Πανικός σε προ-κυβερνητικά μπλογκ: «μας γυρίζουν οι δημοσιογράφοι»

Στους προ-κυβερνητικούς κύκλους του διαδικτύου έχει αρχίσει να καλλιεργείται μια αφήγηση που, όσο κι αν προσπαθεί να μοιάσει με αντικειμενική διαπίστωση, μυρίζει καθαρά ανησυχία: δημοσιογράφοι που «σιωπούσαν τόσο καιρό» φέρεται να αλλάζουν πλέον στάση απέναντι στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Η ερμηνεία που δίνεται δεν είναι δημοσιογραφική, είναι πολιτική —και μάλιστα συνωμοσιολογική.

Το αφήγημα της «στροφής»

Χαρακτηριστική είναι η ανάρτηση που μιλάει για δημοσιογράφους που, «έναν μετά τον άλλο», αλλάζουν φανερά στάση απέναντι στην κυβέρνηση, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο πρωθυπουργός «έχει αμφισβητηθεί από ψηλά» και ότι «προετοιμάζεται η πτώση του».

Το επιχείρημα εδώ δεν χρειάζεται στοιχεία, γεγονότα ή ονόματα· αρκεί η εντύπωση. Το «από ψηλά» είναι η κλασική συνωμοσιολογική συνταγή που δεν κατονομάζει τίποτα, αλλά υπονοεί τα πάντα —παλάτι, βαθύ κράτος, ξένα κέντρα, ό,τι θέλει να φανταστεί ο αναγνώστης. Το ενδιαφέρον δεν είναι το αν ισχύει, αλλά το γιατί χρειάζεται να ειπωθεί τώρα, σε προ-κυβερνητικά προφίλ. Όταν κάποιος νιώθει σίγουρος για την πορεία του, δεν ανάγει κάθε κριτικό δημοσιογραφικό σχόλιο σε δείκτη επικείμενης κατάρρευσης. Η ανάγκη να «εξηγηθεί» η κριτική ως προϊόν σκοτεινού σχεδιασμού, και όχι ως απλή άσκηση δημοσιογραφικού καθήκοντος, είναι από μόνη της ομολογία εσωτερικής ανασφάλειας.

Η αντίθετη οπτική για την τηλεόραση

Σε πλήρη αντίθεση με αυτή τη λογική, υπάρχει και μια δεύτερη κριτική που δεν αφορά «στροφή» δημοσιογράφων προς την αντιπολίτευση, αλλά τη γενικότερη υποβάθμιση του ρόλου του παρουσιαστή σε κομματικό αντίπαλο του καλεσμένου.

Εδώ η αιχμή δεν στρέφεται στην κυβέρνηση αλλά στους ιδιοκτήτες καναλιών και στη λογική της τηλεοπτικής παρουσίασης γενικότερα: όταν ο παρουσιαστής μεταφέρει στην οθόνη τα δικά του πολιτικά απωθημένα, χάνεται η θεσμικότητα που απαιτεί ο ρόλος, και το κοινό στρέφεται αλλού. Είναι μια κριτική που δεν διαλέγει πλευρά κυβέρνησης-αντιπολίτευσης, αλλά καταγγέλλει τη γενικευμένη πόλωση του τηλεοπτικού σκηνικού —κάτι πολύ πιο τεκμηριωμένο από τη θεωρία περί «εντολών από ψηλά».

Οι δύο αφηγήσεις, παρότι ξεκινούν από διαφορετικό σημείο, καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: η τηλεόραση χάνει την αξιοπιστία της, είτε επειδή μερίδα δημοσιογράφων «στρέφεται» πολιτικά είτε επειδή η ίδια η τηλεοπτική λογική έχει μετατραπεί σε αρένα. Η διαφορά είναι ότι η μία εκδοχή περιγράφει ένα πραγματικό πρόβλημα του μέσου, ενώ η άλλη προσπαθεί να το μεταμφιέσει σε παλατιανή ραδιοφρένεια για να δικαιολογήσει την οξεία κριτική που δέχεται πλέον η κυβέρνηση. Το ερώτημα δεν είναι ποιος «γύρισε» εναντίον του Μητσοτάκη, αλλά γιατί τόσοι πρόθυμοι υποστηρικτές του νιώθουν την ανάγκη να το εξηγήσουν με όρους σκοτεινού σχεδίου αντί να αναρωτηθούν μήπως η κριτική είναι, απλώς, δικαιολογημένη.