Γλυπτά στον Guardian, selfie με Νετανιάχου: δύο εικόνες, μία στρατηγική

Δύο εικόνες, μία εβδομάδα, ένας πρωθυπουργός σε διπλή επικοινωνιακή αποστολή. Από τη μία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης γράφει άρθρο στον βρετανικό Τύπο για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, επικαλούμενος την ακεραιότητα των μνημείων και τον σεβασμό στην ιστορία. Από την άλλη, ποζάρει πρόσχαρα με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, σε μια αίθουσα που ο ισραηλινός πρωθυπουργός άδειασε μόλις ανέβηκε στο βήμα. Η αντίθεση δεν χρειάζεται σχόλιο· αναδεικνύεται μόνη της.

Η βιτρίνα του πολιτισμού

Το άρθρο στον Guardian είναι επικοινωνιακά έξυπνο και ουσιαστικά βάσιμο: η αναλογία με την Ταπισερί της Μπαγιέ λειτουργεί, το επιχείρημα περί μόνιμης επανένωσης και όχι δανεισμού είναι σαφές, και η επίκληση στη «φυσική και ιστορική ακεραιότητα» ενός μνημείου παγκόσμιας εμβέλειας δύσκολα βρίσκει αντίλογο. Όπως καταγράφει η Ομάδα Αλήθειας, ο Μητσοτάκης επιμένει σε πάγια ελληνική θέση με νέο, στοχευμένο αφηγηματικό εργαλείο, εκμεταλλευόμενος μια συγκυρία που του δίνει βήμα σε ξένο κοινό.

Το θέμα είναι πάγιο, η στόχευση σωστή, η στιγμή επιλεγμένη με προσοχή. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η διεκδίκηση των Γλυπτών αποτελεί εθνικό ζήτημα με διαχρονική συναίνεση. Το ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν η ίδια κυβέρνηση, την ίδια περίπου στιγμή, επιλέγει άλλες εικόνες για διεθνή κατανάλωση.

Η selfie της αμηχανίας

Στη Νέα Υόρκη, ο Μητσοτάκης συναντήθηκε με τον Νετανιάχου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Ο Γιώργος Τραπεζιώτης το παρουσιάζει ως «τεράστια διπλωματική επιτυχία», υπενθυμίζοντας ότι ο ισραηλινός πρωθυπουργός μίλησε από το βήμα του ΟΗΕ σε μια σχεδόν άδεια αίθουσα, την ώρα που εναντίον του εκκρεμεί ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Η λέξη «επιτυχία» εδώ είναι, στην καλύτερη περίπτωση, υπερβολή. Μια αίθουσα που αδειάζει δεν είναι σύμβολο κύρους αλλά διεθνούς απομόνωσης, και μια φωτογραφία με τον πρωταγωνιστή αυτής της απομόνωσης δεν χτίζει διπλωματικό κεφάλαιο· απλώς εκθέτει την επιλογή. Το Μαξίμου φαίνεται να θέλει τα οφέλη και των δύο κόσμων: την εικόνα του πολιτισμένου, αρχαιολατρικού ηγέτη που διεκδικεί μνημεία στα διεθνή μέσα, και ταυτόχρονα την επαφή με έναν ηγέτη που η ίδια η διεθνής κοινότητα αντιμετωπίζει με ολοένα μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα.

Η επιλεκτική διεθνής εικόνα που καλλιεργείται δεν είναι τυχαία, είναι στρατηγική επιλογή επικοινωνίας: όπου υπάρχει συναίνεση και ηθικό πλεονέκτημα, προβάλλεται το άρθρο στον Guardian· όπου υπάρχει διπλωματική δυσκολία, αρκεί μια selfie να μεταφραστεί σε «επιτυχία». Το πρόβλημα είναι ότι η διεθνής κοινή γνώμη δεν διαβάζει τα δύο γεγονότα χωριστά.