«Πυρπολητής»: Από την ελληνική ναυτική παράδοση στο σύγχρονο drone καμικάζι του Πολεμικού Ναυτικού – Γιατί επιλέχθηκε αυτό το όνομα

Η ελληνική ναυτική παράδοση και η θάλασσα συνδέονται άρρηκτα με την Ελλάδα. Διαχρονικά, το Πολεμικό Ναυτικό αποτελεί βασικό πυλώνα της εθνικής άμυνας, με αποστολή την προστασία των θαλάσσιων συνόρων και των εθνικών συμφερόντων της χώρας.

Η αναβάθμιση του Πολεμικού Ναυτικού στη νέα εποχή δεν περιορίζεται στην προμήθεια σύγχρονων συστημάτων και φρεγατών. Καθοριστική είναι και η ανάπτυξη εγχώριων τεχνολογιών, η αξιοποίηση της τεχνογνωσίας των στελεχών και η δημιουργία καινοτόμων λύσεων.

Η επιδίωξη είναι η Ελλάδα να συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση των τεχνολογικών εξελίξεων, αντί απλώς να τις παρακολουθεί. Για τον σκοπό αυτό επενδύει στις δικές της δυνατότητες και στο ανθρώπινο δυναμικό της, γυναίκες και άνδρες των ενόπλων δυνάμεων.

Σε αυτή την προσπάθεια εντάσσεται ο «Πυρπολητής», ένα ελληνικό μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας USV (Unmanned Surface Vehicle).

Μετά το πέρας των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε στην ανάγκη η Ελλάδα να περάσει «από την απλή απόκτηση συστημάτων στη δυνατότητα να σχεδιάζει και να παράγει τα δικά της». Τα εγκαίνια έγιναν την Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026 στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά (Ναυτική Βάση ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ), στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ (ΚΕΠΑΛ) της Διοίκησης Ναυτικής Εκπαίδευσης (ΔΝΕ).

Για τον «Πυρπολητή», ο υπουργός σημείωσε: «είναι ένα σκάφος το οποίο μπορεί να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί όπως το όνομά του λέει σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων και γενικά να ενσωματώνει όλες τις δυνατότητες δράσης». Ως επόμενο βήμα ανέφερε ότι «είναι η παραγωγή του σε μεγάλους αριθμούς για την ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά και στη σχεδίαση, σταδιακά, μεγαλύτερων Αυτόνομων και Μη Επανδρωμένων σκαφών στη θάλασσα».

Όπως υπογράμμισε, επιδίωξη είναι οι πρωτοβουλίες να αποτελέσουν μέρη ενός ενιαίου σχεδιασμού, που εφαρμόζεται με συνέπεια και συνδέει την καινοτομία με την εκπαίδευση, την παραγωγή συστημάτων και την επιχειρησιακή αξιοποίησή τους. Έτσι, όπως είπε, «ώστε το 2030 η Ελλάδα να είναι η ισχυρότερη δύναμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην επιχειρησιακή αξιοποίηση Αυτόνομων οχημάτων».

Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του «Πυρπολητή»

Το μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας τύπου «Πυρπολητής» έχει μήκος πέντε μέτρα, μπορεί να αναπτύξει μέγιστη ταχύτητα μεγαλύτερη των 40 κόμβων και διαθέτει υψηλή αυτονομία.

Οι αποστολές για τις οποίες έχει σχεδιαστεί περιλαμβάνουν τη συλλογή πληροφοριών, την επιτήρηση στη θάλασσα και την αναγνώριση (ISR), καθώς και επιχειρήσεις αντιεπιφανείας (ASuW) και αποστολές μονής κατεύθυνσης (OWA).

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, στον εξοπλισμό του περιλαμβάνονται ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, μέσα επικοινωνίας και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρήση του.

Το σκάφος έχει επίσης περιθώρια για περαιτέρω αναβάθμιση, ενώ η εξέλιξή του περιλαμβάνει την ενσωμάτωση αυτόνομων λειτουργιών.

Η ιστορική προέλευση της ονομασίας «Πυρπολητής»

Η ονομασία «Πυρπολητής» παραπέμπει σε μια συγκεκριμένη ιστορική πρακτική. Πυρπολητές αποκαλούνταν όσοι χειρίζονταν πυρπολικά, πλοία γεμάτα εύφλεκτα υλικά που χρησιμοποιούνταν για την καταστροφή εχθρικών πολεμικών πλοίων.

Κατά την Επανάσταση του 1821, οι πυρπολητές είχαν ιδιαίτερα σημαντική συμβολή. Έμπειροι ναυτικοί, έφερναν μικρά σκάφη κοντά στα μεγαλύτερα εχθρικά πολεμικά, τα προσκολλούσαν πάνω τους και τους έβαζαν φωτιά, πριν απομακρυνθούν όσο το δυνατόν γρηγορότερα.