπλα προστίθεται μία ακόμη βαθμίδα πυρός. Έτσι, το Ναυτικό μπορεί να επιλέγει με μεγαλύτερη ευελιξία το κατάλληλο όπλο για κάθε απειλή, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν η ναυτική κίνηση είναι σύνθετη.

Το Αιγαίο και η σημασία της ακριβούς πληροφόρησης

Οι μικρές αποστάσεις, τα νησιά, οι ακτές και τα στενά περάσματα κάνουν το Αιγαίο ένα απαιτητικό επιχειρησιακό πεδίο. Τα πλήγματα ακριβείας ενισχύουν την ισχύ, αυξάνουν όμως και την ανάγκη για σωστή αναγνώριση του στόχου και επίγνωση του περιβάλλοντός του.

Η αύξηση της εμβέλειας δεν συνεπάγεται αυτομάτως και πληρέστερη εικόνα. Παρότι ένα βλήμα μπορεί να πλήξει σε μεγάλη απόσταση, η αποτελεσματική χρήση του κρίνεται από το αν ο φορέας έχει έγκαιρη και αξιόπιστη πληροφόρηση. Γι’ αυτό αποκτούν μεγαλύτερη σημασία οι αισθητήρες, τα μέσα επικοινωνίας και η συνεργασία μεταξύ των μονάδων.

Η επιχειρησιακή προοπτική αφορά ένα περιβάλλον όπου η αξιοποίηση πληροφοριών από διαφορετικά μέσα επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτούνται ουσιαστική διασύνδεση, συμβατές διαδικασίες και κατάλληλη εκπαίδευση. Η χρήση κοινών βλημάτων από διαφορετικές πλατφόρμες συμβάλλει σε ορισμένες πτυχές της προσπάθειας, χωρίς όμως να εξασφαλίζει από μόνη της ένα ενιαίο δίκτυο πυρός.

Η επιτυχία στην Κρήτη αποτελεί, επομένως, για τον Στόλο ένα βήμα σε μια ευρύτερη διαδικασία. Για να αξιοποιείται η νέα δυνατότητα και στο μέλλον, χρειάζεται να συνδυάζονται η εγκατάσταση και η εκπαίδευση με τις βολές, την τεχνική υποστήριξη και τη διατήρηση επαρκών αποθεμάτων πυρομαχικών.

Η «ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ» ως στόχος και η τελική βολή με SUT

Η επιλογή της παροπλισμένης «ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ» για πλοίο-στόχο προσέδωσε ξεχωριστή διάσταση στη δραστηριότητα. Τα πυρά κατευθύνθηκαν σε πραγματικό ναυτικό σκάφος, το οποίο τελικά βυθίστηκε από τορπίλη SUT, εκτοξευμένη από υποβρύχιο.

Η διάκριση αυτή είναι σημαντική από επιχειρησιακής πλευράς. Η επιτυχής προσβολή στόχου με SPIKE επιβεβαιώνει ότι το όπλο μπορεί να φτάσει και να πλήξει το σημείο που έχει επιλεγεί. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, επηρεάζεται από την κεφαλή, το σημείο του πλήγματος και το είδος του στόχου. Η βύθιση της φρεγάτας από τορπίλη είναι ξεχωριστή προσβολή και δεν αποδίδεται στα μικρότερα κατευθυνόμενα βλήματα.

Η συμμετοχή υποβρυχίου και η εκτόξευση SUT διεύρυναν το αντικείμενο της δραστηριότητας, καθώς συνέδεσαν τις νέες δυνατότητες των πλοίων επιφανείας με την υποβρύχια ισχύ του Στόλου. Επρόκειτο για τορπίλη τύπου SUT, όχι για τις νεότερες τορπίλες SeaHake Mod4.

Οι δύο Αρχηγοί συναντήθηκαν στη φρεγάτα «ΨΑΡΑ»

Κατά τη διάρκεια των βολών πραγματοποιήθηκε διμερής συνάντηση στη φρεγάτα «ΨΑΡΑ», ανάμεσα στον Αρχηγό ΓΕΝ και τον Αρχηγό του Ναυτικού του Ισραήλ. Στη συζήτησή τους εξέτασαν τις σημερινές προκλήσεις ασφάλειας στη θάλασσα, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η ενίσχυση των δεσμών ανάμεσα στα δύο Ναυτικά, με γνώμονα την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή. Οι δύο πλευρές επαναβεβαίωσαν την πρόθεσή τους να διευρύνουν τη συνεργασία τους στις ναυτικές επιχειρήσεις, την καινοτομία και τις νέες τεχνολογίες.

Η συζήτηση των Αρχηγών αποτυπώνεται και στη δραστηριότητα στη θάλασσα. Η χρήση νέων κατευθυνόμενων όπλων προϋποθέτει εκπαίδευση, τεχνική υποστήριξη και ανταλλαγή τεχνογνωσίας. Μέσα από κοινές δραστηριότητες δημιουργείται πρακτικό πεδίο συνεργασίας, όπου μπορούν να συγκριθούν οι διαδικασίες και να ενισχυθεί η επικοινωνία των πληρωμάτων.

Η συνεργασία με το Ισραήλ, τη χώρα από την οποία προέρχονται τα SPIKE, έχει για την Ελλάδα επιπλέον σημασία στην επιχειρησιακή αξιοποίηση του συστήματος. Η επαφή με Ισραηλινούς χρήστες και η ανταλλαγή τεχνικών εκτιμήσεων μπορούν να βοηθήσουν τα ελληνικά πληρώματα να εξοικειωθούν με το σύστημα και να διατηρήσουν την ετοιμότητά τους.

Η συμμετοχή των δύο ισραηλινών πλοίων στις βολές προσδίδει, παράλληλα, απτό περιεχόμενο στη διμερή σχέση. Η συνεργασία των Ναυτικών συνεχίζεται τόσο στην εκπαίδευση όσο και στις επιχειρήσεις, σε μια περιοχή όπου η προστασία των θαλάσσιων οδών ενδιαφέρει και τις δύο πλευρές.

Η καθημερινή ετοιμότητα αποτελεί το επόμενο ζητούμενο

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των βολών, το Πολεμικό Ναυτικό καλείται να αξιοποιεί σταθερά τη νέα δυνατότητα. Η εκτόξευση που στέφθηκε με επιτυχία είναι σημαντικός σταθμός, αλλά η πλήρης επιχειρησιακή ετοιμότητα απαιτεί και άλλα βήματα, από την πιστοποίηση του προσωπικού έως την τεχνική υποστήριξη κάθε εγκατάστασης.

Στις 21 Οκτωβρίου οι βολές αποδοχής επιβεβαίωσαν την αποτελεσματικότητα και την επιχειρησιακή αξία του συστήματος στους ελληνικούς φορείς που συμμετείχαν. Η πρόκληση πλέον είναι να διατηρηθεί η ικανότητα αυτή με συνεχή εκπαίδευση, συντήρηση και υποστήριξη.

Το βασικό αποτέλεσμα είναι η ενίσχυση της ισχύος και των επιλογών των μικρών μονάδων του Στόλου. Οι κανονιοφόροι διευρύνουν τις δυνατότητές τους στην επιτήρηση και την αντίδραση, ενώ τα Mark V αποκτούν κατευθυνόμενα πυρά για την υποστήριξη ειδικών επιχειρήσεων.

Οι κοινές βολές Ελλάδας και Ισραήλ φέρνουν τις αλλαγές αυτές στο πλαίσιο μιας συνεργασίας που περνά στην πράξη. Στην Κρήτη, το επίκεντρο δεν ήταν μόνο η εμβέλεια ενός βλήματος, αλλά η δυνατότητα των πληρωμάτων να αξιοποιήσουν το νέο όπλο ως αποτελεσματική, ελεγχόμενη και αξιόπιστη ισχύ στη θάλασσα.