Εκνευρισμό προκάλεσε στην Τουρκία το σχέδιο κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα δίνει προτεραιότητα σε προϊόντα αυτοκινητοβιομηχανίας «Made in Europe» στις δημόσιες προμήθειες, φοβούμενη ότι η εφαρμογή του θα πλήξει την οικονομική της σχέση με την ΕΕ, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την πρόσβαση τουρκικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά.
Μάλιστα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έστειλε τον προηγούμενο μήνα επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εκφράζοντας ανησυχίες σχετικά με το σχέδιο κανονισμού, όπως αναφέρει το Middle East Eye.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα, ο Τούρκος Πρόεδρος απέστειλε την επιστολή στις 4 Δεκεμβρίου, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας της Άγκυρας να προειδοποιήσει ότι η αντιμετώπιση της Τουρκίας ως τρίτης χώρας σε τέτοιες πρωτοβουλίες θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες για τις περιφερειακές αλυσίδες ανεφοδιασμού και την Τελωνειακή Ένωση μεταξύ των δύο πλευρών.
NEW – Erdogan lobbies EU’s von der Leyen to protect Turkish auto exports with a letter
• Turkey wary of EU’s ‘Made in Europe’ draft law prioritising domestic green tech in public tenders
• Billions of Turkish auto exports could be affectedhttps://t.co/cs7xvANoCQ
— Ragıp Soylu (@ragipsoylu) January 26, 2026
«Made in Europe»
Το σχέδιο που επεξεργάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει τον αποκλεισμό μη ευρωπαϊκών φορέων από τις δημόσιες προμήθειες ή τη χορήγηση των προμηθειών μόνο σε ευρωπαϊκούς φορείς.
Οι δημόσιες προμήθειες υπολογίζεται ότι αντιπροσωπεύουν το 15% της ευρωπαϊκής αγοράς, αναφέρει η τουρκική ιστοσελίδα T24.
Η πρωτοβουλία αυτή χαρακτηρίζεται από την ΕΕ ως «εγχώρια και εθνική» και υπογραμμίζει τα αμυντικά αντανακλαστικά της απέναντι στις ενέργειες των ΗΠΑ μέσω δασμών.
Η ονομασία «Made in Europe» και όχι «Made in EU», εγείρει ερωτήματα σχετικά με το ποιες μη-ΕΕ χώρες περιλαμβάνονται στην έννοια της Ευρώπης και εάν η Τουρκία θεωρείται μέρος αυτής, αναφέρει το T24.
Το σχέδιο, όπως αναφέρουν πηγές που παρακολουθούν το θέμα, ορίζει ότι η Ευρώπη περιλαμβάνει τα κράτη μέλη της ΕΕ και τις χώρες της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Ζώνης –Ισλανδία, Νορβηγία και Λιχτενστάιν– ενώ εξαιρεί την Τουρκία.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον κανονισμό, η ΕΕ θα τηρεί τις διεθνείς της υποχρεώσεις και, όπως αναφέρουν εκπρόσωποι επιχειρήσεων, η Τελωνειακή Ένωση μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ εμπίπτει επίσης στον ορισμό αυτών των υποχρεώσεων.
Επιπλέον, θα υπάρξουν ορισμένες εξαιρέσεις για χώρες που διατηρούν συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ, βάσει των προϊόντων τους – ένα «παράθυρο» που δίνει τη δυνατότητα πολιτικών ελιγμών.
Ο κανονισμός θα συζητηθεί στο Συμβούλιο της ΕΕ στις 28 Ιανουαρίου και, εάν εγκριθεί στην τρέχουσα μορφή του, οι εκπρόσωποι από διάφορους τομείς θα πρέπει ξανά να ταξιδέψουν στις Βρυξέλλες.
Πηγή προσκείμενη στη διαδικασία δήλωσε στο Middle East Eye ότι η νομοθεσία, η οποία αναμένεται να δημοσιοποιηθεί αυτήν την εβδομάδα, δεν έχει ακόμη επικυρωθεί, και η επίτευξη συναίνεσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο θα μπορούσε να πάρει μήνες, αν όχι ένα χρόνο.
Σύμφωνα με το σχέδιο πρότασης, η ΕΕ σχεδιάζει να εισαγάγει ελάχιστες απαιτήσεις τοπικής προέλευσης για δημόσιες αγορές βασικών τεχνολογιών πράσινης ενέργειας, όπως μπαταρίες και ανεμογεννήτριες, καθώς και ηλεκτρικά οχήματα, με στόχο την ενίσχυση των εγχώριων βιομηχανιών της.
Στο πλαίσιο αυτό, για παράδειγμα, η χαμηλότερη τιμή δεν θα αποτελεί πλέον το μοναδικό κριτήριο για τις δημόσιες προμήθειες, όπως στην περίπτωση στόλων νέων δημόσιων λεωφορείων ή οχημάτων.
Ανησυχία στην Άγκυρα για την Τελωνειακή Ένωση
«Αν η Τουρκία αποκλειστεί από αυτό το πρόγραμμα, θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος της Τελωνειακής Ένωσης για πολλές από τις βιομηχανίες μας, ιδιαίτερα στον τομέα προμήθειας ανταλλακτικών αυτοκινήτων, του οποίου η ανάπτυξη έχει βασιστεί σε μεγάλο βαθμό στα θεμέλια εκείνης της συμφωνίας», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο Ουσάλ Σαχμπάζ, σύμβουλος και διευθύνων εταίρος της Ussal Consultancy με έδρα την Κωνσταντινούπολη.
Turkish President Recep Tayyip Erdogan wrote a letter last month on “Made in Europe” programme.
Here is my take:
– If Turkey is excluded from this programme, it would effectively mark the end of the customs union for several of our industries, particularly the automotive supply…— Ussal Sahbaz (@ussalEN) January 26, 2026
Η Τουρκία και η Ευρωπαϊκή Ένωση είχαν συνάψει την Τελωνειακή Ένωση το 1995, στο πλαίσιο της πορείας της Άγκυρας προς την ένταξη στην ΕΕ.
Η συμφωνία καλύπτει βιομηχανικά προϊόντα και επεξεργασμένα αγροτικά προϊόντα, αλλά εξαιρεί βασικούς τομείς όπως οι υπηρεσίες, η γεωργία και το ψηφιακό εμπόριο.
Το 2025, οι τουρκικές εξαγωγές αυτοκινήτων προς την ΕΕ ανήλθαν σε περίπου 30 δισ. δολάρια, καλύπτοντας το 72% των συνολικών εξαγωγών αυτοκινήτων της χώρας, συμπεριλαμβανομένων ανταλλακτικών και εξαρτημάτων.
Η Μπαρτζίν Γκίναντς, Τουρκάλα αρθρογράφος της ιστοσελίδας T24, που πρώτη δημοσίευσε την επιστολή του Ερντογάν, έγραψε την Κυριακή ότι το σχέδιο κανονισμού διασφαλίζει ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να τηρεί τις διεθνείς υποχρεώσεις της.
«Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των επιχειρήσεων, η Τελωνειακή Ένωση μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ πρέπει να εμπίπτει σε αυτόν τον ορισμό των διεθνών υποχρεώσεων», ανέφερε η Γκίναντς.
Οικονομικό λόμπι
Τουρκικά επιχειρηματικά στελέχη έχουν ξεκινήσει περιοδείες στην Ευρώπη προκειμένου να ασκήσουν πίεση και επιρροή για να διασφαλίσουν ότι η Τουρκία δεν θα αποκλειστεί από τη νέα πολιτική της ΕΕ.
«Όπως γνωρίζουμε, η Τουρκία έχει αντιμετωπίσει παρόμοιο αποκλεισμό και στη βιομηχανία άμυνας», σημειώνεται.
Το πρόγραμμα «SAFE» σχεδιάστηκε ως χρηματοδοτικό εργαλείο για να επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ να πραγματοποιούν επείγουσες αγορές για την κάλυψη των αναγκών της αμυντικής τους βιομηχανίας.
Ο κανονισμός, που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της ΕΕ τον Μάιο του 2025, άνοιξε μερικώς την πόρτα για ορισμένες τουρκικές εταιρείες άμυνας (ιδιαίτερα στην Κεντρική Ευρώπη), αλλά κάποια εμπόδια με την υποστήριξη της Γαλλίας, δεν ξεπεράστηκαν πλήρως.
Εξάλλου, σύμφωνα με το T24, η Γαλλία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του οικονομικού λόμπι για το «Made in Europe».
Ωστόσο, περίπου δώδεκα χώρες, μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Τσεχία και οι χώρες της Βαλτικής, έχουν ζητήσει προσεκτική διατύπωση του κανονισμού, εκφράζοντας ανησυχίες για τις πιθανές αρνητικές συνέπειες στις τιμές, στις αλυσίδες εφοδιασμού και στον ανταγωνισμό.
