Διάφανος πάγος και λευκό χιόνι: γιατί αλλάζει η όψη τους;
Οι κρύσταλλοι του χιονιού είναι διαφανείς, όμως οι αμέτρητες επιφάνειές τους αλλάζουν την πορεία του φωτός.

Σε μια χιονισμένη διαδρομή, ο διάφανος πάγος και το λευκό χιόνι μοιάζουν να έχουν ελάχιστα κοινά, παρότι αποτελούνται από το ίδιο υλικό. Η απάντηση βρίσκεται στην πορεία του φωτός: οι πολλές επιφάνειες των κρυστάλλων του χιονιού το διασκορπίζουν προς πολλές κατευθύνσεις, ενώ στον συμπαγή πάγο μπορεί να ταξιδέψει βαθύτερα.
Όταν το φως επιστρέφει από το χιόνι χωρίς να υπερισχύει κάποιο χρώμα, το βλέπουμε λευκό. Στον πυκνό πάγο, αντίθετα, η μεγαλύτερη διαδρομή μπορεί να αναδείξει μια γαλάζια απόχρωση.
Πώς ο διάφανος πάγος γίνεται λευκό χιόνι;
Οι κρύσταλλοι που σχηματίζουν τις νιφάδες είναι κατά κανόνα διαφανείς. Η λευκή όψη δεν προέρχεται από κάποια χρωστική, αλλά από όσα συμβαίνουν όταν το φως συναντά πολλούς κρυστάλλους μαζί.
Το φως αλλάζει κατεύθυνση στις επιφάνειές τους και, καθώς περνά από τον έναν κρύσταλλο στον άλλο, συναντά ξανά και ξανά επιφάνειες και κενά αέρα. Η πορεία του γίνεται σε μεγάλο βαθμό τυχαία και το φως διασκορπίζεται προς πολλές κατευθύνσεις.
Στο καθαρό χιόνι, τα διαφορετικά χρώματα του ορατού φωτός διασκορπίζονται χωρίς να ευνοείται ιδιαίτερα κάποιο. Έτσι, το μεγαλύτερο μέρος του φωτός επιστρέφει προς τα μάτια μας και το αντιλαμβανόμαστε ως λευκό. Σε κάθε διέλευση από κρύσταλλο απορροφάται και ένα μικρό μέρος της ενέργειας του φωτός.
Τι σχέση έχει το χιόνι με το θρυμματισμένο γυαλί;
Το Καλιφορνέζικο Ινστιτούτο Τεχνολογίας παρομοιάζει έναν σωρό νιφάδων με θρυμματισμένο γυαλί. Η σύγκριση βοηθά να καταλάβουμε πώς διαφανή κομμάτια, όταν συγκεντρωθούν, μπορούν να δώσουν μια λευκή όψη.
Ένα απλό παράδειγμα είναι να συγκρίνουμε έναν καθαρό κύβο πάγου με θρυμματισμένο πάγο κάτω από το ίδιο φως. Ο θρυμματισμένος πάγος εκθέτει το φως σε πολύ περισσότερες επιφάνειες. Η παρατήρηση δεν αναπαριστά ακριβώς μια χιονόστρωση, αλλά κάνει πιο εύκολο να φανταστούμε γιατί η όψη ενός συνόλου διαφανών κρυστάλλων διαφέρει από εκείνη ενός συμπαγούς κομματιού πάγου.
Και γιατί ένας παγετώνας μπορεί να φαίνεται γαλάζιος;
Στον πυκνό, συμπαγή πάγο, το φως μπορεί να διεισδύσει βαθύτερα και να διανύσει μεγαλύτερη απόσταση. Κατά τη διαδρομή του, ο πάγος απορροφά σε μεγαλύτερο βαθμό το κόκκινο μέρος του λευκού φωτός, ενώ το μπλε μέρος μεταδίδεται και διασκορπίζεται. Το φως που φτάνει στα μάτια μας μπορεί έτσι να έχει γαλάζια όψη.
Όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση που διανύει το φως μέσα στον πάγο, τόσο πιο έντονη μπορεί να γίνει αυτή η απόχρωση. Στον παγετωνικό πάγο, η πίεση και η συμπίεση με τον χρόνο απομακρύνουν μικρές φυσαλίδες αέρα, επιτρέποντας στο φως να προχωρήσει βαθύτερα.
Αντίθετα, πάγος που εξακολουθεί να περιέχει πολλές μικρές φυσαλίδες μπορεί να φαίνεται λευκός. Το φως ανακλάται νωρίτερα και δεν διανύει αρκετή απόσταση ώστε να απορροφηθεί αισθητά περισσότερο κόκκινο. Το πάχος του πάγου και η παρουσία φυσαλίδων επηρεάζουν, επομένως, αυτό που βλέπουμε.
Μπορεί και το χιόνι να δείχνει γαλάζιο;
Ναι, όταν το φως διανύει αρκετά μεγάλη διαδρομή μέσα του. Κοιτάζοντας προς το εσωτερικό μιας βαθιάς τρύπας στο χιόνι, μπορεί κανείς να διακρίνει γαλάζιο χρώμα, παρότι η επιφάνεια γύρω της φαίνεται λευκή.
Ένα παράδειγμα του NSIDC δείχνει πώς αλλάζει το φως ανάλογα με το πάχος του χιονιού: σε στρώμα περίπου ενός εκατοστού περνά όλο το φως, ενώ σε στρώμα περίπου ενός μέτρου μπορεί να περνά κυρίως μπλε φως. Η μεγαλύτερη διαδρομή αλλάζει, λοιπόν, το χρώμα που φτάνει στα μάτια μας.
Η γαλάζια όψη στο εσωτερικό δεν αναιρεί το λευκό που βλέπουμε στην επιφάνεια. Πρόκειται για διαφορετική πορεία του φωτός μέσα στο χιόνι.
Ανακλούν όλες οι χιονοστρώσεις το ίδιο ποσοστό φωτός;
Όχι. Το φρέσκο χιόνι ανακλά μεγάλο μέρος του φωτός, αλλά δεν υπάρχει ένα ποσοστό που να ισχύει για κάθε χιονόστρωση. Η ανακλαστικότητα εξαρτάται από την ηλικία και τη σύστασή της, καθώς και από την παρουσία σωματιδίων.
Σε παράδειγμα της NASA, το φρέσκο χιόνι ανακλά το 80% έως 90% του ηλιακού φωτός που δέχεται, ενώ το σκονισμένο χιόνι ανακλά το 50% έως 60%. Τα ποσοστά αυτά είναι ενδεικτικά και αφορούν διαφορετικές συνθήκες.
Η σκόνη και η αιθάλη μειώνουν την ανακλαστικότητα: το χιόνι απορροφά περισσότερη ενέργεια, κάτι που μπορεί να επιταχύνει το λιώσιμό του. Ακόμη και στην ίδια χιονόστρωση, λοιπόν, η όψη της δεν εξαρτάται μόνο από το φως, αλλά και από το τι έχει συγκεντρωθεί πάνω της.
Οι κρύσταλλοι μένουν διαφανείς· αυτό που αλλάζει είναι το ταξίδι του φωτός μέσα από αυτούς.
Μη χάνετε τίποτα από το ΔΕΔΟΜΕΝΟ
Ειδήσεις τη στιγμή που συμβαίνουν, αναλύσεις και reels κάθε μέρα.






































// ΣΧΟΛΙΑ
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.