Μέση Ανατολή: Νέες παρασκηνιακές επαφές ΗΠΑ και Ιράν για διέξοδο από τον πόλεμο

Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν τη Δευτέρα χωριστές επαφές με μεσολαβητές, σε μια ακόμη απόπειρα αποκλιμάκωσης της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Την κίνηση επιβεβαίωσαν εκπρόσωποι και από τις δύο πλευρές.

Οι πιθανές επόμενες επαφές εκτιμάται ότι θα έχουν ως βάση μια τροποποιημένη εκδοχή του επταήμερου σχεδίου που υπέβαλε η Τεχεράνη την προηγούμενη εβδομάδα, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Αυτό ανέφερε στο Reuters αξιωματούχος με γνώση των διαπραγματεύσεων.

Η σύγκρουση άρχισε στα τέλη Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Στους επτά μήνες που ακολούθησαν έχασαν τη ζωή τους χιλιάδες άνθρωποι, ενώ προκλήθηκαν έντονοι κλυδωνισμοί στις διεθνείς αγορές, καθώς παρέμεναν κλειστές κρίσιμες θαλάσσιες οδοί μεταφοράς πετρελαίου.

Μέσω ειρηνευτικών επαφών με διαμεσολάβηση, ΗΠΑ και Ιράν έχουν συμφωνήσει δύο φορές κατά το παρελθόν σε εκεχειρία, τον Απρίλιο και τον Ιούνιο. Και οι δύο αυτές συμφωνίες, όμως, κατέρρευσαν σύντομα.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, παρέμεινε στη Νέα Υόρκη μετά τη Γενική Συνέλευση και δήλωσε πως η Τεχεράνη αναμένει να λάβει την αμερικανική απάντηση στις πιο πρόσφατες προτάσεις της για εκεχειρία. Αναμένει επίσης απάντηση για τους όρους που θέτει προκειμένου να αποκατασταθεί η διέλευση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό πρακτορείο IRNA.

«Εάν οι Αμερικανοί ισχυρίζονται ότι επιδιώκουν μια συμφωνία ή μια ειρηνική λύση, εμείς έχουμε παρουσιάσει αυτή τη λύση», υπογράμμισε ο Αραγτσί.

Στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είπε στους δημοσιογράφους ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν ξεχωριστές συνομιλίες με διαμεσολαβητές τη Δευτέρα. Δεν προχώρησε, πάντως, σε περαιτέρω διευκρινίσεις.

Πιθανές νέες διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν

Το σχέδιο των επτά ημερών που έχει καταθέσει το Ιράν προβλέπει παύση κάθε εχθροπραξίας σε Ιράν και Λίβανο, αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων δισεκατομμυρίων δολαρίων, τερματισμό των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο και άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

Στη συνέχεια, η Τεχεράνη θα επέτρεπε να επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ και οι δύο πλευρές θα άρχιζαν εκ νέου διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Στο τραπέζι θα βρισκόταν και η επιθυμία του Τραμπ για κατάσχεση ή εξάλειψη του εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας.

Το Σάββατο, ο Τραμπ είπε ότι απέρριψε την πρόταση του Ιράν, εκτιμώντας πως η Τεχεράνη επιδιώκει ταχεία συμφωνία εξαιτίας της αποδιοργανωτικής οικονομικής πίεσης που δέχεται.

Παρά ταύτα, την Κυριακή δήλωσε στο Axios ότι αναμένει πως οι Αμερικανοί διαπραγματευτές θα συμμετάσχουν σε περαιτέρω συνομιλίες μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα.

Την Κυριακή, ο Αραγτσί επισήμανε ότι οι μεσολαβητές δεν είχαν μεταφέρει επισήμως κάποια αμερικανική απόρριψη. Πρόσθεσε ότι το Ιράν περιμένει την τελική θέση της Ουάσινγκτον προτού αποφασίσει για τις επόμενες κινήσεις του.

«Οι όροι μας είναι σαφείς και οποιαδήποτε κίνηση προς το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εξαρτάται από την εκπλήρωση αυτών των όρων», ανέφερε την Κυριακή ο Ιρανός ΥΠΕΞ, τονίζοντας ακόμη ότι μόνο μια διπλωματική λύση μπορεί να οδηγήσει εκτός αδιεξόδου.