Βρετανία: Ασαφής ακόμη η έρευνα για τη βάση RAF Fairford – Επιμένουν οι φόβοι για εμπλοκή του Ιράν

Για τη βάση RAF Fairford, οι ερευνητές της αστυνομίας ίσως χρειαστούν ακόμη χρόνο μέχρι να διαπιστώσουν τι ακριβώς έφερε πέντε άνδρες, επιβαίνοντες σε τρία βαν, σε χωριό ακριβώς έξω από τις εγκαταστάσεις τα ξημερώματα της Κυριακής. Το ότι, πάντως, όλοι αφέθηκαν ελεύθεροι με εγγύηση και χωρίς να τους απαγγελθούν αμέσως κατηγορίες δείχνει πως δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως σοβαρή και βίαιη απειλή.

Το ενδεχόμενο εμπλοκής του Ιράν στη φερόμενη συνωμοσία εξακολουθεί να μην έχει αποκλειστεί, όπως σημειώνει ο Guardian, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γενικότερες γεωπολιτικές εντάσεις κάνουν τις εξωτερικές απειλές να μοιάζουν άμεσες. Ωστόσο, η αποφυλάκιση με εγγύηση των πέντε ανδρών συνιστά ηπιότερη τροπή για μια έρευνα που στην αρχή έδειχνε εξαιρετικά σοβαρή.

Ο Νάιτζελ Φάρατζ, επικεφαλής του Reform, υποστήριξε βέβαια ότι το συμβάν στο Fairford «επιβεβαιώνει τις θέσεις του για το Ιράν» και δήλωσε ότι «σε όσους φτάνουν στη χώρα με μικρές βάρκες δεν θα πρέπει να επιτρέπεται η ελεύθερη μετακίνηση στο Ηνωμένο Βασίλειο». Το δεύτερο επιχείρημα, όμως, αποδείχθηκε άσχετο και έχασε κάθε πιθανή ισχύ, όταν το μεσημέρι η αστυνομία γνωστοποίησε πως οι πέντε συλληφθέντες ήταν Βρετανοί υπήκοοι προερχόμενοι από το Λονδίνο.

Οι συλλήψεις και η απουσία στοιχείων από τις μυστικές υπηρεσίες

Οι πέντε άνδρες συνελήφθησαν ως ύποπτοι για κατοχή εκρηκτικών και εμπλοκή σε τρομοκρατικό σχέδιο. Εντούτοις, μετά από έρευνες που διήρκεσαν πάνω από 24 ώρες, δεν προέκυψε εύρημα ικανό να στηρίξει περαιτέρω ενέργειες της αστυνομίας. Αυτό πιθανώς εξηγεί και γιατί η MI5 δεν γνώριζε ότι οι άνδρες με τα οχήματά τους επρόκειτο να βρεθούν, με αδιευκρίνιστες προθέσεις, σε απόσταση ενός μιλίου από τη βάση.

Την Κυριακή, Βρετανοί αξιωματούχοι αναγνώρισαν ότι πίσω από τις συλλήψεις δεν βρίσκονταν στοιχεία των μυστικών υπηρεσιών, αλλά επιτόπιες προειδοποιήσεις της τελευταίας στιγμής. Όπως ανέφερε η αντιτρομοκρατική αστυνομία, τα τρία οχήματα έγιναν αρχικά αντιληπτά να κινούνται προς τη βάση στις 00:45 τα ξημερώματα της Κυριακής. Στις 01:36, μια αγρότισσα της περιοχής τηλεφώνησε στο 999, καθώς τα βαν είχαν αποκλείσει την είσοδο του κτήματός της.

Μία ημέρα αργότερα, ο Τραμπ διατύπωσε έναν κατά τον χαρακτηριστικό του τρόπο διογκωμένο ισχυρισμό: είπε ότι οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο παρακολουθούσαν τους συγκεκριμένους άνδρες για «μεγάλο χρονικό διάστημα» και πως το σχέδιό τους ήταν να προκαλέσουν «μεγάλη ζημιά». Το γεγονός ότι εδώ και ημέρες το Fairford τελεί υπό το υψηλότερο επίπεδο συναγερμού έμοιαζε να επιβεβαιώνει τα λεγόμενά του. Βρετανικές πηγές, ωστόσο, διευκρινίζουν ότι η κατάσταση συνδεόταν με γενικότερους φόβους περί απειλών εναντίον αμερικανικών βάσεων και όχι ειδικά με τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.

Η στρατηγική σημασία της βάσης RAF Fairford

Ως ευρωπαϊκή έδρα των βομβαρδιστικών της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, η RAF Fairford λειτουργεί ουσιαστικά ως αμερικανική βάση επί βρετανικού εδάφους. Οι ΗΠΑ την έχουν αξιοποιήσει στην εκστρατεία βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν, αφότου ο πρώην πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ συναίνεσε στη διεξαγωγή αμερικανικών πληγμάτων κατά ιρανικών εγκαταστάσεων εκτόξευσης πυραύλων, στο πλαίσιο του πολέμου που άρχισε την άνοιξη ο Ντόναλντ Τραμπ.

Η RAF Fairford ως «νόμιμος στόχος» για τους Φρουρούς

Παράλληλα, η Τεχεράνη έχει εκδηλώσει ρητά ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη βάση. Την 23η Ιουλίου, κατά τη 13η διαδοχική ημέρα αμερικανικών βομβαρδισμών, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ανακοίνωσε ότι κάθε βάση την οποία αξιοποιούν οι ΗΠΑ για πλήγματα εναντίον του Ιράν —μεταξύ αυτών και το Fairford— αποτελεί «νόμιμο στόχο».

Με αυτά τα δεδομένα, το Fairford θα είχε προφανή αξία ως πιθανός στόχος. Παραμένει, όμως, άγνωστο γιατί κάποιος προερχόμενος από το Λονδίνο θα αποτολμούσε επίθεση σε στρατιωτική εγκατάσταση, έχοντας επίγνωση ότι τη φυλάσσει ένοπλο προσωπικό. Συνωμότες που σκέφτονται ορθολογικά δεν θα υπολόγιζαν ότι θα επιζήσουν, ενώ θα περίμεναν τουλάχιστον να τους επιβληθούν οι βαρύτερες ποινές που προβλέπει η νομοθεσία.

Κρίσιμο παραμένει ότι η βρετανική αντιτρομοκρατική αστυνομία δεν έχει επιβεβαιώσει ούτε τι είδους εκρηκτικές ή χημικές ουσίες εντοπίστηκαν ούτε αν εκτιμήθηκε πως στα βαν υπήρχε λειτουργικός μηχανισμός ή περισσότεροι μηχανισμοί. Τέτοιες πληροφορίες θα φανέρωναν αμέσως τόσο το επίπεδο πολυπλοκότητας όσο και τις επιδιώξεις οποιουδήποτε τρομοκρατικού σχεδίου.

Κατά την τελευταία τριετία, η Τεχεράνη επιχειρεί να κλιμακώσει τις επιθέσεις εναντίον δυτικών στόχων, καθώς μετά τον Οκτώβριο του 2023 η σύρραξη στη Μέση Ανατολή διευρύνθηκε. Η προσπάθεια αυτή εντάθηκε ιδιαίτερα αφότου ο Τραμπ συντάχθηκε με το Ισραήλ και ξεκίνησε τον Φεβρουάριο πόλεμο πλήρους κλίμακας κατά του Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, οι επιδόσεις της Τεχεράνης παραμένουν ανάμεικτες.

Στο στόχαστρο των υπηρεσιών της MI5

Έναν χρόνο νωρίτερα, ο επικεφαλής της MI5, Ken McCallum, είχε αναφέρει πως η Υπηρεσία Ασφαλείας είχε «εντοπίσει περισσότερες από 20 δυνητικά επικίνδυνες συνωμοσίες υποστηριζόμενες από το Ιράν μέσα σε μόλις έναν χρόνο». Τον Ιούλιο, παράλληλα, δύο Ρουμάνοι καταδικάστηκαν για την επίθεση κατά του Ιρανού δημοσιογράφου Pouria Zeraati, τον οποίο είχαν μαχαιρώσει στο πόδι στο Γουίμπλεντον δύο χρόνια πριν, κατόπιν καθοδήγησης από το ιρανικό κράτος. Ο Pouria Zeraati απασχολούνταν στο ανεξάρτητο περσόφωνο δίκτυο Iran International.

Η εβραϊκή κοινότητα στο πεδίο της αντιπαράθεσης

Τον Ιούλιο, η τότε υπουργός Εσωτερικών Yvette Cooper επέβαλε κυρώσεις στην τρομοκρατική ομάδα «Harakat Ashab al-Yamin al-Islamia», η οποία υποστηρίζεται από το IRGC. Η οργάνωση είχε αναλάβει την ευθύνη για διαδοχικές επιθέσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, ανάμεσά τους και ο εμπρησμός τεσσάρων ασθενοφόρων της εβραϊκής κοινότητας τον Μάρτιο. Παρότι τέσσερις άνδρες έχουν παραδεχθεί την ενοχή τους, τα στοιχεία της υπόθεσης δεν έχουν ακόμη κατατεθεί ενώπιον του δικαστηρίου, ενώ έως τώρα οι εισαγγελείς έχουν περιοριστεί στην αναφορά ότι υπήρχε «τρομοκρατική σύνδεση».

Οι προπαγανδιστές του Ιράν μπορεί να εκτοξεύουν μέσω διαδικτύου σοβαρές απειλές για στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Βρετανία, όμως η πραγματικότητα παραμένει πολύ πιο ρευστή. Τον Απρίλιο, η αστυνομία απέκλεισε και ερεύνησε ένα τμήμα των Κήπων του Κένσινγκτον, κοντά στην πρεσβεία του Ισραήλ στο Λονδίνο, έπειτα από διαδικτυακό βίντεο που άφηνε να εννοηθεί ότι το κτίριο είχε αποτελέσει στόχο drones τα οποία μετέφεραν επικίνδυνες ουσίες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι έρευνες δεν εντόπισαν απολύτως τίποτα.