Πολεμικό Ναυτικό: Ενιαίο σχέδιο για την ανάπτυξή του

Το Πολεμικό Ναυτικό βρίσκεται στο επίκεντρο πρότασης για ένα 15ετές σχέδιο, το οποίο θα εξυπηρετεί τις ανάγκες της Ελλάδας και της Κύπρου, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για εξαγωγές πλοίων και υποβρυχίων.

Κείμενο του ΧΡΗΣΤΟΥ ΜΑΖΑΝΙΤΗ – ΠΗΓΗ: Realnews

Τη θέσπιση ενός 15ετούς προγράμματος για την εγχώρια κατασκευή πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες της Ελλάδας και της Κύπρου, πρότεινε η Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει, ταυτόχρονα, τη συγκρότηση γραμμών παραγωγής και την προώθηση των συγκεκριμένων πλατφορμών στις αγορές του εξωτερικού.

Η εισήγηση για εθνική συμπόρευση, με χρηματοδότηση από πόρους της Ε.Ε., κατατέθηκε κατά τη διάρκεια του EDIP Info Day και της Ημέρας Αμυντικής Βιομηχανίας Ελλάδας – Κύπρου (Defence Industry Day). Τις εκδηλώσεις διοργάνωσε η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών (ΓΔΑΕΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Το κεντρικό μήνυμα έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από στελέχη του ΓΕΕΘΑ, Έλληνες και Κύπριους αξιωματούχους, καθώς και εκπροσώπους των αμυντικών βιομηχανιών των δύο χωρών. Η βασική θέση είναι ότι η Ελλάδα οφείλει να θεσμοθετήσει και να ψηφίσει άμεσα ένα 15ετές πρόγραμμα για τη ναυπήγηση, εντός της χώρας, πλοίων και υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού. Τα ελληνικά ναυπηγεία διαθέτουν τις απαιτούμενες υποδομές, τεχνογνωσία και τεχνολογία, μαζί με το αναγκαίο οικοσύστημα και το σύνολο της υποστήριξης που χρειάζεται, ώστε να αρχίσει αμέσως η κατασκευή πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων στην Ελλάδα. Παράλληλα, προτείνεται να διαμορφωθεί κοινή πολιτική προμηθειών με την Κύπρο, είτε μέσω συμμετοχής εταιρειών είτε ακόμη και με μεταφορά τεχνογνωσίας.

Η μία και μόνη μέθοδος για τη ναυπηγική βιομηχανία

Ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων, Πάνος Ξενοκώστας, περιέγραψε χαρακτηριστικά στην ομιλία του τη μοναδική οδό που ακολούθησαν οι χώρες με αυτόν τον στόχο: «κάθε χώρα που θέλησε να εγκαθιδρύσει βιώσιμη ναυπηγική αμυντική βιομηχανία το έπραξε με μία και μόνο μέθοδο: με ένα εγκεκριμένο, δεσμευτικό, 15ετές πρόγραμμα εγχώριων ναυπηγήσεων».

Στις 12 Ιανουαρίου 1973, η Νότια Κορέα ενέταξε τη ναυπηγική στους έξι στρατηγικούς πυλώνες εθνικής σημασίας. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε η Hyundai Heavy Industries και ακολούθησαν αργότερα η Daewoo και η Hanwha. Με την τελευταία, τα ναυπηγεία της ONEX έχουν συνάψει συμφωνία για την κατασκευή υποβρυχίων, φρεγατών και κορβετών στην Ελλάδα, με στήριξη από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Η αμερικανική πλευρά χορηγεί τις άδειες που απαιτούνται για την ενσωμάτωση οπλικών συστημάτων των ΗΠΑ, τα οποία έχουν αποδείξει στη μάχη την επιχειρησιακή αξία τους (combat proven). Αντίστοιχη πορεία ακολούθησε η Τουρκία στις 26 Ιουλίου 2005, όταν τοποθέτησε την καρίνα της πρώτης εγχώριας κορβέτας MILGEM, της Heybeliada, μετατρεπόμενη έκτοτε από αγοραστή σε εξαγωγέα.

Πριν από 30 χρόνια, πάντως, η Ελλάδα είχε τη δυνατότητα να σχεδιάζει και να κατασκευάζει δικά της πολεμικά πλοία. Σήμερα, με την πρόταση για ένα αντίστοιχο εγκεκριμένο 15ετές πρόγραμμα εγχώριων ναυπηγήσεων για το Πολεμικό Ναυτικό —όπως έχει συμβεί σε κάθε χώρα που επιδιώκει να εγκαθιδρύσει αμυντική ναυπηγική βιομηχανία— η Ελλάδα θα γίνει ο νότιος ναυπηγικός πυλώνας.

Το προτεινόμενο 15ετές σχέδιο περιλαμβάνει ρητή πρόβλεψη για εξαγωγές σε τρίτες χώρες. Η επιδίωξη δεν περιορίζεται στον σχεδιασμό πλατφορμών που θα εξυπηρετούν αποκλειστικά τις εγχώριες ανάγκες, αλλά επεκτείνεται στην κάλυψη των αναγκών των συμμάχων και του νότιου και ανατολικού άξονα της Ευρώπης.

Η πρόταση ορίζει, επιπλέον, ότι η συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας θα πρέπει να υπερβαίνει το 70%. Αυτό σημαίνει πως, πέρα από τη ναυπήγηση, τα συστήματα με τα οποία θα εξοπλίζεται κάθε πολεμικό πλοίο ή υποβρύχιο θα προέρχονται από ελληνικές εταιρείες, οι οποίες έχουν ήδη παραγωγική δραστηριότητα και επιτυχημένη παρουσία στις εξαγωγές. «Το 70% είναι η εγγύηση ότι γύρω από τα ναυπηγεία θα αναπτυχθεί και θα διευρυνθεί ένα βιώσιμο οικοσύστημα εκατοντάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Αυτό το οικοσύστημα των 200+ εταιρειών που έχουμε ήδη χαρτογραφήσει είναι η πραγματική αποτροπή. Γιατί η γνώση και η υπεραξία μένουν εδώ», επισήμανε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων.

Το EDIP (European Defence Industry Programme) είναι ο κομβικός θεσμικός και χρηματοδοτικός πυλώνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υποστήριξη της αμυντικής βιομηχανίας, καλύπτοντας την απόσταση ανάμεσα στην έρευνα, την πραγματική παραγωγή και τις κοινές προμήθειες. Σε αντίθεση με προηγούμενα προγράμματα, των οποίων το ενδιαφέρον περιοριζόταν μόνο στα ερευνητικά στάδια, το EDIP παρέχει χρηματοδότηση για τη δημιουργία, τη διεύρυνση και την ενδυνάμωση των βιομηχανικών υποδομών, καθώς και για την ασφάλεια εφοδιασμού και τις συντονισμένες προμήθειες στρατιωτικού υλικού από τα κράτη-μέλη.

Η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να αξιοποιήσουν στρατηγικά το πρόγραμμα, συγκροτώντας μια διακρατική αμυντική συνεργασία στον χώρο της ναυπήγησης. Με κοινές επενδύσεις, αλλά και με χρήση των μηχανισμών για κοινές προμήθειες και έργα κοινού ενδιαφέροντος που προσφέρει το EDIP, τα δύο κράτη έχουν τη δυνατότητα να αναβαθμίσουν και να διευρύνουν τις ναυπηγικές εγκαταστάσεις τους, αποκτώντας την αναγκαία ικανότητα κατασκευής σύγχρονων πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων. Εάν ενώσουν τις βιομηχανικές και τεχνολογικές τους δυνάμεις σε κοινά ναυπηγικά σχέδια, μπορούν να δημιουργήσουν ισχυρές πολυεθνικές κοινοπραξίες, οι οποίες θα ανταποκρίνονται στους αυστηρούς όρους χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περιορίζοντας το δημοσιονομικό βάρος για κάθε χώρα και κατοχυρώνοντας την τεχνολογική αυτονομία της περιοχής.

Ο καταλυτικός ρόλος για τις ναυπηγικές εξαγωγές

Η αναβάθμιση αυτή θα λειτουργήσει ως καταλύτης για τις εξαγωγές, αφού οι βελτιωμένες υποδομές και η εναρμόνιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα θα κάνουν τα ναυπηγικά προϊόντα ανταγωνιστικά στις διεθνείς αγορές. Παράλληλα, η ένταξη στις ευρωπαϊκές αμυντικές αλυσίδες αξίας δίνει σε ελληνικές και κυπριακές επιχειρήσεις τη δυνατότητα να προμηθεύουν όχι μόνο τις εθνικές ένοπλες δυνάμεις, αλλά και άλλα κράτη της Ευρώπης, διευρύνοντας έτσι την εξαγωγική τους παρουσία.

Μέσα από το πρόγραμμα αυτό, η Ευρώπη υποστηρίζει τις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, καθώς η ισχυροποίηση της ναυπηγικής και αμυντικής της βάσης στα νοτιοανατολικά σύνορα ενδυναμώνει τη συνολική ασφάλεια, διαφυλάσσει κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους και ενισχύει τόσο τη στρατηγική αυτονομία όσο και την ανθεκτικότητα απέναντι σε μελλοντικές γεωπολιτικές κρίσεις.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του EDIP διαμορφώνεται σε 1,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2025–2027. Η Ελλάδα και η Κύπρος θα μπορούσαν, μέσω της συμμετοχής τους σε πολυμερείς κοινοπραξίες και της διεκδίκησης πόρων από τους τομείς βιομηχανικής ενίσχυσης, ναυτικών υποδομών και κοινών προμηθειών, να εξασφαλίσουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε άμεσες ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις. Ταυτόχρονα, μέσω συνεργασιών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, μπορούν να κινητοποιήσουν επιπλέον επενδύσεις ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.

Επομένως, και για αυτόν τον πρόσθετο λόγο, η Ελλάδα οφείλει να υιοθετήσει την εθνική στρατηγική του 15ετούς σχεδίου, καθώς παρουσιάζεται η μοναδική ευκαιρία, μέσω της Ε.Ε., να αντληθούν κεφάλαια για τον εκσυγχρονισμό και τη διεύρυνση των υποδομών.