Τι θα γινόταν αν στη θέση ενός ΙΧ βρισκόταν αυτοκίνητο πολιτικού ή επιχειρηματία με συνοδεία;
Η ιδιωτική συνοδεία δεν δίνει προνόμιο υπέρβασης των ορίων ταχύτητας· εξαίρεση προβλέπεται μόνο για οχήματα άμεσης ανάγκης, υπό όρους και χωρίς κίνδυνο για άλλους χρήστες του δρόμου

Τα οχήματα που μεταφέρουν πολιτικούς, επιχειρηματίες ή άλλα πρόσωπα υπό προστασία δεν εξαιρούνται γενικά από τα όρια ταχύτητας. Οι ειδικές παρεκκλίσεις προβλέπονται για οχήματα άμεσης ανάγκης και υπό συγκεκριμένους όρους, ενώ για τη σύλληψη καθοριστικά είναι τόσο το αδίκημα όσο και η ιδιότητα του οδηγού.
Η υπόθεση της οδηγού στη λεωφόρο Συγγρού επαναφέρει το ερώτημα τι θα γινόταν αν στη θέση ενός απλού ΙΧ βρισκόταν όχημα πολιτικού ή επιχειρηματία με συνοδεία ασφαλείας. Η γυναίκα συνελήφθη για απείθεια και επικίνδυνη οδήγηση, καθώς, σύμφωνα με όσα αποδίδονται, δεν υπάκουσε στο σήμα των αστυνομικών και συνέχισε κάνοντας επικίνδυνους ελιγμούς. Η σύλληψη αφορά τις συγκεκριμένες αποδιδόμενες πράξεις και δεν αποτελεί δικαστική καταδίκη.
Η φρουρά δεν απαλλάσσει τον οδηγό από την υποχρέωση τήρησης του ΚΟΚ. Αν δεν ισχύει κάποια νόμιμη εξαίρεση, εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις. Για να γίνει σύλληψη, ωστόσο, πρέπει να υπάρχει ποινικό αδίκημα· η διαδικασία αυτή διαφέρει από τη βεβαίωση διοικητικού προστίμου. Αν το όχημα οδηγεί εν ενεργεία βουλευτής, συνυπολογίζεται και η συνταγματική ασυλία του.
Οι νόμιμες εξαιρέσεις και τα πρόστιμα του ΚΟΚ
Η κυκλοφορία των οχημάτων άμεσης ανάγκης ρυθμίζεται από το άρθρο 48 του ισχύοντος Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ν. 5209/2025. Στις κατηγορίες που προβλέπονται περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα ασθενοφόρα και τα οχήματα της Ελληνικής Αστυνομίας, των στρατιωτικών και των λιμενικών αρχών. Δεν προβλέπεται ειδικό προνόμιο στην κυκλοφορία επειδή μεταφέρεται πολιτικός ή γνωστός επιχειρηματίας ή επειδή υπάρχει ιδιωτική ασφάλεια.
Ένα αστυνομικό όχημα που συμμετέχει σε συνοδεία μπορεί να θεωρείται όχημα άμεσης ανάγκης. Η χρήση των ειδικών προειδοποιητικών συσκευών, όμως, επιτρέπεται μόνο όταν δικαιολογείται από το κατεπείγον της συγκεκριμένης αποστολής. Η παράγραφος 2 προβλέπει δυνατότητα παρέκκλισης από ορισμένους κανόνες, ακόμη και από τα όρια ταχύτητας, εφόσον χρησιμοποιείται η ειδική προειδοποίηση που απαιτείται και δεν τίθενται σε κίνδυνο οι άλλοι χρήστες του δρόμου.
Οι προϋποθέσεις αυτές σημαίνουν πως μια πραγματικά επείγουσα ανάγκη προστασίας ενδέχεται να δικαιολογήσει ειδικό τρόπο μετακίνησης. Δεν είναι απαραίτητο να έχει ήδη εκδηλωθεί επίθεση για να υπάρχει κατεπείγον. Πρέπει, όμως, να συντρέχουν πραγματικές περιστάσεις που να το θεμελιώνουν. Η καθυστέρηση για ένα ραντεβού ή η προσπάθεια να αποφευχθεί η κίνηση δεν καθιστούν από μόνες τους τη διαδρομή επείγουσα αποστολή.
Από την άλλη, η οδήγηση ενός ΙΧ από αστυνομικό δεν συνεπάγεται αυτομάτως εξαίρεση από τον ΚΟΚ. Με βάση το άρθρο 92 του ν. 4962/2022, αστυνομικοί μπορούν, στο πλαίσιο συνοδευτικής ασφάλειας, να οδηγούν ορισμένα κρατικά ή ιδιωτικά οχήματα που μεταφέρουν προστατευόμενα πρόσωπα. Η σχετική πρόβλεψη αφορά το ποιος αναλαμβάνει την οδήγηση και δεν δίνει γενική άδεια για υπέρβαση του ορίου ταχύτητας.
Ακόμη και τα οχήματα άμεσης ανάγκης δεσμεύονται από σαφείς περιορισμούς του ΚΟΚ: δεν μπορούν να κινούνται αντίθετα σε μονόδρομο ούτε να παραβλέπουν τα σήματα τροχονόμων. Σε επίσημη μετακίνηση είναι δυνατόν να ισχύσουν νόμιμες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Βάσει των όρων του άρθρου 6, τα σήματα του τροχονόμου υπερισχύουν των φαναριών και της οδικής σήμανσης. Η ιδιωτική συνοδεία δεν αποκτά αντίστοιχη αρμοδιότητα ρύθμισης της κυκλοφορίας.
Η υποχρέωση να μην προκαλείται κίνδυνος αποτυπώνεται και στη νομολογία. Στην απόφαση 1892/2024, εξετάστηκε από τον Άρειο Πάγο, βάσει του προηγούμενου ΚΟΚ, σύγκρουση περιπολικού που συνόδευε ασθενοφόρο με δύο ανήλικους εγκαυματίες. Παρότι υπήρχε πραγματικό κατεπείγον και ήταν ενεργοποιημένα τα προειδοποιητικά σήματα, ο οδηγός του περιπολικού πέρασε με κόκκινο σε διασταύρωση χωρίς να έχει εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση. Παρέμεινε σε ισχύ η κρίση ότι ευθυνόταν κατά 70%.
Η απόφαση έκρινε επίσης πως, όταν τηρούνται οι αυστηρές προϋποθέσεις επείγουσας αποστολής, μπορεί να δικαιολογηθεί ακόμη και πέρασμα με κόκκινο. Από τη νομολογία προκύπτει ότι κάθε εξαίρεση χρειάζεται ουσιαστικό έλεγχο και μέριμνα για την προστασία οδηγών και πεζών. Η χρήση φάρου και σειρήνας δεν αίρει την ευθύνη για επικίνδυνο ελιγμό.
Όταν λαμβάνουν ηχητική ή φωτεινή προειδοποίηση, οι άλλοι οδηγοί πρέπει να διευκολύνουν το όχημα άμεσης ανάγκης, αφήνοντας χώρο στα δεξιά και ακινητοποιούμενοι αν αυτό απαιτείται. Δεν επιτρέπεται, παράλληλα, να κινούνται σε μικρή απόσταση πίσω από τέτοιο όχημα που εκτελεί επείγουσα αποστολή. Η προτεραιότητά του δεν ισχύει αυτομάτως και για το ΙΧ που το ακολουθεί.
Αν δεν πληρούνται οι νόμιμοι όροι εξαίρεσης, εφαρμόζονται τα συνηθισμένα όρια ταχύτητας. Για επιβατικό αυτοκίνητο χωρίς ρυμουλκούμενο, αυτά είναι κατά κανόνα 130 χλμ./ώρα στον αυτοκινητόδρομο, 110 σε οδό ταχείας κυκλοφορίας και 90 στο υπόλοιπο ασφαλτοστρωμένο δίκτυο εκτός κατοικημένων περιοχών, εκτός αν η σήμανση ορίζει διαφορετικά. Ο χαρακτηρισμός ενός δρόμου ως «εθνικής οδού» δεν συνεπάγεται ότι σε όλο το μήκος του ισχύει όριο 130 χλμ./ώρα.
Στις κατοικημένες περιοχές, από την 1η Ιανουαρίου 2026, το γενικό όριο ταχύτητας είναι 30 χλμ./ώρα. Το όριο των 50 χλμ./ώρα διατηρείται σε μονόδρομους με τουλάχιστον δύο διαγραμμισμένες λωρίδες, σε δρόμους διπλής κατεύθυνσης με τουλάχιστον δύο διαγραμμισμένες λωρίδες ανά κατεύθυνση και σε δρόμους διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική νησίδα. Ειδική σήμανση μπορεί να προβλέπει διαφορετικό όριο. Επομένως, ούτε ισχύει «παντού 30 στην πόλη» ούτε «παντού 50».
Το άρθρο 23 προβλέπει ότι οι οδηγοί πρέπει να ρυθμίζουν την ταχύτητά τους ανάλογα με την ορατότητα, την κίνηση και την κατάσταση του δρόμου. Επομένως, ακόμη και η ταχύτητα που είναι χαμηλότερη από εκείνη που αναγράφεται στην πινακίδα ενδέχεται να μην είναι κατάλληλη για τις συγκεκριμένες συνθήκες.
Οι διοικητικές ποινές που προβλέπονται στα άρθρα 24 και 108 γίνονται αυστηρότερες ανάλογα με το μέγεθος της υπέρβασης. Για ταχύτητα έως 20 χλμ./ώρα πάνω από το όριο επιβάλλεται πρόστιμο 150 ευρώ. Όταν η υπέρβαση είναι μεγαλύτερη από 20 και έως 30 χλμ./ώρα, το πρόστιμο παραμένει 150 ευρώ, ενώ αφαιρείται και το δίπλωμα για 20 ημέρες. Για υπέρβαση άνω των 30 και έως 50 χλμ./ώρα προβλέπονται 350 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 30 ημέρες.
Εάν η υπέρβαση ξεπερνά τα 50 χλμ./ώρα, το πρόστιμο είναι 700 ευρώ και το δίπλωμα αφαιρείται επιτόπου για 60 ημέρες. Για ταχύτητα πάνω από 200 χλμ./ώρα, οι κυρώσεις ανέρχονται σε 2.000 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για ένα έτος.
Ειδική πρόβλεψη αφορά την οδήγηση με περισσότερα από 150 χλμ./ώρα σε αυτοκινητόδρομο, πάνω από 130 σε οδό ταχείας κυκλοφορίας ή πάνω από 120 στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο. Αν δεν συντρέχει βαρύτερη παράβαση, επιβάλλονται 350 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 30 ημέρες. Έτσι, όποιος κινείται με 160 χλμ./ώρα σε αυτοκινητόδρομο όπου το όριο είναι 130 τιμωρείται με 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 30 ημέρες, παρότι η υπέρβαση είναι ακριβώς 30 χλμ./ώρα.
Σε περίπτωση υποτροπής οι ποινές γίνονται αυστηρότερες. Για τη σοβαρή παράβαση ταχύτητας του άρθρου 110, η δεύτερη παράβαση εντός πενταετίας τιμωρείται με 1.000 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 180 ημέρες. Η τρίτη παράβαση μέσα στην προβλεπόμενη πενταετία από την προηγούμενη επιφέρει πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση για ένα έτος. Ειδικά για ταχύτητα άνω των 200 χλμ./ώρα, η δεύτερη φορά συνεπάγεται 4.000 ευρώ και αφαίρεση για δύο έτη, ενώ η τρίτη 8.000 ευρώ και αφαίρεση για τέσσερα έτη. Σε αυτές τις περιπτώσεις υποτροπής προβλέπονται επίσης εκπαίδευση και εξέταση για να επιστραφεί η άδεια.
Πότε γίνεται σύλληψη και τι αλλάζει για τους βουλευτές
Ποινικές συνέπειες υπάρχουν όταν στοιχειοθετούνται οι όροι συγκεκριμένου αδικήματος. Στο άρθρο 290Α του Ποινικού Κώδικα περιλαμβάνεται η οδήγηση ΙΧ με ταχύτητα που υπερβαίνει το όριο κατά τουλάχιστον 60 χλμ./ώρα σε αυτοκινητόδρομο ή οδό ταχείας κυκλοφορίας και κατά τουλάχιστον 40 χλμ./ώρα μέσα σε κατοικημένη περιοχή ή στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο.
Σε αυτοκινητόδρομο με όριο τα 130 χλμ./ώρα, το αριθμητικό όριο της διάταξης συμπληρώνεται στα 190 χλμ./ώρα. Αντίστοιχα, σε αστικό δρόμο με όριο 50 χλμ./ώρα φτάνει τα 90, ενώ σε δρόμο με όριο 30 χλμ./ώρα τα 70 χλμ./ώρα. Για να εφαρμοστεί το άρθρο πρέπει να πληρούνται και οι άλλοι όροι του, ιδίως να υπάρχει δυνατότητα πρόκλησης του κινδύνου που περιγράφεται και η απαιτούμενη υπαιτιότητα. Δεν χρειάζεται, πάντως, να έχει προηγηθεί τροχαία σύγκρουση.
Η ίδια διάταξη καλύπτει ξεχωριστά και τους επικίνδυνους ελιγμούς, γι’ αυτό η ποινική αξιολόγηση δεν βασίζεται μόνο στη μέτρηση της ταχύτητας. Όχημα που κινείται επιθετικά ανάμεσα σε άλλους χρήστες του δρόμου μπορεί να ελεγχθεί για επικίνδυνη οδήγηση ακόμη και αν δεν ξεπερνά τα συγκεκριμένα αριθμητικά όρια, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Με βάση την παράγραφο 1 του άρθρου 290Α, προβλέπεται φυλάκιση έως τρία έτη όταν μπορεί να προκληθεί κοινός κίνδυνος για ξένη περιουσία, ενώ όταν μπορεί να κινδυνεύσει άνθρωπος προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους. Η πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης ή σημαντικής ζημιάς σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα έτη. Σε περίπτωση θανάτου προβλέπεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών, ενώ αν χάσει τη ζωή του μεγάλος αριθμός ανθρώπων το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ισόβια κάθειρξη.
Η επικίνδυνη οδήγηση από αμέλεια, ως χωριστή περίπτωση, τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή με χρηματική ποινή, εφόσον ισχύουν οι όροι της παραγράφου 2. Δεν επιβάλλεται αυτομάτως η βαρύτερη ποινή σε κάθε σοβαρή υπέρβαση ταχύτητας· πρέπει να κριθούν δικαστικά η πράξη και οι συνέπειές της.
Το σήμα της αστυνομίας για στάση παραμένει δεσμευτικό. Σύμφωνα με το άρθρο 49 του ΚΟΚ, οδηγοί και πεζοί οφείλουν να υπακούουν στο σήμα στάσης που δίνει ένστολος αστυνομικός. Η παράλειψη συμμόρφωσης επιφέρει διοικητικές κυρώσεις κατηγορίας Ε3-Β και φυλάκιση έως ένα έτος. Η ύπαρξη συνοδείας ασφαλείας δεν παρέχει γενικό δικαίωμα συνέχισης της πορείας.
Όταν διαπιστώνεται αυτόφωρο αδίκημα που διώκεται αυτεπαγγέλτως, είτε πρόκειται για κακούργημα είτε για πλημμέλημα, το άρθρο 275 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας επιβάλλει στα αστυνομικά όργανα να προχωρήσουν σε σύλληψη, με σεβασμό στις συνταγματικές εγγυήσεις. Η παρουσία φρουράς δεν παρέχει ασυλία ούτε στον επιχειρηματία που οδηγεί ούτε στον επαγγελματία οδηγό του ή στον αστυνομικό της συνοδείας. Εφόσον κάποιος από αυτούς τελέσει αντίστοιχο αυτόφωρο αδίκημα και δεν ισχύει νόμιμη εξαίρεση, η συνοδεία δεν αποτελεί εμπόδιο για τη σύλληψή του.
Η απόδοση ευθύνης, ωστόσο, προϋποθέτει να προσδιοριστεί ποιος τέλεσε την πράξη. Πολιτικός ή επιχειρηματίας που επιβαίνει στο πίσω κάθισμα δεν λογίζεται αυτομάτως υπεύθυνος για παράβαση κατά την οδήγηση, ενώ για να αποδειχθεί δική του ποινική συμμετοχή χρειάζονται συγκεκριμένα στοιχεία. Αντίστοιχα, εξετάζεται η συμπεριφορά κάθε οδηγού στη συνοδεία, εφόσον υπάρχουν ενδείξεις ότι παρέβη τον νόμο.
Ειδικοί δικονομικοί κανόνες ισχύουν όταν εν ενεργεία βουλευτής βρίσκεται ο ίδιος στο τιμόνι. Σύμφωνα με το άρθρο 62 του Συντάγματος, κατά τη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου δεν επιτρέπεται η δίωξη ή η σύλληψή του χωρίς άδεια της Βουλής. Η μόνη εξαίρεση αφορά τα αυτόφωρα κακουργήματα, για τα οποία δεν χρειάζεται να προηγηθεί τέτοια άδεια.
Κατά συνέπεια, σε περίπτωση αυτόφωρου πλημμελήματος δεν εφαρμόζεται στον βουλευτή η άμεση διαδικασία σύλληψης που προβλέπεται για έναν πολίτη. Η Βουλή υποχρεούται να χορηγήσει άδεια, όταν η εισαγγελική αίτηση αφορά πράξη άσχετη με τα καθήκοντα ή την πολιτική δραστηριότητα του βουλευτή. Η συνταγματική αυτή προστασία περιορίζεται στην ποινική διαδικασία: δεν επιτρέπει παραβάσεις του ΚΟΚ ούτε απαλλάσσει γενικά από διοικητικά πρόστιμα.
Η ασυλία ισχύει αποκλειστικά για το πρόσωπο που την απολαμβάνει. Επομένως, όταν το όχημα οδηγεί αστυνομικός ή άλλος επαγγελματίας και ο βουλευτής βρίσκεται στη θέση του επιβάτη, ο οδηγός δεν καλύπτεται από την προστασία του βουλευτή. Το άρθρο 56 παρ. 4 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ορίζει ότι οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι, για τη δίωξη των οποίων δεν χρειάζεται άδεια, διώκονται χωρίς σχετικό κώλυμα.
Την ίδια ώρα, η αστυνομία δεν υποχρεούται να επιτρέπει τη συνέχιση μιας επικίνδυνης συμπεριφοράς λόγω ασυλίας. Με την εγκύκλιο 4/2012, η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου ξεχώρισε τη σύλληψη από τα μέτρα αποτροπής και τη νόμιμη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων. Παρότι η εγκύκλιος δεν αναφέρεται ειδικά σε τροχαίες συνοδείες, διευκρινίζει ότι η συνταγματική προστασία δεν αποκλείει την αστυνομική πρόληψη εγκλημάτων.
Από το 2026 προβλέπεται επίσης, βάσει του άρθρου 32Α του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ειδική διαδικασία για την ταχύτερη ανάκριση και εκδίκαση αξιόποινων πράξεων βουλευτών. Η διάταξη προστέθηκε με τον ν. 5303/2026 και εφαρμόζεται εφόσον έχει δοθεί άδεια από τη Βουλή ή πρόκειται για αυτόφωρο κακούργημα. Η συνταγματική προϋπόθεση της προηγούμενης άδειας για τα πλημμελήματα παραμένει σε ισχύ.
Για υπουργούς και υφυπουργούς απαιτείται διαφορετική εξέταση του ζητήματος. Το άρθρο 86 του Συντάγματος καλύπτει αδικήματα που διαπράττονται κατά την άσκηση υπουργικών καθηκόντων, όμως η ιδιότητα του υπουργού από μόνη της δεν καθιστά μια τροχαία παράβαση σχετικό αδίκημα. Πράξεις που γίνονται εκτός των καθηκόντων του εξετάζονται από τα κοινά δικαστήρια· αν παράλληλα είναι βουλευτής, εξετάζεται και η προστασία που προβλέπει το άρθρο 62.
Επομένως, το περιστατικό της Συγγρού θέτει ένα ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί με βάση τον οδηγό, τις συγκεκριμένες ενέργειές του και τις πραγματικές συνθήκες της αποστολής. Για οδηγό συνοδείας που δεν διαθέτει προσωπική ασυλία, αντίστοιχο αυτόφωρο αδίκημα οδηγεί στη διαδικασία σύλληψης. Αν στο τιμόνι είναι ο ίδιος ο βουλευτής, εφαρμόζεται η συνταγματική διάκριση ανάμεσα στο πλημμέλημα και το αυτόφωρο κακούργημα. Η εφαρμογή των κανόνων σε κάθε περιστατικό εξαρτάται από τα πραγματικά δεδομένα και τους ελέγχους.
Η προστασία ενός προσώπου δεν σημαίνει ότι μπορεί να κινείται στον δρόμο χωρίς περιορισμούς. Η νόμιμη φύλαξή του οφείλει να συνυπάρχει με την ασφάλεια όλων των υπόλοιπων χρηστών του δρόμου.
Μη χάνετε τίποτα από το ΔΕΔΟΜΕΝΟ
Ειδήσεις τη στιγμή που συμβαίνουν, αναλύσεις και reels κάθε μέρα.






































// ΣΧΟΛΙΑ
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.