The National: Η Ελλάδα απορρίπτει τη συμφωνία Λιβύης–Τουρκίας μετά την έγκρισή της από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης

Η Ελλάδα απορρίπτει την έγκριση της θαλάσσιας συμφωνίας Λιβύης–Τουρκίας από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα χωρών της ανατολικής Μεσογείου, όπως μεταδίδει το The National.

Η Λιβύη είναι διαιρεμένη ανάμεσα σε δύο κυβερνήσεις: μία στα δυτικά, με έδρα την Τρίπολη, και μία στα ανατολικά, με έδρα τη Βεγγάζη. Τη συμφωνία είχε αρχικά συνάψει η κυβέρνηση της Τρίπολης.

Η Βουλή των Αντιπροσώπων, με έδρα την ανατολική Λιβύη και σύμμαχος του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, ενέκρινε ομόφωνα την Τρίτη τη συμφωνία του 2019. Με την απόφαση αυτή αναθεώρησε την προηγούμενη αντίθεσή της στη συμφωνία και την απόφασή της να διακόψει τις πολιτικές σχέσεις με την Άγκυρα.

Η συμφωνία ορίζει θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας μεταξύ των δύο χωρών στη Μεσόγειο, όπου οι ανταγωνιστικές εδαφικές διεκδικήσεις και η έρευνα για υπεράκτιους ενεργειακούς πόρους έχουν τροφοδοτήσει εντάσεις. Η Ελλάδα, η Αίγυπτος και η Κύπρος αντιτίθενται εδώ και καιρό, θεωρώντας ότι θίγονται οι δικές τους θαλάσσιες διεκδικήσεις.

Η Αθήνα και η ΕΕ αμφισβητούν τη συμφωνία

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι η κοινοβουλευτική ψηφοφορία δεν αλλάζει τον «παράνομο, ανυπόστατο και άκυρο» χαρακτήρα της συμφωνίας. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν απέναντι ή παρακείμενες ακτές που να θεμελιώνουν νομικά την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και ότι η συμφωνία αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα των ελληνικών νησιών.

«Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντιβαίνει στο Διεθνές Δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο», ανέφερε η ανακοίνωση. Το υπουργείο πρόσθεσε ότι ενημέρωσε τους εταίρους και τους συμμάχους της Ελλάδας και ότι θα λάβει τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η ΕΕ «λυπάται βαθιά» για την επικύρωση της συμφωνίας από το λιβυκό κοινοβούλιο. Επανέλαβε την πάγια αντίθεση της Ένωσης και τη στήριξή της προς την Ελλάδα και την Κύπρο.

«Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη», έγραψε η φον ντερ Λάιεν σε ανάρτησή της στο X.

Η Τουρκία χαιρετίζει την απόφαση της Βουλής

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαιρέτισε την απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία σέβεται τα αμοιβαία δικαιώματα και συμφέροντα των δύο χωρών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές της επιείκειας.

«Η Τουρκία θα συνεχίσει να εργάζεται με αποφασιστικότητα με όλους τους εταίρους για να διασφαλίσει την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ειρήνη στη λεκάνη της Μεσογείου», ανέφερε το υπουργείο.

Η Αθήνα και το Κάιρο υπέγραψαν το 2020 συμφωνία για τον καθορισμό Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στην ανατολική Μεσόγειο, η οποία απορρίπτεται από την Τουρκία.

Μεταβολή στις σχέσεις της ανατολικής Λιβύης με την Άγκυρα

Η Λιβύη διασπάστηκε σε αντίπαλες διοικήσεις στα ανατολικά και τα δυτικά πριν από περισσότερο από μία δεκαετία, στη διάρκεια εμφυλίου πολέμου, μετά την ανατροπή του επί χρόνια ηγέτη της, Μουαμάρ Καντάφι, από εξέγερση που υποστηρίχθηκε από το ΝΑΤΟ.

Η ψηφοφορία σηματοδοτεί αλλαγή στις σχέσεις της ανατολικής Λιβύης με την Τουρκία. Η Άγκυρα επενέβη στρατιωτικά το 2020 για να στηρίξει την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στις δυνάμεις του Χάφταρ, αλλά έκτοτε οι σχέσεις της με το στρατόπεδο του στρατάρχη έχουν βελτιωθεί.

Ο αντιστράτηγος Σαντάμ Χάφταρ, γιος και αναπληρωτής του στρατάρχη, χαιρέτισε την απόφαση, περιγράφοντας τη συμφωνία ως μέσο προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Λιβύης στη Μεσόγειο.

Η εξέλιξη ενδέχεται να περιπλέξει περαιτέρω τις προσπάθειες επίλυσης των ανταγωνιστικών θαλάσσιων διεκδικήσεων στην ανατολική Μεσόγειο, μια στρατηγικής σημασίας περιοχή με σημαντικούς πόρους φυσικού αερίου.