Μια ιδιωτική υποθαλάσσια περιήγηση στις Μαλδίβες μετατράπηκε σε ανείπωτη τραγωδία, καθώς πέντε έμπειροι Ιταλοί δύτες σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια κατάδυσης σε υποβρύχιο σπήλαιο στην ατόλη Βαάβου.
Η επιχείρηση εντοπισμού έλαβε ακόμη πιο δραματική τροπή, όταν ένας στρατιωτικός δύτης έχασε επίσης τη ζωή του το Σαββατοκύριακο, στην προσπάθειά του να προσεγγίσει τα θύματα.
Το χρονικό της τραγωδίας και τα θύματα
Το περιστατικό σημειώθηκε την Πέμπτη 14 Μαΐου, όταν η ομάδα εξερευνούσε μια σειρά από υποβρύχια σπήλαια σε βάθος περίπου 50 μέτρων, νότια του νησιού Αλιμάθα.
Τέσσερις από τους δύτες συνδέονταν με το Πανεπιστήμιο της Γένοβας, εκ των οποίων οι δύο συμμετείχαν σε επίσημη επιστημονική αποστολή για την παρακολούθηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Το πέμπτο μέλος ήταν ο εκπαιδευτής κατάδυσης της ομάδας, Τζανλούκα Μπενεντέτι.
Η σορός του Μπενεντέτι εντοπίστηκε την Πέμπτη κοντά στην είσοδο του σπηλαίου, όμως οι υπόλοιποι τέσσερις δύτες πιστεύεται ότι βρίσκονται παγιδευμένοι βαθιά μέσα στο εσωτερικό του.
Μεταξύ των θυμάτων είναι μια μητέρα με την κόρη της: η Μόνικα Μοντεφαλκόνε, αναπληρώτρια καθηγήτρια οικολογίας, και η κόρη της, Τζόρτζια Σόμακαλ, φοιτήτρια βιοϊατρικής τεχνολογίας.
Αγνοούνται επίσης η βοηθός έρευνας Μουριέλ Οντενίνο και ο Φεντερίκο Γκουαλτιέρι, πρόσφατος απόφοιτος μεταπτυχιακού στην θαλάσσια οικολογία.
Το Πανεπιστήμιο της Γένοβας διευκρίνισε ότι η Σόμακαλ και ο Γκουαλτιέρι δεν συμμετείχαν στην επιστημονική αποστολή και ότι η συγκεκριμένη κατάδυση «πραγματοποιήθηκε ιδιωτικά».
Ο Κάρλο Σόμακαλ, σύζυγος της Μόνικα και πατέρας της Τζόρτζια, δήλωσε στην εφημερίδα la Repubblica ότι η σύζυγός του ήταν «μία από τις καλύτερες δύτριες στον κόσμο».
«Έχει κάνει πιθανότατα 5.000 καταδύσεις και ήταν πάντα ευσυνείδητη. Δεν θα έθετε ποτέ σε κίνδυνο τη ζωή της κόρης μας ή άλλων παιδιών», ανέφερε συγκλονισμένος.
«Κάτι πρέπει να συνέβη εκεί κάτω. Ίσως ένας από αυτούς αντιμετώπισε πρόβλημα, ίσως οι φιάλες οξυγόνου, δεν έχω ιδέα».
Το πανεπιστήμιο εξέδωσε ανακοίνωση τιμώντας τη μνήμη τους. «Η συμπαράσταση ολόκληρης της πανεπιστημιακής κοινότητας στρέφεται προς τις οικογένειες, τους συναδέλφους και τους φοιτητές που μοιράστηκαν το ανθρώπινο και επαγγελματικό τους ταξίδι», ανέφερε.
Οι υπόλοιποι 20 Ιταλοί επιβάτες που επέβαιναν στο σκάφος «Duke of York» μαζί με την ομάδα των δυτών έχουν ήδη επιστρέψει στην Ιταλία με πτήση που προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο Μαλπένσα.
Τραγωδία και στην επιχείρηση διάσωσης
Η πρώτη φάση των ερευνών διακόπηκε απότομα μετά τον θάνατο του λοχία Μοχάμεντ Μαχντί (ή Μαχουντί), μέλους των Εθνικών Αμυντικών Δυνάμεων των Μαλδίβων (MNDF).
Ο έμπειρος στρατιωτικός διασώστης υπέστη τη νόσο των δυτών κατά τη διάρκεια της επιχείρησης και άφησε την τελευταία του πνοή σε νοσοκομείο της πρωτεύουσας το Σάββατο.
Είχε καταφέρει να ερευνήσει τους δύο πρώτους μεγάλους θαλάμους του σπηλαίου και επιχειρούσε να περάσει στον τρίτο μέσα από στενά περάσματα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, δήλωσε συντετριμμένος: «Αυτές οι οδυνηρές ημέρες για την Ιταλία είναι ακόμη χειρότερες μετά την είδηση ότι ένας γενναίος στρατιωτικός, ο λοχίας Μοχάμεντ Μάχντι, έχασε τη ζωή του μετά από μια προσπάθεια να προσεγγίσει τα σώματα των συμπατριωτών μας. Αυτή η τραγωδία ένωσε την Ιταλία και τις Μαλδίβες στη θλίψη μας και στον σεβασμό για τα θύματα».
Τα μοιραία λάθη
Το βάθος των 50 μέτρων ξεπερνά κατά πολύ το όριο της ερασιτεχνικής κατάδυσης (40 μέτρα διεθνώς), ενώ στις Μαλδίβες το νόμιμο όριο για καταδύσεις αναψυχής είναι αυστηρά τα 30 μέτρα.
Η εταιρεία Albatros Top Boat, διαχειρίστρια του σκάφους «Duke of York», αρνήθηκε ότι γνώριζε ή είχε εγκρίνει το σχέδιο της ομάδας για κατάδυση σε τέτοιο βάθος.
Η εκπρόσωπος της εταιρείας, Οριέτα Στέλλα, δήλωσε στην Corriere della Sera ότι η κατάδυση ξεπέρασε κατά πολύ τα συμφωνημένα για μια επιστημονική κρουαζιέρα συλλογής δειγμάτων κοραλλιών σε τυπικά βάθη.
Πρόσθεσε ότι, αν και οι δύτες ήταν έμπειροι, ο εξοπλισμός τους φαινόταν να είναι κοινός εξοπλισμός και όχι ο εξειδικευμένος τεχνικός εξοπλισμός που απαιτείται για βαθιές καταδύσεις.
Επιπλέον, την ημέρα εκείνη υπήρχαν προειδοποιήσεις για θαλασσοταραχή και ισχυρούς ανέμους, ενώ το σημείο φημίζεται για τα ισχυρά υποθαλάσσια ρεύματά του.
«Παραβιάστηκαν οι κανόνες»
Ο Σαφράζ Ναΐμ, βετεράνος των ειδικών δυνάμεων των Μαλδίβων και σύμβουλος του MNDF, ο οποίος έχει πραγματοποιήσει πάνω από 50 τεχνικές καταδύσεις στο συγκεκριμένο σημείο, ήταν καταπέλτης μιλώντας στην εφημερίδα Il Giornale.
«Έχω κάνει τουλάχιστον 50 καταδύσεις στα σπήλαια Αλιμάθα, λαμβάνοντας τις σωστές προφυλάξεις και χρησιμοποιώντας τον σωστό εξοπλισμό», σημείωσε.
«Κάθε φορά ήταν μια φανταστική εμπειρία, αλλά είχα πλήρη επίγνωση των ακραίων κινδύνων που έπαιρνα. Η εξειδίκευση και η προφύλαξη είναι απαραίτητες: για μένα, η κατάβαση στο Αλιμάθα δεν ήταν δύσκολη. Είμαι δύτης σπηλαίων και είχα πάντα το σωστό μείγμα αερίων, τον σωστό εξοπλισμό και ένα εφεδρικό σύστημα», πρόσθεσε.
Ο Ναΐμ άσκησε δριμεία κριτική για την απουσία ελέγχων και αδειών.
«Οι αρχές επιβεβαίωσαν ότι ξεπέρασαν το όριο βάθους των 30 μέτρων στις Μαλδίβες και πραγματοποίησαν τις καταδύσεις χωρίς τις απαραίτητες άδειες. Όλοι γνωρίζουν ότι οι κανόνες παραβιάστηκαν – δεν είχαν καν άδεια για τη διεξαγωγή έρευνας σε αυτά τα βάθη».
Περιγράφοντας το σπήλαιο, ανέφερε ότι η είσοδος βρίσκεται περίπου στα 55-60 μέτρα και εκτείνεται έως τα 100 μέτρα, με διακλαδώσεις σε ένα απόλυτο, σκοτεινό λαβύρινθο.
«Ακόμη και οι πιο έμπειροι δύτες μπορούν να αντιμετωπίσουν σημαντικές προκλήσεις σε τέτοια περιβάλλοντα», εξήγησε, εκτιμώντας ότι ένας συνδυασμός παραγόντων, όπως η ναρκωτική επίδραση του αζώτου, η έλλειψη αερίων και η μηδενική ορατότητα λόγω ιζημάτων που σήκωσαν τα ρεύματα, οδήγησαν στην τραγωδία.
Ωστόσο, διευκρίνισε: «Θα ήταν ανεύθυνο να δηλώσουμε με ακρίβεια τι συνέβη χωρίς μια ενδελεχή έρευνα».
Διεθνής κινητοποίηση από Φινλανδούς ειδικούς
Για την αντιμετώπιση της «εξαιρετικά περίπλοκης» κατάστασης, ο διεθνής οργανισμός ασφάλειας δυτών DAN Europe απέστειλε εσπευσμένα στο αρχιπέλαγος τρεις κορυφαίους Φινλανδούς δύτες σπηλαίων.
Πρόκειται για τους Σάμι Παακκάρινεν, Πατρίκ Γκρένκβιστ (γνωστούς παγκοσμίως από το ντοκιμαντέρ «Diving Into The Unknown» για τη δραματική επιχείρηση ανάσυρσης στη Νορβηγία το 2014) και τη Γιένι Βέστερλουντ.
Στην ομάδα θα προστεθεί εξειδικευμένος εξοπλισμός από την Αυστραλία και τη Βρετανία.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος των Μαλδίβων, Μοχάμεντ Χουσέιν Σαρίφ, δήλωσε στο CNN: «Προτάθηκαν από την Ιταλία και έχουν πραγματοποιήσει καταδύσεις σε μεγάλα βάθη και σπήλαια σε όλο τον κόσμο».
Η διευθύνουσα σύμβουλος της DAN Europe, Λάουρα Μαρόνι, υπογράμμισε την επικινδυνότητα της αποστολής.
«Η πρόσβαση στο σπήλαιο βρίσκεται σε βάθος μεταξύ 55 και 60 μέτρων, ενώ το υποβρύχιο σύστημα εκτείνεται σε εκατοντάδες μέτρα μέσα από πολλαπλούς θαλάμους και εσωτερικά περάσματα», ανέφερε.
«Τα θύματα ενδέχεται να βρίσκονται σε περιοχές που είναι δύσκολα προσβάσιμες, απαιτώντας εξαιρετικά προσεκτικό σχεδιασμό κάθε φάσης της παρέμβασης».
