Σερβία: Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραιτήθηκε και ανοίγει ο δρόμος για πρόωρες προεδρικές εκλογές

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς υπέβαλε την παραίτησή του από την προεδρία της Δημοκρατίας, ώστε να λάβει μέρος στις βουλευτικές εκλογές της Σερβίας που έχουν προγραμματιστεί για τις 25 Οκτωβρίου. Η αποχώρησή του από το αξίωμα δρομολογεί παράλληλα πρόωρη εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη προέδρου.

Το Σύνταγμα προβλέπει ότι ο νέος πρόεδρος της Δημοκρατίας πρέπει να εκλεγεί εντός 90 ημερών από την παραίτηση του απερχόμενου αρχηγού του κράτους. Έως ότου στηθούν οι κάλπες για τις προεδρικές εκλογές, χρέη προέδρου θα ασκεί η πρώην πρόεδρος της Βουλής, Άνα Μπρνάμπιτς.

Νωρίτερα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο Βούτσιτς γνωστοποίησε πως, ως κίνηση καλής θέλησης, χορήγησε χάρη σε 12 φοιτητές και ακτιβιστές που κατηγορούνται για κατάλυση του Συντάγματος, καθώς και σε 11 πρόσωπα που ευθύνονται για επιθέσεις σε βάρος φοιτητών την τελευταία διετία.

Μπροστά σε μερικές χιλιάδες υποστηρικτές του, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν το βράδυ της Κυριακής έξω από το προεδρικό μέγαρο του Βελιγραδίου, μίλησε ο Βούτσιτς. Ευχαρίστησε όσους πολίτες στάθηκαν στο πλευρό του, δεσμευόμενος ότι θα εξακολουθήσει και στο μέλλον να υπερασπίζεται τα συμφέροντα της χώρας. Παράλληλα, προανήγγειλε δυναμική προεκλογική εκστρατεία και δήλωσε βέβαιος ότι στις προσεχείς βουλευτικές εκλογές «θα νικήσει τους πολιτικούς αντιπάλους με μεγαλύτερη διαφορά απ’ ό,τι στο παρελθόν».

Το πολιτικό προφίλ του Αλεξάνταρ Βούτσιτς

Για πρώτη φορά ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς εξελέγη πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σερβίας στις 2 Απριλίου του 2017, ενώ εξασφάλισε δεύτερη εκλογή στις 3 Απριλίου του 2022.

Η δεύτερη, και τελευταία, προεδρική του θητεία επρόκειτο κανονικά να ολοκληρωθεί στις 31 Μαΐου 2027. Παρ’ όλα αυτά, αποφάσισε να αποχωρήσει από το αξίωμα και να είναι υποψήφιος στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές ως επικεφαλής του ψηφοδελτίου «Ενωμένη Σερβία», στο οποίο συμμετέχουν το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) και άλλα μικρότερα κόμματα.

Ο Βούτσιτς επιδιώκει να «μεταπηδήσει» στην πρωθυπουργία, διατηρώντας την άσκηση της εξουσίας. Στον συνασπισμό υπό την ηγεσία του συμμετέχει επίσης το Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα του Βόισλαβ Σέσελι, ο οποίος έχει καταδικαστεί για εγκλήματα πολέμου από το δικαστήριο της Χάγης (ICTY).

Από το συγκεκριμένο κόμμα άρχισε την πολιτική του πορεία ο Βούτσιτς, με τον ακραίο εθνικιστή Βόισλαβ Σέσελι να θεωρείται πολιτικός του πατέρας.

Για πρώτη φορά απειλείται σοβαρά η κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στην εγχώρια πολιτική σκηνή, που διαρκεί 14 συνεχόμενα χρόνια, από το 2012 όταν το κόμμα του επικράτησε στις εκλογές. Η τραγωδία στο Νόβι Σαντ, όπου στις 1 Νοεμβρίου 2024 έχασαν τη ζωή τους 16 άνθρωποι μετά την κατάρρευση γείσου στον ανακαινισμένο σιδηροδρομικό σταθμό, πυροδότησε αντιδράσεις.

Στις διαμαρτυρίες για τη διαφθορά και την αδιαφάνεια βρέθηκε στην πρώτη γραμμή το φοιτητικό κίνημα, το οποίο εξελίχθηκε σε ισχυρή κοινωνική και πολιτική δύναμη. Για τις προσεχείς βουλευτικές εκλογές κατεβαίνει με δικό του ψηφοδέλτιο, τη «Φοιτητική Λίστα», που απαρτίζεται από προσωπικότητες χωρίς προηγούμενη κομματική ή πολιτική δράση. Επικεφαλής του φοιτητικού ψηφοδελτίου είναι ο καθηγητής καρδιολογίας στο πανεπιστήμιο, Ίλια Σερντάνοβιτς.

Όλα συγκλίνουν στο ότι η εκλογική αναμέτρηση ης 25ης Οκτωβρίου θα λάβει χαρακτήρα δημοψηφίσματος υπέρ ή κατά του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Τα περισσότερα κόμματα που είχαν εκπροσωπήσει την αντιπολίτευση στην προηγούμενη Βουλή επέλεξαν να μη συμμετάσχουν στις εκλογές, στηρίζοντας τους φοιτητές.

Το Δημοκρατικό Κόμμα (DS), του οποίου ηγέτης υπήρξε ο δολοφονηθείς πρωθυπουργός Ζόραν Τζίντζιτς, το «Πράσινο-Αριστερό Μέτωπο» (ZLF), καθώς και ο κεντροδεξιός συνασπισμός με την ονομασία «Λαϊκή Σερβία», απέσυραν τα ψηφοδέλτιά τους και κάλεσαν τους ψηφοφόρους τους να στηρίξουν τους φοιτητές. Τα συγκεκριμένα κόμματα διέθεταν συνολικά 37 από τις 250 έδρες της προηγούμενης Βουλής.

Στην εκλογική αναμέτρηση από τα παραδοσιακά κόμματα εξακολουθούν να συμμετέχουν ο συνασπισμός σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων «Ευρωπαϊκή Σερβία» και η λεγόμενη «Αυθεντική Σερβία», την οποία αποτελούν ακροδεξιά και φιλομοναρχικά κόμματα που αντιτίθενται στην ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.