ΔΙΕΘΝΗ

Κέντρα επιστροφής μεταναστών στη Ρουάντα: Η Ελλάδα και άλλα 4 κράτη-μέλη της ΕΕ υπογράφουν συμφωνία – Τι προβλέπει το σχέδιο

Το πιλοτικό κέντρο θα φιλοξενεί μερικές εκατοντάδες ανθρώπους που έχουν εξαντλήσει τις νόμιμες δυνατότητες παραμονής στην ΕΕ, με μεταφορές από την άνοιξη ή το καλοκαίρι του 2027

Πέντε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να παρουσιάσουν τη Δευτέρα σχέδια για τη μεταφορά απορριφθέντων αιτούντων άσυλο σε κέντρο επιστροφής μεταναστών στη Ρουάντα, σύμφωνα με δύο πηγές τις οποίες επικαλείται το Reuters.

Τον περασμένο Σεπτέμβριο, η Γερμανία, η Αυστρία, η Ελλάδα, η Δανία και η Ολλανδία είχαν δηλώσει ότι εργάζονται για την επίτευξη συμφωνίας με τρίτη χώρα εκτός ΕΕ, ώστε να φιλοξενηθούν εκεί τα λεγόμενα κέντρα επιστροφής. Η κίνηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια για περισσότερες απελάσεις και περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης.

Η ανακοίνωση της συμφωνίας αναμένεται να γίνει στη Βιέννη, μετά την έγκριση του νέου Κανονισμού Επιστροφών της ΕΕ. Ο κανονισμός στοχεύει στην ταχύτερη διεκπεραίωση των απελάσεων και δίνει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να ιδρύουν κόμβους επιστροφής εκτός της Ένωσης.

Σύμφωνα με δύο πηγές που επικαλείται το Euronews, η συμφωνία αναμένεται να ανακοινωθεί ύστερα από μήνες διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση του Κιγκάλι.

Το Reuters αναφέρει ότι, κατά την επίσκεψή τους στο Κιγκάλι τον Σεπτέμβριο, δύο ευρωβουλευτές είδαν από κοντά τις εγκαταστάσεις που είχαν προετοιμαστεί για το εγκαταλειμμένο βρετανικό σχέδιο. Σε αυτές περιλαμβανόταν και ένα ξενοδοχείο, ενώ οι χώροι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη φιλοξενία μεταναστών που θα μεταφερθούν από χώρες της ΕΕ.

Στη σύνοδο που πραγματοποιείται στην αυστριακή πρωτεύουσα λαμβάνουν μέρος οι υπουργοί Εσωτερικών και Μετανάστευσης της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Ελλάδας, της Δανίας και της Ολλανδίας. Στη συνάντηση θα συμμετάσχει και ο υπουργός Εσωτερικών της Ρουάντα, Βίνσεντ Μπιρούτα.

Την επίσημη ανακοίνωση της συμφωνίας θα κάνουν σε συνέντευξη Τύπου ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ και η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν.

Το πρώτο κέντρο επιστροφής μεταναστών αναμένεται να λειτουργήσει ως «πιλοτικό έργο», με δυναμικότητα μερικών εκατοντάδων ανθρώπων. Πρόκειται για μετανάστες που θα απελαθούν από τις πέντε χώρες της ΕΕ, με την έναρξη των μεταφορών να τοποθετείται την άνοιξη ή το καλοκαίρι του 2027, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές που επικαλείται το Euronews.

Οι εγκαταστάσεις θα λειτουργούν ως ανοικτές δομές φιλοξενίας. Οι μετανάστες θα έχουν άδεια παραμονής και ελευθερία μετακίνησης στη Ρουάντα, με επιδίωξη την ένταξή τους τόσο στην τοπική κοινωνία όσο και στην αγορά εργασίας.

Ενδεχόμενη συμμετοχή της Frontex στις απελάσεις προς τη Ρουάντα θα μπορούσε να υπάρξει αφού εγκρίνουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη τη μεταρρύθμιση της εντολής της ευρωπαϊκής υπηρεσίας συνοριοφυλακής. Την πρόταση κατέθεσε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναφέρει το ίδιο δημοσίευμα.

Καθώς πλησιάζουν εκλογές σε αρκετές χώρες της ΕΕ και το αντιμεταναστευτικό κλίμα είναι διαδεδομένο, οι κυβερνήσεις δέχονται πιέσεις να δείξουν ότι έχουν τη δυνατότητα να ελέγξουν τη μετανάστευση, σημειώνει το πρακτορείο ειδήσεων.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι τα κέντρα αυτά αποτελούν μια ιδιαίτερα ορατή απόδειξη της αποφασιστικότητας των κυβερνήσεων.

Σε αντίθεση με το βρετανικό σχέδιο για απελάσεις στη Ρουάντα, το οποίο εγκαταλείφθηκε, η νέα πρωτοβουλία αφορά μόνο μετανάστες που έχουν εξαντλήσει κάθε νόμιμη δυνατότητα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν θα καλύπτει όσους περιμένουν ακόμη να εξεταστούν οι αιτήσεις τους.

Δεκαεννέα από τις 27 κυβερνήσεις της ΕΕ βλέπουν σε αυτή την πολιτική μια «καινοτόμο λύση» για τη διαχείριση της μετανάστευσης. Τη θέση αυτή εξέφρασαν σε κοινή επιστολή προς τους ηγέτες της Ένωσης τον περασμένο Ιούνιο.

Ερωτήματα και προβληματισμοί για το σχέδιο επιστροφών

Οι ηγέτες των πέντε χωρών έχουν επανειλημμένα διαβεβαιώσει ότι τα σχέδιά τους θα τηρούν το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο. Οι υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ωστόσο, εκφράζουν αμφιβολίες για το ενδεχόμενο να παραβιαστούν τα δικαιώματα μεταναστών που θα σταλούν σε χώρα με την οποία δεν έχουν κανέναν δεσμό.

«Ποιες δυνατότητες προσφυγής έχουν οι άνθρωποι σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων τους και ποιος φέρει την ευθύνη;», δήλωσε η Σελίν Μιάς, διευθύντρια της ΕΕ στο Δανικό Συμβούλιο Προσφύγων.

«Εάν η ευθύνη βαρύνει το κράτος-μέλος της Ευρώπης, πώς θα λειτουργούσε αυτό στην πράξη;»

Τον περασμένο Ιούλιο, το Συμβούλιο της Ευρώπης, πανευρωπαϊκός οργανισμός για τα ανθρώπινα δικαιώματα, είχε επισημάνει ότι οι κόμβοι επιστροφής ενέχουν «σημαντικούς κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που υποστηρίζουν τα σχέδια αντιτείνουν ότι η πολιτική αποσκοπεί κυρίως στην αποτροπή και όχι στις μαζικές απομακρύνσεις. Όπως υποστηρίζουν, η πιθανότητα οι μετανάστες να δαπανήσουν χιλιάδες ευρώ σε διακινητές για ένα επικίνδυνο ταξίδι προς την Ευρώπη και τελικά να σταλούν σε τρίτη χώρα, ενδέχεται να αποθαρρύνει ορισμένους από το να ξεκινήσουν το ταξίδι.

Παρά τα μέτρα, οι επικριτές τονίζουν πως τα διαθέσιμα στοιχεία είναι ελάχιστα και δεν τεκμηριώνουν ότι η αυστηρότερη επιβολή του νόμου και οι απελάσεις περιορίζουν τη μετανάστευση σε βάθος χρόνου.

«Η επιβολή του νόμου αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουν οι άνθρωποι, όχι το αν ταξιδεύουν. Ορισμένοι κάνουν παύση ή αλλάζουν διαδρομή, ενώ οι διακινητές προσαρμόζονται και αυξάνουν τις τιμές τους», ανέφερε ο Ρομπέρτο Φόριν από το Mixed Migration Centre, ερευνητικό ινστιτούτο που συγκεντρώνει δεδομένα κατά μήκος των μεταναστευτικών διαδρομών.

Η πολιτική της Ρουάντα για τους μετανάστες

Παρά τις μακροχρόνιες ανησυχίες για το ιστορικό της στα ανθρώπινα δικαιώματα, η Ρουάντα έχει αναδειχθεί σε προορισμό για μετανάστες τους οποίους επιδιώκουν να απομακρύνουν δυτικές χώρες.

Ο πρόεδρος Πολ Καγκάμε έχει λάβει επαίνους από ηγέτες στη Δύση και την περιοχή για τον ρόλο του στον τερματισμό της γενοκτονίας του 1994 στη Ρουάντα, καθώς και για την ανοικοδόμηση της χώρας σε πόλο επενδύσεων και βοήθειας.

Από την άλλη, επικριτές προσάπτουν στην κυβέρνησή του ότι καταστέλλει τις αντίθετες φωνές και στηρίζει την αντάρτικη οργάνωση M23 στη γειτονική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι η οργάνωση έχει διαπράξει δολοφονίες, βιασμούς και άλλες παραβιάσεις.

Επιπλέον, υπέρμαχοι των δικαιωμάτων αναφέρονται στους περιορισμούς των πολιτικών ελευθεριών και της ελευθερίας του λόγου.

Η Freedom House χαρακτηρίζει τη χώρα «Μη Ελεύθερη», επικαλούμενη την καταστολή της πολιτικής διαφωνίας, όπως την περιγράφει, μέσω παρακολούθησης, εκφοβισμού, αυθαίρετων κρατήσεων και βασανιστηρίων.

Πέρυσι, υπενθυμίζεται, οι ΗΠΑ άρχισαν να μεταφέρουν μετανάστες στη Ρουάντα βάσει συμφωνίας που προβλέπει την απέλαση έως 250 ανθρώπων.

Η Βρετανία, αντίθετα, ακύρωσε το σχέδιό της να στέλνει αιτούντες άσυλο στη Ρουάντα, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας το 2023 ότι ήταν παράνομο. Μετά την ακύρωση του βρετανικού προγράμματος, το Κιγκάλι διεκδικεί αποζημίωση 50 εκατομμυρίων λιρών.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

ΔΙΕΘΝΗ Κέντρα επιστροφής μεταναστών στη Ρουάντα: Η Ελλάδα και άλλα 4 κράτη-μέλη της ΕΕ υπογράφουν συμφωνία – Τι προβλέπει το σχέδιο