Η Ινδία και η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησαν στην επίσημη επικύρωση μιας εκτεταμένης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου, η οποία αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγματεύσεων για πάνω από δύο δεκαετίες και την οποία ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι χαρακτήρισε ως συμφωνία που θα δημιουργήσει «πολυάριθμες ευκαιρίες», καθώς προσφέρει ασφάλεια έναντι των ασταθών σχέσεων με τις ΗΠΑ.
Σ’ ένα αβέβαιο γεωπολιτικό πλαίσιο, η συμφωνία αυτή αναμένεται να επιτρέψει στα δύο μέρη να προστατεύονται καλύτερα από τον κινεζικό ανταγωνισμό και τον αντίκτυπο του δασμολογικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
«Στον κόσμο λένε ότι είναι η “μητέρα όλων των συμφωνιών”», δήλωσε εκφράζοντας την ικανοποίησή του ο Μόντι σε ομιλία που εκφώνησε στο Νέο Δελχί πριν από τη συνάντησή του, αργά το πρωί, με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
« The mother of all trade deals »
We are closing in on the 🇪🇺🇮🇳 Free Trade Agreement.
See you soon in Delhi. pic.twitter.com/gfiLv2eEam
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 24, 2026
«Το σύμφωνο αυτό θα προσφέρει πολυάριθμες ευκαιρίες στο 1,4 δισεκατομμύριο Ινδούς και στα εκατομμύρια των κατοίκων της ΕΕ», πρόσθεσε, «καλύπτει περίπου το 25% του παγκόσμιου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος και ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου».
«Η Ινδία είναι ένας κρίσιμος εταίρος για την ΕΕ. Μαζί μοιραζόμαστε την ικανότητα και την ευθύνη να προστατεύουμε τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες», δήλωσε από την πλευρά του ο Κόστα.
President Costa is in New Delhi for the 16th #EUIndia summit taking place on Tuesday.
The summit will be an opportunity to build on the EU-India strategic partnership and further strengthen collaboration across key policy areas.
Read the agenda → https://t.co/0wl24sWN9X pic.twitter.com/Nu21CUMWYp
— EU Council (@EUCouncil) January 25, 2026
Η αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Κάγια Κάλας, έγραψε στην πλατφόρμα Χ: «Υπάρχει ισχυρή δυναμική για στενότερη συνεργασία με την Ινδία και την αξιοποιούμε».
There is strong momentum for closer cooperation with India, and we are seizing it.
It is a pleasure to be in New Delhi today and an honour to attend the Republic Day celebration.
As a symbol of our deepening bond, personnel from our EU naval operations, Atalanta and Aspides,… pic.twitter.com/V71pQvo2rv
— Kaja Kallas (@kajakallas) January 26, 2026
Σύμφωνα με το Reuters, αναμένεται ότι ο Μόντι και η Φον ντερ Λάιεν θα κάνουν κοινή ανακοίνωση στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής Ινδίας–ΕΕ στο Νέο Δελχί, παρουσιάζοντας ταυτόχρονα και τις λεπτομέρειες της συμφωνίας, αργότερα την Τρίτη.
Η συμφωνία αυτή έρχεται λίγες ημέρες μετά την υπογραφή από την ΕΕ μιας σημαντικής συμφωνίας με το νοτιοαμερικανικό μπλοκ Mercosur, έπειτα από αντίστοιχες συμφωνίες πέρσι με την Ινδονησία, το Μεξικό και την Ελβετία.
Οι τελευταίες διαπραγματεύσεις
Τα τελευταία εμπόδια για τη σύναψη της συμφωνίας ήρθησαν χθες, Δευτέρα, στη διάρκεια διαβουλεύσεων της τελευταίας στιγμής μεταξύ των διαπραγματευτών.
Η Ινδία και η ΕΕ ελπίζουν ότι θα αυξήσει τις εμπορικές συναλλαγές τους μειώνοντας τους τελωνειακούς δασμούς σε πολυάριθμους τομείς.
Το 2024, τα δύο μέρη αντάλλαξαν εμπορεύματα 120 δισεκατομμυρίων ευρώ -αύξηση κατά σχεδόν 90% σε δέκα χρόνια- και υπηρεσίες αξίας 60 δισεκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με την ΕΕ.
Σύμφωνα με αξιωματούχο της ινδικής κυβέρνησης που επικαλείται το Reuters και γνωρίζει τις εξελίξεις, η επίσημη υπογραφή της συμφωνίας Ινδίας–ΕΕ θα πραγματοποιηθεί έπειτα από νομικό έλεγχο που αναμένεται να διαρκέσει πέντε έως έξι μήνες.
«Αναμένουμε ότι η συμφωνία θα τεθεί σε εφαρμογή εντός ενός έτους», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Το «μήνυμα» που στέλνει η συμφωνία
Η Ινδία αντιμετωπίζει προκλήσεις στις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, καθώς οι δασμοί 50% που επιβλήθηκαν από τον Ντόναλντ Τραμπ πέρσι συνεχίζουν να επηρεάζουν τις διαπραγματεύσεις για μια εμπορική συμφωνία Ινδίας–ΗΠΑ, οι οποίες παραμένουν σε εξέλιξη, ενώ παράλληλα η ΕΕ προσπαθεί να σταθεροποιήσει τις σχέσεις της έπειτα από μια εβδομάδα γεωπολιτικών εντάσεων με επίκεντρο τη Γροιλανδία.
Η ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση φάνηκε και στις πρόσφατες δηλώσεις ηγετών, σημειώνει το BBC.
«Η εμπορική συμφωνία θα στείλει ένα σημαντικό πολιτικό μήνυμα στον κόσμο ότι η Ινδία και η ΕΕ πιστεύουν περισσότερο στις εμπορικές συμφωνίες παρά στους δασμούς», δήλωσε ο Κόστα τη Δευτέρα, χωρίς να κατονομάσει τις ΗΠΑ, προσθέτοντας ότι η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο προστατευτισμός αυξάνεται και «ορισμένες χώρες έχουν αποφασίσει να αυξήσουν τους δασμούς».
Έτσι, η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ινδίας και ΕΕ φαίνεται πως επηρεάστηκε τόσο από τις γεωπολιτικές εξελίξεις όσο και από τις συμβιβαστικές πολιτικές αποφάσεις και των δύο πλευρών.
Όπως επισημαίνει στη Deutsche Welle ο Γκούλσαν Σατσντέβα, καθηγητής και κάτοχος της Έδρας Jean Monnet στο Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Jawaharlal Nehru, «Οι ξαφνικές γεωπολιτικές συνθήκες έχουν σαφώς διευκολύνει την προσπάθεια να ολοκληρωθεί η συμφωνία τώρα».
Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν το 2007, σταμάτησαν το 2013 λόγω διαφορών στις φιλοδοξίες των δύο πλευρών και δεν επανήλθαν παρά το 2022. Η ΕΕ επέμενε σε μια βαθιά και ολοκληρωμένη συμφωνία, ενώ η Ινδία προτιμούσε μια σταδιακή προσέγγιση, όπως εξήγησε ο Σατσντέβα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόσφατες εμπορικές συμφωνίες που υπέγραψε η Ινδία με χώρες όπως τη Βρετανία, το Ομάν και την Αυστραλία δημιούργησαν πρότυπα που έκαναν ευκολότερους τους συμβιβασμούς, ιδιαίτερα σε ευαίσθητα ζητήματα όπως τα εργασιακά ζητήματα, η βιωσιμότητα και οι περιβαλλοντικές ρήτρες.
«Νωρίτερα η Ινδία ήταν αρκετά “αλλεργική” σε αυτά τα ζητήματα», δήλωσε ο Σατσντέβα. «Τώρα έχουν μάθει πώς να τα ενσωματώνουν χωρίς να αναλαμβάνουν αυστηρές νομικές δεσμεύσεις».
Ο ίδιος σημείωσε ότι η χρονική στιγμή που ήρθε η συμφωνία φέρει ισχυρό πολιτικό συμβολισμό, καθώς οι παγκόσμιες εμπορικές νόρμες βρίσκονται υπό πίεση, ειδικά με τις ΗΠΑ να προωθούν ένα διαφορετικό είδος εμπορικού καθεστώτος παγκοσμίως.
«Όταν το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα βρίσκεται σχεδόν σε σοβαρή κρίση, μια συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και μιας μεγάλης αναπτυσσόμενης οικονομίας όπως η Ινδία στέλνει το μήνυμα ότι υπάρχουν ακόμη χώρες που πιστεύουν στο εμπόριο βασισμένο σε κανόνες», είπε. «Σηματοδοτεί επίσης ότι υπάρχουν εναλλακτικές πέρα από τις ΗΠΑ».
Η αντίδραση των ΗΠΑ
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, επέκρινε την Ευρωπαϊκή Ένωση για την ολοκλήρωση της εμπορικής συμφωνίας με την Ινδία, ενώ οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ινδίας παραμένουν τεταμένες εν μέσω του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας.
Σε συνέντευξη στο ABC News την Κυριακή, ο Μπέσεντ δήλωσε ότι η Ευρώπη «χρηματοδοτεί έναν πόλεμο εναντίον του εαυτού της» με την υπογραφή της συμφωνίας με την Ινδία, υποστηρίζοντας ότι υπονομεύει τις προσπάθειες των ΗΠΑ να τιμωρήσουν τη Νέα Δελχί για την αγορά ρωσικού πετρελαίου.
«Έχουμε επιβάλει δασμούς 25% στην Ινδία για την αγορά ρωσικού πετρελαίου. Μαντέψτε τι συνέβη την περασμένη εβδομάδα; Οι Ευρωπαίοι υπέγραψαν εμπορική συμφωνία με την Ινδία», είπε. Πρόσθεσε ότι το ρωσικό αργό αποστέλλεται στην Ινδία, επεξεργάζεται εκεί και πωλείται στην Ευρώπη.
Ο Τραμπ έχει επιβάλει δασμό 50% στα προϊόντα από την Ινδία, ενώ μια εμπορική συμφωνία Ινδίας–ΗΠΑ κατέρρευσε πέρσι έπειτα από κατάρρευση της επικοινωνίας μεταξύ των δύο κυβερνήσεων.
Η δυναμική της ινδικής οικονομίας
Σύμφωνα με τις προβολές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), η Ινδία του 1,5 δισεκατομμυρίου κατοίκων, η οποία καταγράφει πολύ ισχυρή ανάπτυξη, 8,2% σε ετήσια βάση το τελευταίο τρίμηνο, αναμένεται να πάρει φέτος από την Ιαπωνία τον τίτλο της τέταρτης οικονομίας στον κόσμο, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Γερμανία.
Σύμφωνα με την κυβέρνησή της, θα μπορούσε να ανέβει στο βάθρο πριν από το 2030.
«Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα» για την Ευρώπη
Από την πλευρά του, το Νέο Δελχί θεωρεί την Ευρώπη απαραίτητη πηγή τεχνολογιών και επενδύσεων, τις οποίες έχει μεγάλη ανάγκη για να επιταχύνει τον εκσυγχρονισμό του και να δημιουργήσει εκατομμύρια θέσεις απασχόλησης για τον πληθυσμό του.
«Η ΕΕ υπολογίζει να επωφεληθεί από το πιο υψηλό επίπεδο πρόσβασης που έχει δοθεί ποτέ σε εμπορικό εταίρο στην παραδοσιακά προστατευόμενη ινδική αγορά», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όταν έφθασε προχθές, Κυριακή, στην Ινδία, στοιχηματίζοντας σε διπλασιασμό των ευρωπαϊκών εξαγωγών.
«Θα αποκτήσουμε σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στον βιομηχανικό και στον αγροδιατροφικό τομέα», δήλωσε.
Η συμφωνία θα διευρύνει την πρόσβαση των ινδικών εξαγωγών στην Ευρώπη, ενώ θα διευκολύνει την είσοδο ευρωπαϊκών επενδύσεων και προϊόντων, όπως οχήματα και κρασιά, στη τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ασίας, με αντάλλαγμα βελτίωση της πρόσβασης στην Ευρώπη για τα υφαντουργικά προϊόντα της και τα φάρμακά της.
Πέρα από το εμπόριο
Το Νέο Δελχί και οι Βρυξέλλες θέλουν επίσης να μονογράψουν σήμερα μια συμφωνία για τις μετακινήσεις εποχικών εργατών και τις ανταλλαγές φοιτητών, ερευνητών ή ορισμένων επαγγελματιών με υψηλή εξειδίκευση, καθώς και ένα σύμφωνο ασφάλειας και άμυνας.
The display of the flags of the EU, the EU Military Staff, and our maritime missions ATALANTA and ASPIDES at India’s Republic Day is a powerful symbol of our deepening security cooperation.
It will culminate tomorrow in the signature of our Security and Defence Partnership. pic.twitter.com/l5pPxFt8Rv
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 26, 2026
«Η Ινδία και η Ευρώπη έκαναν μια ξεκάθαρη επιλογή. Αυτή της στρατηγικής σύμπραξης, του διαλόγου και του ανοίγματος», υπογράμμισε στο X η Φον ντερ Λάιεν, «δείχνουμε σ’ ένα κατακερματισμένο κόσμο πως ένας άλλος δρόμος είναι δυνατός».
I’m so glad to be in India today.
India and Europe have made a clear choice.
The choice of strategic partnership, dialogue and openness.
Leveraging our complementary strengths.
And building mutual resilience.
We are showing a fractured world that another way is possible. pic.twitter.com/J04vNQbW30
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 25, 2026
Όσον αφορά την άμυνα, το Νέο Δελχί διαφοροποίησε τις αγορές στρατιωτικού υλικού απομακρυνόμενο από τον ιστορικό προμηθευτή του, τη Ρωσία, ενώ η Ευρώπη επιχειρεί να κάνει το ίδιο έναντι των Αμερικανών.
