Κάθετος Διάδρομος: Το σχέδιο για τη διοχέτευση φυσικού αερίου – Οι επαφές Παπασταύρου με Κύπρο και Αίγυπτο

Το σχέδιο για τον Κάθετο Διάδρομο προβλέπει ότι το πρώτο φορτίο φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα της Κύπρου, αφού εξαχθεί για υγροποίηση στην Αίγυπτο, θα φτάσει με πλοίο στην Ελλάδα και θα εισαχθεί στο ελληνικό σύστημα για να διοχετευθεί στη συνέχεια στον διάδρομο. Η πρόταση, με συμβολική και πρακτική διάσταση, βρέθηκε σύμφωνα με πληροφορίες στο επίκεντρο των σημερινών συνομιλιών του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου με τον υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου Μιχάλη Δαμιανό και τον υπουργό Πετρελαίου και Ορυκτού Πλούτου της Αιγύπτου Karim Badawi. Οι συναντήσεις έγιναν στο περιθώριο της συνδιάσκεψης του East Mediterranean Gas Forum (EMGF), η οποία πραγματοποιείται στην Αθήνα.

Αρμόδιες πηγές εξηγούσαν ότι ο στόχος είναι να αποκτήσουν σύνδεση τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου με τον ευρωπαϊκό κάθετο διάδρομο εφοδιασμού φυσικού αερίου. Η διασύνδεση θα προχωρήσει με διαδικασίες, τήρηση του διεθνούς δικαίου και των εμπορικών κανόνων, χωρίς εκβιαστικές πρακτικές, δημιουργώντας έτσι περιθώριο συμμετοχής για μεγάλες δυτικές εταιρείες. Σε συμβολικό επίπεδο, η μεταφορά αερίου από την Κύπρο, μέσω Ελλάδας, προς την Ευρώπη ενισχύει την ασφάλεια του εφοδιασμού και την ευρωπαϊκή ενεργειακή αυτάρκεια.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το φυσικό αέριο από το κοίτασμα «Κρόνος», το οποίο βρίσκεται στην κυπριακή ΑΟΖ. Προβλέπεται η σύνδεσή του με τις υποδομές του κοιτάσματος Ζορ, στην αιγυπτιακή ΑΟΖ, μέσω υποθαλάσσιου αγωγού που εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Στη συνέχεια, το αέριο θα κατευθυνθεί από το Ζορ στη μονάδα υγροποίησης φυσικού αερίου στη Δαμιέτη της Αιγύπτου, ώστε να μεταφερθεί με πλοία.

Κατά την παρέμβασή του στη συνδιάσκεψη, ο Μιχάλης Δαμιανός είπε ότι η ροή αερίου από τον Κρόνο αναμένεται να ξεκινήσει το πρώτο εξάμηνο του 2028. Ο Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε από την πλευρά του ότι προωθείται μια συνεργασία αμοιβαίου οφέλους, σημειώνοντας: «το EMGF αποδεικνύει ότι η περιοχή παίρνει το μέλλον στα χέρια της με τη βοήθεια των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περιθωριοποιώντας τις προκλήσεις και τις απειλές».

Ενεργειακές επενδύσεις και έρευνες υδρογονανθράκων στην περιοχή

Στα έργα έρευνας υδρογονανθράκων της Helleniq Energy αναφέρθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Ανδρέας Σιάμισης. Όπως είπε, η Helleniq συμμετέχει σε πρότζεκτ στο Ιόνιο, όπου η ερευνητική γεώτρηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2027, αλλά και νότια της Κρήτης, όπου οι σεισμικές έρευνες έχουν προγραμματιστεί για τους επόμενους μήνες. Παράλληλα, παρουσίασε τον σχεδιασμό για επέκταση προς τον Βορρά του αγωγού μεταφοράς πετρελαιοειδών Θεσσαλονίκης – Σκοπίων. Ο ίδιος επισήμανε ότι η ΕΕ πρέπει να οριστικοποιήσει τη στρατηγική της για την πράσινη μετάβαση, ώστε να προχωρήσουν οι ενεργειακές επενδύσεις που απαιτούν μεγάλο χρόνο ωρίμανσης.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Energean, Μαθιός Ρήγας, ανέφερε πως η εταιρεία καλύπτει το 40 % της παραγωγής φυσικού αερίου στο Ισραήλ, ενώ διαθέτει σημαντική δραστηριότητα και στην Αίγυπτο. Εκεί, όπως σημείωσε, προετοιμάζονται νέες επενδύσεις ύψους 150 εκατ. ευρώ. Για την ερευνητική γεώτρηση στο «μπλοκ 2» του Ιονίου, η οποία θα γίνει σε συνεργασία με την ExxonMobil και την Helleniq, τόνισε ότι μια επιτυχία θα μπορούσε να καταστήσει την Ελλάδα αυτάρκη και παράλληλα εξαγωγέα φυσικού αερίου.

Ο Joshua Volz, ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, υπογράμμισε τη σημασία των κυβερνήσεων στη δημιουργία του κατάλληλου πλαισίου για τις επενδύσεις. Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη εναρμόνισης των κανόνων, ώστε τα ενεργειακά σχέδια να μπορέσουν να υλοποιηθούν.

Την ανάγκη συνεννόησης με τις κυβερνήσεις των χωρών της περιοχής ανέδειξε και ο Andrew Deighan, διευθυντής ερευνών της Chevron για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Παρουσιάζοντας τη δραστηριότητα της εταιρείας, αναφέρθηκε στην παρουσία της σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Κύπρο, Ελλάδα, Λιβύη, Μάλτα, Συρία και Τουρκία.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ