ΕΕ: Σφοδρές αντιδράσεις για τη φιλοξενία αντιπροσωπείας των Ταλιμπάν στις Βρυξέλλες

Σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση η απόφαση να φιλοξενηθεί αντιπροσωπεία των Ταλιμπάν στις Βρυξέλλες, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ευρωβουλευτές να προειδοποιούν ότι μια τέτοια συνάντηση κινδυνεύει να εξομαλύνει τις σχέσεις με ένα καθεστώς που έχει απαγορεύσει στα κορίτσια να φοιτούν στο σχολείο μετά την έκτη τάξη και έχει περιορίσει δραστικά την παρουσία των γυναικών στη δημόσια ζωή.

Το βελγικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι χορήγησε πέντε μονοήμερες βίζες σε αντιπροσωπεία των Ταλιμπάν για να συμμετάσχει σε συνάντηση στις Βρυξέλλες, η οποία αναμενόταν να πραγματοποιηθεί την Τρίτη, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται ο Guardian.

Η συνάντηση πραγματοποιείται λίγες εβδομάδες μετά την επιβεβαίωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι βρίσκεται σε συνομιλίες με τους Ταλιμπάν από τον Ιανουάριο σχετικά με την ενίσχυση των απελάσεων Αφγανών μεταναστών από την Ευρώπη.

«Εξοργιστική» η στάση της ΕΕ, λένε ευρωβουλευτές

Ο σοσιαλιστής ευρωβουλευτής Χουάν Φερνάντο Λόπεθ Αγκιλάρ επέκρινε έντονα την πρωτοβουλία, υποστηρίζοντας ότι έρχεται σε αντίθεση με τις επανειλημμένες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καταδικάζουν το καθεστώς των Ταλιμπάν.

«Είμαι εξοργισμένος. Πρόκειται για μια απόλυτη προσβολή και για πλήγμα στην αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εφαρμόζει δύο μέτρα και δύο σταθμά», δήλωσε.

Δύο ανώτατα στελέχη των Ταλιμπάν βρίσκονται αντιμέτωπα με εντάλματα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που σχετίζονται με τις διώξεις γυναικών και κοριτσιών, ενώ η ΕΕ έχει επιβάλει κυρώσεις σε αρκετά πρόσωπα που συνδέονται με το καθεστώς.

Οι συνομιλίες για τις απελάσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υποστηρίξει ότι οι συνομιλίες αποσκοπούν στη δημιουργία μηχανισμών επιστροφής Αφγανών που δεν διαθέτουν νόμιμη άδεια παραμονής ή θεωρούνται απειλή για την ασφάλεια.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Κομισιόν, η πρωτοβουλία συντονίστηκε με τη Σουηδία έπειτα από αίτημα 20 κρατών-μελών που ζήτησαν συγκεκριμένες λύσεις για τις επιστροφές μεταναστών.

Ο Αγκιλάρ απέρριψε το επιχείρημα, κατηγορώντας την ΕΕ ότι επιτρέπει στην ακροδεξιά και τη ρητορική της για τη μετανάστευση να καθορίζουν την ατζέντα.

«Η μετανάστευση δεν είναι απειλή ούτε κρίση. Είναι μια σταθερή πραγματικότητα της ανθρώπινης ιστορίας», τόνισε.

Προειδοποιήσεις για τις γυναίκες και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Από την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021, εκατοντάδες χιλιάδες Αφγανοί έχουν ζητήσει άσυλο στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή Διάσωσης, περίπου το 40% του πληθυσμού στο Αφγανιστάν αντιμετωπίζει επισιτιστική ανασφάλεια, ενώ οι γυναίκες βρίσκονται αντιμέτωπες με συστηματικά εμπόδια στην εκπαίδευση, την εργασία και την υγειονομική περίθαλψη.

Σε ανοικτή επιστολή, 83 αφγανικές και διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέφρασαν «σοβαρές ανησυχίες» για τα σχέδια της ΕΕ.

«Το Αφγανιστάν είναι σήμερα ένα από τα πιο επικίνδυνα μέρη στον κόσμο για μια γυναίκα και οι αναγκαστικές επιστροφές θα εκθέσουν πολλές σε διώξεις, βία και σοβαρή στέρηση δικαιωμάτων», αναφέρεται στην επιστολή.

Φόβοι για «κανονικοποίηση» των Ταλιμπάν

Η Σαγκοφά Γκαφόρι, από το Κέντρο Ευρωπαϊκών Πολιτικών Μελετών στις Βρυξέλλες, υποστήριξε ότι, παρότι η ΕΕ δηλώνει πως δεν αναγνωρίζει επίσημα τους Ταλιμπάν, η διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη οδηγεί σταδιακά σε μια μορφή κανονικοποίησης.

«Αυτό που προσφέρουν οι Βρυξέλλες είναι κάτι πιο ύπουλο: η κανονικοποίηση. Και η κανονικοποίηση δεν απαιτεί υπογραφή συνθήκης. Συμβαίνει σταδιακά, μέσω βίζας, αιθουσών συσκέψεων και της αθόρυβης αντικατάστασης των αρχών από συναλλαγές», έγραψε.

Έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε πέρυσι κατέγραψε περιπτώσεις αυθαίρετων συλλήψεων, κράτησης, βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης Αφγανών που επέστρεψαν στη χώρα τους, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τη συμβατότητα τέτοιων απελάσεων με το διεθνές δίκαιο.

Ανησυχίες για διεύρυνση των απελάσεων

Ο Ρεσάντ Τζαλαλί, αναλυτής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες και τους Εξόριστους, προειδοποίησε ότι οι απελάσεις δεν θα περιοριστούν απαραίτητα σε άτομα που έχουν καταδικαστεί για εγκλήματα.

«Ο πραγματικός κίνδυνος είναι ότι, μόλις οι απελάσεις προς το Αφγανιστάν κανονικοποιηθούν, θα ανοίξει ο δρόμος για ευρύτερες επιστροφές Αφγανών που δεν έχουν ποινικό μητρώο», δήλωσε.

Ανάλογη ανησυχία εξέφρασε και η Γερμανίδα ευρωβουλευτής των Πρασίνων Χάνα Νόιμαν, η οποία υποστήριξε ότι η επιστροφή νέων Αφγανών ανδρών σε συνθήκες φτώχειας και απόγνωσης ενδέχεται να ενισχύσει τις ίδιες τις δομές εξουσίας των Ταλιμπάν.

«Με την απέλαση ανθρώπων στην απελπισία, δεν αποδυναμώνουμε τους Ταλιμπάν. Κινδυνεύουμε να ενισχύσουμε ακριβώς τα συστήματα που τους διατηρούν στην εξουσία», τόνισε.