Γιώργος Βαρδινογιάννης: Οι μεγάλες ευρωπαϊκές πορείες του Παναθηναϊκού – Η Παιανία, η ρήξη με τους οργανωμένους και το «αντίο»

Ο θάνατος του Γιώργου Βαρδινογιάννη, μίας από τις σημαντικότερες διοικητικές φυσιογνωμίες του ελληνικού ποδοσφαίρου, αποτελεί βαρύ πλήγμα για τον Παναθηναϊκό και το άθλημα. Ο «Καπετάνιος» έφυγε από τη ζωή στα 90 του, αφήνοντας ισχυρό και διαχρονικό αποτύπωμα στο ποδόσφαιρο και συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής εικόνας του «τριφυλλιού».

Για 21 χρόνια ο Γιώργος Βαρδινογιάννης βρέθηκε στο τιμόνι του Παναθηναϊκού, οδηγώντας την ομάδα σε τίτλους και σε δύο σπουδαίες ευρωπαϊκές διαδρομές. Υπήρξε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της σύγχρονης ιστορίας του ελληνικού ποδοσφαίρου: αγαπήθηκε από πολλούς, έφερε σπουδαίους παίκτες στην ομάδα και προκάλεσε έντονα συναισθήματα στους αντιπάλους των «πρασίνων», ενώ η σχέση του με τους οργανωμένους οπαδούς έφτασε και σε ρήξη.

Η ανάληψη της διοίκησης της ΠΑΕ Παναθηναϊκός

Το 1979, όταν το ελληνικό ποδόσφαιρο έγινε επαγγελματικό, η οικογένεια Βαρδινογιάννη απέκτησε το πλειοψηφικό πακέτο της ΠΑΕ Παναθηναϊκός και ο «Καπετάνιος» ανέλαβε πρόεδρος του συλλόγου.

Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης δεν ήταν άνθρωπος που θα αποδεχόταν ποτέ έναν ρόλο κομπάρσου. Η ανάληψη της προεδρίας άνοιξε μια διοικητική εποχή που σημάδεψε με έντονο τρόπο το ελληνικό ποδόσφαιρο.

Με τον «Καπετάνιο» στην ηγεσία, ο Παναθηναϊκός παρέμεινε ανάμεσα στους πρωταγωνιστές του ελληνικού πρωταθλήματος και ισχυροποίησε την παρουσία του στην Ευρώπη. Ο ίδιος είχε ενεργό συμμετοχή στις επιλογές για το έμψυχο δυναμικό, στις μεταγραφές και στη συνολική πορεία του συλλόγου.

Η θητεία του στην προεδρία συνέπεσε με μεγάλες διακρίσεις για τον Παναθηναϊκό. Οι «πράσινοι» πανηγύρισαν έξι πρωταθλήματα Ελλάδας, τις σεζόν 1983–84, 1985–86, 1989–90, 1990–91, 1994–95 και 1995–96, καθώς και εννέα Κύπελλα Ελλάδας: το 1982, το 1984, το 1986, το 1988, το 1989, το 1991, το 1993, το 1994 και το 1995.

Τη δεκαετία του 1990 ο Παναθηναϊκός είχε συγκροτήσει μια ομάδα που αποτελούσε φόβητρο για τους αντιπάλους. Στο ρόστερ της αγωνίστηκαν κορυφαίοι ποδοσφαιριστές, μεταξύ των οποίων ο Δημήτρης Σαραβάκος, ο Βέλιμιρ Ζάετς, ο Κριστόφ Βαζέχα, ο Γιόζεφ Βάντσικ και ο Χουάν Χοσέ Μπορέλι.

Η ευρωπαϊκή καταξίωση του Παναθηναϊκού

Βασική επιδίωξη του Γιώργου Βαρδινογιάννη ήταν οι εγχώριοι τίτλοι, όμως ο «Καπετάνιος» είχε στραμμένο το βλέμμα και στην Ευρώπη. Γνώριζε ότι η διάκριση εκτός συνόρων ήταν το επόμενο βήμα για να αποκτήσει η ομάδα ευρύτερη αναγνώριση.

Ο Παναθηναϊκός κατάφερε να ξεχωρίσει και πέρα από τα ελληνικά σύνορα. Δύο ευρωπαϊκές πορείες της ομάδας ξεχωρίζουν, αποδεικνύοντας πως το «τριφύλλι» μπορούσε να σταθεί ανάμεσα στις κορυφαίες ομάδες της Ευρώπης.

Τη σεζόν 1984–85 ο Παναθηναϊκός προκρίθηκε στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης, όπου βρέθηκε απέναντι στην ισχυρή Λίβερπουλ. Η παρουσία του σε αυτή τη φάση αποτέλεσε μεγάλη επιτυχία για τον σύλλογο.

Για να φτάσει στα ημιτελικά, απέκλεισε διαδοχικά τη Φέγενορντ από την Ολλανδία, όπου τότε αναδυόταν ο Ρουντ Γκούλιτ, με 0-0 και 2-1, τη Λίντφιλντ της Ιρλανδίας με 2-1 και 3-3, καθώς και τη σουηδική Γκέτεμποργκ, με νίκη 1-0 στη Σουηδία και ισοπαλία 2-2.

Την περίοδο 1995–96, έντεκα χρόνια μετά, ο Panathinaikos επέστρεψε στα ημιτελικά, αυτή τη φορά του Champions League. Υπό τον Χουάν Ραμόν Ρότσα, αντιμετώπισε τον πανίσχυρο και γεμάτο ταλέντο Άγιαξ, αλλά δεν εξασφάλισε θέση στον τελικό. Στην Ολλανδία, πάντως, είχε πάρει τη νίκη με 0-1 χάρη στο ιστορικό τέρμα του Κριστόφ Βαζέχα.

Η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή διαδρομή εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις πιο εμβληματικές στιγμές του Παναθηναϊκού, ο οποίος διατήρησε στα χρόνια που ακολούθησαν σταθερή συμμετοχή στο Champions League.

Η Παιανία και οι παίκτες που ξεχώρισαν στο ελληνικό πρωτάθλημα

Στις 16 Δεκεμβρίου 1981, ο Παναθηναϊκός του Γιώργου Βαρδινογιάννη ολοκλήρωσε ένα έργο που θα επηρέαζε την εξέλιξη τόσο του συλλόγου όσο και του ελληνικού ποδοσφαίρου. Την ημέρα εκείνη εγκαινιάστηκε το προπονητικό κέντρο στην Παιανία. Την κορδέλα έκοψαν ο αδελφός του, Βαρδής, και ο τότε υφυπουργός Προεδρίας, αρμόδιος για τον αθλητισμό, Γιώργος Κατσιφάρας.

Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης πρωτοπόρησε, δημιουργώντας ένα αθλητικό κέντρο που συγκαταλεγόταν στα πιο σύγχρονα της Ευρώπης. Στην «Masia» του Παναθηναϊκού εκπαιδεύτηκαν και εξελίχθηκαν εκατοντάδες ποδοσφαιριστές, με ορισμένους να αφήνουν ξεχωριστό αποτύπωμα στο ελληνικό ποδόσφαιρο.

Ο Καραγκούνης, ο Μπασινάς και ο Γκούμας ανέπτυξαν τις ποδοσφαιρικές τους δυνατότητες στην Παιανία και φόρεσαν τη φανέλα του Παναθηναϊκού. Στη συνέχεια, συνέβαλαν στην κατάκτηση του Euro 2004 από την Εθνική Ελλάδας.

Οι «Γκουμο-Μπασινάδες» πανηγύρισαν στην Πορτογαλία την κατάκτηση του ευρωπαϊκού τροπαίου!

Η ρήξη του Γιώργου Βαρδινογιάννη με τη «Θύρα 13»

Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης δεν προσπάθησε ποτέ να κατευνάσει τους οργανωμένους οπαδούς του Παναθηναϊκού ούτε έκανε υποχωρήσεις απέναντί τους. Η αντιπαράθεση μαζί τους εξελίχθηκε σε μακρά και έντονη κόντρα, καθώς επιδίωκε να αντιμετωπίσει τη μαύρη αγορά εισιτηρίων, να απομακρύνει τους χούλιγκαν και να διαλύσει νεοναζιστικές ομάδες που δρούσαν στις εξέδρες.

Ο «Καπετάνιος» κράτησε σε λειτουργία μόνο τη Θύρα 13, καταργώντας όλους τους υπόλοιπους συνδέσμους, και οι οργανωμένοι οπαδοί του Παναθηναϊκού αντιδρούσαν συχνά έντονα εναντίον του. Μέχρι και σήμερα ακούγονται υβριστικά συνθήματα τόσο για τον ίδιο όσο και για την οικογένειά του συνολικά.

Στην τελευταία του συνέντευξη, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης είχε μιλήσει για τη σχέση του με τους οργανωμένους οπαδούς, διευκρινίζοντας ποιοι λόγοι τον οδήγησαν στις αποφάσεις για τους συνδέσμους.

“Έξω από το γήπεδο υπήρχαν οι μαυραγορίτες των εισιτηρίων, όπου εγώ τους κυνηγούσα. Στην αρχή είπα “από πού τα προμηθεύονται τα εισιτήρια” και ανακάλυψα ότι από τους συνδέσμους γινόταν όλη η μαύρη αγορά. Σε ένα βράδυ, και λόγω κάποιων επεισοδίων στην εξέδρα, είπα “καταργούνται όλοι οι σύνδεσμοι, πλην της Θύρας 13 που γίνεται ΠΑΛΕΦΙΠ με υποκαταστήματα στη Θεσαλλονίκη και αλλού”. Ουδέποτε κατήργησα τη Θύρα 13, απεναντίας την ανέβασα ως ΠΑΛΕΦΙΠ Νέας Υόρκης, ως Θύρα 13. Δεν αντέδρασε κανείς, διότι ο φίλαθλος κόσμος του Παναθηναϊκού είδε με τι μεράκι είχα αναδιαμορφώσει την ομάδα”.

Η αποχώρηση του Βαρδινογιάννη και η μαντινάδα του

Στις 29 Μαΐου 2000, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης γνωστοποίησε ότι αποχωρεί από τον Παναθηναϊκό, ύστερα από 21 χρόνια παρουσίας.

Η ανακοίνωση της αποχώρησής του σηματοδότησε μια σημαντική αλλαγή για τον Παναθηναϊκό. Έγινε σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου στην Παιανία, η οποία κράτησε μόλις 15 λεπτά.

“Αποχωρώ από την ΠΑΕ Παναθηναϊκός. Αυτή είναι η τελευταία μας συνάντηση”, δήλωσε, ολοκληρώνοντας τη διοικητική του πορεία. Αφού γνωστοποίησε την απόφασή του, αποχαιρέτησε με μια κρητική μαντινάδα, που έδωσε ξεχωριστό χαρακτήρα στη στιγμή: “Ποτέ σου μην ξεχνάς τα πρώτα σκαλοπάτια, γιατί μ’ αυτά ανέβηκες εις τα ψηλά παλάτια”.

Στη συνέχεια, ο «Καπετάνιος» πήγε στα αποδυτήρια για να συναντήσει τους ποδοσφαιριστές. Τους διευκρίνισε πως, παρότι εγκατέλειπε την προεδρία, δεν θα σταματούσε να ενδιαφέρεται για την ομάδα.

“Εγώ τελείωσα ως πρόεδρος. Φεύγω. Είμαι κουρασμένος”, τους είπε, προσθέτοντας ότι θα εξακολουθούσε να βρίσκεται στο πλευρό τους, αν προέκυπτε ανάγκη, πλέον ως φίλαθλος. Ύστερα από χρόνια στο επίκεντρο της δημοσιότητας, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης έσβησε το τσιγάρο του και απομακρύνθηκε στην άκρη.