Το θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, φαίνεται πως πιθανότατα κατευθυνόταν προς ρωσικό στόχο στη Μεσόγειο.
Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ», ειδικοί και πραγματογνώμονες που συμμετέχουν στην ανάλυση του drone, εντόπισαν βλάβη στο σύστημα ζεύξης και τηλεχειρισμού, πιθανότατα εξαιτίας εισροής υδάτων στο ηλεκτρονικό σύστημα του σκάφους. Η τεχνική αυτή δυσλειτουργία, φαίνεται πως είχε ως αποτέλεσμα, το drone να χάσει την επικοινωνία ή τη δυνατότητα αξιόπιστης πλοήγησης, να αποπροσανατολιστεί και τελικά να παρεκκλίνει της προκαθορισμένης πορείας του πριν καταλήξει στις ελληνικές ακτές.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το drone, μετέφερε εκρηκτικό φορτίο. Αυτό σημαίνει ότι η τεχνική βλάβη δεν είχε μόνο επιχειρησιακές συνέπειες αλλά και σοβαρό κίνδυνο για πολιτικά ή εμπορικά πλοία στην περιοχή. Ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας επεσήμανε ότι μια ενδεχόμενη σύγκρουση με επιβατικό πλοίο, θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη, καθώς ουσιαστικά ανατρέπει τις αρχικές εκτιμήσεις των Αρχών και μεταβάλλει συνολικά την αξιολόγηση της υπόθεσης. Αρχικά εξεταζόταν σοβαρά το ενδεχόμενο το drone να είχε εκτοξευθεί από πολύ μεγάλη απόσταση, ακόμη και από περιοχή της Λιβύης, διανύοντας εκατοντάδες ναυτικά μίλια μέχρι να εντοπιστεί στη Λευκάδα.
Το στοιχείο αυτό μειώνει αισθητά την πιθανότητα να πραγματοποίησε τόσο μεγάλη διαδρομή και ταυτόχρονα ενισχύει το σενάριο ότι το drone συμμετείχε σε οργανωμένη επιχείρηση με συγκεκριμένο στόχο στη Μεσόγειο, χωρίς όμως να καταφέρει να ολοκληρώσει την αποστολή του.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η ρωσική νηοπομπή που είχε καταγραφεί από δορυφόρο Sentinel, να κινείται κοντά στη Μάλτα στις 3 Μαΐου με ανατολική κατεύθυνση. Τη νηοπομπή φέρεται να αποτελούσαν η ρωσική φρεγάτα «Κασατόνοφ», το ανεφοδιαστικό «Πασίν», το τάνκερ «Σκομπέλεφ» και το φορτηγό πλοίο «Σπάρτη».
Οι ελληνικές Αρχές εξετάζουν πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο το θαλάσσιο drone να είχε σχεδιαστεί για επίθεση εναντίον ενός από τα πλοία της συγκεκριμένης νηοπομπής, ωστόσο η βλάβη στο σύστημα ζεύξης και τηλεχειρισμού να οδήγησε στην απώλεια ελέγχου του σκάφους και τελικά στην αποτυχία της αποστολής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ανάλυση των μεταδεδομένων (metadata) που ανακτήθηκαν από το σύστημα του drone. Οι ειδικοί επιχειρούν μέσα από αυτά τα δεδομένα να χαρτογραφήσουν τη διαδρομή που ακολούθησε το μη επανδρωμένο σκάφος, να εντοπίσουν πιθανές διακοπές επικοινωνίας, τις εντολές που ελήφθησαν, αλλά και τυχόν προσπάθειες επαναφοράς του συστήματος μετά τη βλάβη.
Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές στην εφημερίδα, εφόσον επιβεβαιωθεί ότι υπήρξε απώλεια ή αλλοίωση της ζεύξης δεδομένων, τότε η υπόθεση αλλάζει χαρακτήρα. Από ένα πιθανό περιστατικό επιχειρησιακής διείσδυσης σε ελληνικά χωρικά ύδατα, μετατρέπεται σε περίπτωση τεχνικής αποτυχίας ενός οπλικού συστήματος εν μέσω επιχειρησιακής αποστολής.
Το πόρισμα
Το πόρισμα των ειδικών αναμένεται να αποσταλεί και στο Λιμενικό Σώμα, το οποίο έχει την ευθύνη αστυνόμευσης των ελληνικών χωρικών υδάτων, ενώ στη συνέχεια αναμένεται να κινηθούν οι προβλεπόμενες εισαγγελικές διαδικασίες αλλά και οι απαραίτητες διπλωματικές ενέργειες προς το Κίεβο.
Παράλληλα, η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό και για ένα ευρύτερο ζήτημα ασφαλείας που αφορά την αξιοπιστία και την ευαλωτότητα των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Όπως τονίζουν ειδικοί, σε συνθήκες σύγχρονου υβριδικού πολέμου, η απώλεια επικοινωνίας, οι ηλεκτρονικές παρεμβολές ή ακόμη και ένα σφάλμα λογισμικού μπορούν να οδηγήσουν σε πλήρη επιχειρησιακή κατάρρευση ενός drone χωρίς να απαιτηθεί φυσική κατάρριψή του. Αυτό σημαίνει ότι ένα προηγμένο οπλικό σύστημα μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτο πλωτό κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα, δημιουργώντας σοβαρές απειλές όχι μόνο για στρατιωτικούς αλλά και για πολιτικούς στόχους.
Η υπόθεση του drone, πέρα από τη στρατιωτική και επιχειρησιακή της διάσταση, αποκτά πλέον και σαφείς γεωπολιτικές προεκτάσεις, καθώς η νέα τεχνική αξιολόγηση φαίνεται να ενισχύει τα σενάρια περί αποτυχημένης επιχείρησης με πιθανό στόχο ρωσικά πλοία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, η υπόθεση ανέδειξε και ένα ευρύτερο πρόβλημα ασφαλείας: την ευαλωτότητα των μη επανδρωμένων συστημάτων σε απώλεια επικοινωνίας, ηλεκτρονικές παρεμβολές ή σφάλματα λογισμικού. Σε περιβάλλον σύγχρονου υβριδικού πολέμου, η διακοπή της ζεύξης δεδομένων μπορεί να προκαλέσει πλήρη επιχειρησιακή κατάρρευση ενός drone, ακόμη και χωρίς φυσική κατάρριψη. Έτσι, ένα οπλισμένο μέσο υψηλής τεχνολογίας μπορεί να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτο πλωτό κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα και την περιφερειακή ασφάλεια.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έχει τονίσει πως θα περιμένει τις απαραίτητες εξηγήσεις από τον Ουκρανό ομόλογό του, ενώ και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο συνέδριο του «Κύκλου Ιδεών», δήλωσε ότι «το ζήτημα δεν είναι λήξαν», καθώς «δημιουργεί ένα τεράστιο θέμα στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, της ασφάλειας για τους ίδιους τους πολίτες, για την οικονομική ζωή και για το περιβάλλον». Από ελληνικής πλευράς, άλλωστε, έχει ξεκαθαριστεί προς την ουκρανική να σταματήσει κάθε πολεμική επιχείρηση στη Μεσόγειο.
Σε κάθε περίπτωση, τα τεχνικά κλιμάκια στην Αθήνα θα συνεχίσουν να αναλύουν και να αποκωδικοποιούν τα πάντα σχετικά με το συγκεκριμένο drone καμικάζι, καθώς οι Ένοπλες Δυνάμεις δείχνουν έντονο ενδιαφέρον για αυτού του είδους τα οπλικά συστήματα.
Το ΝΑΤΟ δεν ανησυχεί
Καθησυχαστικός εμφανίστηκε, πάντως, ο ανώτατος διοικητής των Συμμαχικών Δυνάμεων στην Ευρώπη (SACEUR), Αλέξους Γκρίνκεβιτς, για το ενδεχόμενο να επεκταθεί ο ουκρανικός πόλεμος στη Μεσόγειο, εξαιτίας της προσπάθειας των Ουκρανών να παρακολουθούν και να πλήττουν σκάφη του λεγόμενου σκιώδους ρωσικού στόλου.
Ειδικότερα, απαντώντας – στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου – σε ερώτηση της ανταποκρίτριας των «ΝΕΩΝ» στο ΝΑΤΟ, Μαρίας Βασιλείου, σχετικά με το ουκρανικό drone που εντοπίστηκε φορτωμένο με εκρηκτικά στη Λευκάδα, ο Αμερικανός πτέραρχος ανέφερε:
«Δεν ανησυχώ προς το παρόν ότι ο πόλεμος θα επεκταθεί στη Μεσόγειο. Τέτοιου είδους τακτικές είναι συνηθισμένες σε συγκρούσεις όπως αυτή, όταν υπάρχει ασυμμετρία ισχύος. Δεν συμμερίζομαι αυτή την ανησυχία τώρα. Θα το παρακολουθούμε στενά, αλλά δεν ανησυχώ».
