Κωνσταντινούπολη: Οκτώ ΥΠΕΞ αναζητούν διέξοδο στις κρίσεις – Το Ιράν αναμένεται στο επίκεντρο

Με φόντο τις αλλεπάλληλες κρίσεις και την απουσία λύσεων στη Μέση Ανατολή, υπουργοί Εξωτερικών από οκτώ ευρωπαϊκές και περιφερειακές χώρες συναντώνται σήμερα στην Κωνσταντινούπολη. Η πρωτοβουλία της Άγκυρας εγκαινιάζει ένα νέο σχήμα συνεργασίας.

Στη συνάντηση θα λάβουν μέρος οι υπουργοί Εξωτερικών της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Γερμανίας, καθώς και οι ομόλογοί τους από την Τουρκία, την Αίγυπτο, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία. Στόχος είναι να εξεταστούν τρόποι περιορισμού των περιφερειακών συγκρούσεων, με έμφαση στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, όπου η κατάσταση έχει παραλύσει το παγκόσμιο εμπόριο και έχει εκτινάξει τις τιμές ενέργειας, αλλά και στις επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης κατά της Σαουδικής Αραβίας.

Στην ατζέντα που προωθεί η Αγκυρα περιλαμβάνονται το παλαιστινιακό ζήτημα, οι ευθύνες του Ισραήλ για την κρίση και ο πόλεμος της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας, ο οποίος επεκτείνεται στη Μαύρη Θάλασσα και απειλεί τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Ωστόσο, το ζήτημα που αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο είναι το Ιράν.

Το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών χαιρέτισε τη διεξαγωγή των συνομιλιών, οι οποίες πραγματοποιούνται για πρώτη φορά με αυτό το σχήμα, σε περίοδο έντονης αστάθειας και αβεβαιότητας στην περιοχή.

«Η σύνοδος θα επιδιώξει την ενίσχυση του συντονισμού ανάμεσα στους Ευρωπαίους και χώρες της Μέσης Ανατολής απέναντι σε κρίσεις που δεν έχουμε επιλέξει και μας επηρεάζουν όλους», αναφέρει ανακοίνωση του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών.

Κοινές ανησυχίες

Σύμφωνα με το περιβάλλον του, ο βρετανός υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ «θα εστιάσει στον τρόπο με τον οποίο οι ιρανικές τακτικές αναπαράγονται στην περιοχή, με τις επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας που συμβάλλουν στην περαιτέρω αποσταθεροποίησή της».

Στην Κωνσταντινούπολη, ο Εντ Μίλιμπαντ αναμένεται να πει: «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στο ιρανικό καθεστώς και τους δορυφόρους του να αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω την περιοχή και τις παγκόσμιες αγορές».

Η Τουρκία ανέλαβε την πρωτοβουλία για τη συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη, επιδιώκοντας να προβληθεί ως κεντρική περιφερειακή δύναμη. Η κίνηση έρχεται μετά την υπογραφή, τον Αύγουστο, αμυντικής συμφωνίας με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν για τη δημιουργία της Συμμαχίας της Μέκκας.

Προς το παρόν, η Αίγυπτος δεν ανήκει στη Συμμαχία της Μέκκας. Παράλληλα, ωστόσο, βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο να αναλάβει δράση για να στηρίξει το Ριάντ απέναντι στους αντάρτες Χούθι.

Αρχικά θα συναντηθούν οι υπουργοί Εξωτερικών των τεσσάρων χωρών της Μέσης Ανατολής, στο πλαίσιο του σχήματος «R4». Στη συνέχεια θα ακολουθήσουν συνομιλίες με τους ομολόγους τους από τις τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες.

Μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη έχει προγραμματιστεί συνέντευξη Τύπου.

«Περιφερειακή υπευθυνότητα»

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, αναμένεται να υπογραμμίσει ότι η κατάσταση απαιτεί την ανάληψη πρωτοβουλίας από τις χώρες της περιοχής.

Σε άλλο φόρουμ με αντικείμενο τη διαμεσολάβηση, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε σήμερα το πρωί: «Τα περιφερειακά σχήματα μετατρέπονται σε αξιόπιστες πλατφόρμες».

«Η εμπειρία μας σε πολλές περιοχές μάς έχει δείξει ότι δεν μπορεί κανείς να εισαγάγει σταθερότητα έτσι απλά και ότι βιώσιμες λύσεις δεν μπορούν να επιβληθούν από το εξωτερικό. Όσοι ζουν με τον πόλεμο πρέπει να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην επίλυσή του».

Από την Αγκυρα αναφέρεται ότι ο Χακάν Φιντάν θα εκφράσει ακόμη τους φόβους του «για μία ακόμη ευρύτερης κλίμακας σύρραξη». Θα επισημάνει επίσης την «ζωτική σημασία» της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Με τις σχέσεις της με το Ισραήλ στο ναδίρ, αλλά διατηρώντας δεσμούς με την Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον, η Αγκυρα θέλει μέσω της συνάντησης στην Κωνσταντινούπολη να δώσει περισσότερο βάρος στο Σύμφωνο της Μέκκας. Ο αμυντικός μηχανισμός φέρνει κοντά τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, της Τουρκίας, τη μεγαλύτερη δύναμη του Κόλπου, τη Σαουδική Αραβία, και τη μοναδική πυρηνική δύναμη του μουσουλμανικού κόσμου, το Πακιστάν.

Λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη, ο Χακάν Φιντάν επέμεινε: «Η Συμμαχία της Μέκκας έχει ως στόχο την διασφάλιση της ειρήνης, της ευημερίας και του μέλλοντος της περιοχής. Με βάση την περιφερειακή ευθύνη, οι προσπάθειες αυτές έχουν περισσότερες πιθανότητες να επιτύχουν».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ