Ο ΟΟΣΑ βρήκε τα κενά του Υπερταμείου που το Μαξίμου δεν έβλεπε

Το Υπερταμείο, το επιχειρησιακό μοντέλο που το Μαξίμου παρουσιάζει επί χρόνια ως απόδειξη σοβαρής διαχείρισης του δημόσιου πλούτου, βρέθηκε ξαφνικά στο επίκεντρο μιας έκθεσης του ΟΟΣΑ που δεν μοιάζει καθόλου με βεβαίωση καλής διαγωγής. Η μελέτη «Managing Risk Across State-Owned Enterprises», που δημοσιεύτηκε στις 15 Σεπτεμβρίου, αφιερώνει ειδική αναφορά στο Growthfund και στο χαρτοφυλάκιο συμμετοχών του σε φορείς μεταφορών και υποδομών, όπως η ΓΑΙΑΟΣΕ και ο ΟΑΣΑ με τις θυγατρικές του.

Το μάθημα του Σουέζ

Ο ΟΟΣΑ δεν μασάει τα λόγια του όταν εξηγεί γιατί η έκθεση αυτή έχει σημασία: η ακινητοποίηση του Ever Given στη Διώρυγα του Σουέζ για έξι ημέρες, τον Μάρτιο του 2021, δημιούργησε ουρά 369 πλοίων και καθυστέρησε εμπορεύματα αξίας περίπου 9,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων ημερησίως. Το παράδειγμα χρησιμοποιείται για να δείξει πόσο ευάλωτες είναι οι κρατικές επιχειρήσεις σε διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας, ειδικά όταν εξαρτώνται από «στενωπούς» διεθνούς εμπορίου. Η σύσταση του οργανισμού είναι ξεκάθαρη: επενδύσεις σε ψηφιακά εργαλεία, πλατφόρμες δεδομένων, χάρτες θερμότητας κινδύνου και αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις, ώστε οι διαταραχές να εντοπίζονται πριν απειλήσουν βασικές υπηρεσίες.

Η σκιά των Τεμπών

Το πιο βαρύ σημείο της έκθεσης, ωστόσο, δεν είναι κάποιο υποθετικό σενάριο αλλά ένα τραγικό γεγονός που έχει ήδη συμβεί. Ο ΟΟΣΑ αναφέρεται ρητά στο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα κοντά στα Τέμπη το 2023, με 57 νεκρούς, ως παράδειγμα άμεσης συνάφειας με τις συμμετοχές του Growthfund στον τομέα των μεταφορών. Η αναφορά αυτή, έστω και μέσα σε ένα τεχνοκρατικό κείμενο για τη διαχείριση κινδύνου, λειτουργεί σαν υπενθύμιση πως όταν μιλάμε για «κρατικές επιχειρήσεις» και «χαρτοφυλάκια», μιλάμε τελικά για υποδομές που, όταν αστοχούν, δεν χάνονται μόνο χρήματα.

Η κυβέρνηση έχει επενδύσει πολιτικά στο αφήγημα του Υπερταμείου ως εργαλείο εξορθολογισμού και εποπτείας του δημόσιου πλούτου. Η έκθεση του ΟΟΣΑ δεν καταρρίπτει αυτό το αφήγημα, αλλά του βάζει ερωτηματικά που δύσκολα αγνοούνται: αν ο διεθνής οργανισμός θεωρεί απαραίτητο να αναφέρει τα Τέμπη σε μελέτη για τη διαχείριση κινδύνου στις κρατικές επιχειρήσεις, τι ακριβώς άλλαξε έκτοτε στην εποπτεία των θυγατρικών του Growthfund; Και πόσο έτοιμο είναι το σύστημα να αναγνωρίσει κινδύνους πριν αυτοί μετατραπούν σε τραγωδία, αντί να τους καταγράφει εκ των υστέρων σε εκθέσεις;