Το ΕΦΚ, η Κομισιόν και μια κυβέρνηση που ζητά άδεια για να νιώσει άνετα

Η κυβερνητική αφήγηση θέλει την ελληνική οικονομία σε τροχιά επιτυχίας, με πλεονάσματα, αναβαθμίσεις και επιδόσεις που, κατά το Μαξίμου, δικαιολογούν πανηγυρισμούς. Κι όμως, όταν έρχεται η ώρα να μιλήσουμε για τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα, ο πρωθυπουργός εμφανίζεται να περιμένει άδεια από την Κομισιόν, σαν να πρόκειται για δανειακή σύμβαση και όχι για εθνική φορολογική επιλογή. Το παράδοξο δεν πέρασε απαρατήρητο.

Η απορία που δεν απαντήθηκε

Το ερώτημα διατυπώνεται καίρια: αν όλα πάνε τόσο καλά, γιατί χρειάζεται εξωτερική συναίνεση για μια εσωτερική φορολογική απόφαση; Είναι το είδος της αντίφασης που δεν χρειάζεται μεγάλη πολιτική ανάλυση για να φανεί —αρκεί να ακουστούν οι δύο διαπιστώσεις μαζί.

Η πραγματική εικόνα, όπως την αποτυπώνει με νούμερα ο Γιώργος Κύρτσος, δείχνει ότι το επιχείρημα περί «άδειας από τους εταίρους» στέκεται στα πόδια του ελάχιστα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει κατώτατο όριο στα 359 ευρώ ανά χιλιόλιτρο για την αμόλυβδη, ενώ η ελληνική κυβέρνηση το κρατά στα 700 ευρώ —σχεδόν διπλάσιο. Το περιθώριο μείωσης υπάρχει, είναι νομικά ανοιχτό και τεχνικά εφικτό. Η ίδια η φον ντερ Λάιεν έχει ταχθεί δημόσια υπέρ προσωρινών μειώσεων ΕΦΚ όταν οι συνθήκες το επιβάλλουν, όπως και υπέρ φορολόγησης των υπερκερδών σε διυλιστήρια και ενεργειακές εταιρείες. Το «δεν μπορώ, με δεσμεύουν οι Βρυξέλλες» μοιάζει περισσότερο με άλλοθι παρά με πραγματικό εμπόδιο.

Ποιος κρατά την πόρτα κλειστή

Η κριτική του Γιώργου Κύρτσου δεν σταματά στα ευρωπαϊκά όρια· πηγαίνει στο εσωτερικό της κυβερνητικής επιτελικής γραμμής, αποδίδοντας την απόρριψη της πρότασης του ΠΑΣΟΚ για μείωση ΕΦΚ σε ένα «κουαρτέτο υπερφορολόγησης» με τους Κυριάκο Πιερρακάκη, Κωστή Χατζηδάκη και Γιάννη Στουρνάρα να θεωρούνται οι βασικοί φρενάρισμα. Η παρέμβαση της Μιλένας Αποστολάκη λειτούργησε ως το σπίρτο που άναψε τη συζήτηση, βάζοντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη σε δύσκολη θέση: είτε αποδέχεται ότι το ευρωπαϊκό εμπόδιο ήταν προσχηματικό, είτε εξηγεί γιατί επιμένει σε φορολογικά επίπεδα διπλάσια του ελάχιστου ενωσιακού ορίου.

Το θέατρο, όπως το αποκαλεί ο Κύρτσος, έχει τη δική του λογική: είναι πιο βολικό να κρύβεσαι πίσω από την Κομισιόν παρά να παραδεχτείς πολιτική επιλογή υπέρ της διατήρησης υψηλών εσόδων από τον ΕΦΚ. Όσο η κυβέρνηση μιλά για ανάπτυξη με το ένα στόμα και για ανάγκη ευρωπαϊκής «άδειας» με το άλλο, η αντίφαση θα συνεχίσει να την ακολουθεί —όχι επειδή κάποιος την κατασκευάζει, αλλά επειδή τη δημιουργεί η ίδια με τις δικές της δηλώσεις.