Ο πενταπλασιασμός φόρου που «έσπασε» τα τηλέφωνα στο Μαξίμου

Δύο μέρες. Τόσο άντεξε η ανακοίνωση του πρωθυπουργού για τον πενταπλασιασμό του φόρου μεταβίβασης σε αγοραστές εκτός ΕΕ/ΕΟΧ πριν η κτηματαγορά οργανώσει αντεπίθεση. Από το Σάββατο το βράδυ τα τηλέφωνα των αρμόδιων υπουργών, όπως ψιθυρίζεται, «κοκκίνισαν» από κλήσεις μεγάλων developers. Στη Lamda, που χτίζει χιλιάδες κατοικίες στο Ελληνικό με στόχο διεθνές κοινό, και στην Dimand, με το FIX στη Θεσσαλονίκη και προπωλήσεις που «έτρεχαν» μέχρι πρότινος, το μέτρο έπεσε σαν κρύο ντους.

Το μέτρο και το ταρίφα-σοκ

Ο λόγος της αναστάτωσης είναι απτός: σε ακίνητο 500.000 ευρώ ο φόρος πηδά από 15.000 σε 75.000 ευρώ. Σε κατοικία των 2 εκατομμυρίων στο Ελληνικό, από 60.000 σε 300.000. Ο συντελεστής ανεβαίνει από 3% σε 15%, με τη δημοτική εισφορά να τον πάει στο 15,45%, ισχύς από το 2027. Το ΥΠΕΘΟ υπολογίζει έσοδα 100 εκατ. ευρώ ετησίως, με βάση αγορές περίπου 800 εκατ. από τρίτες χώρες το 2025. Το πρόβλημα είναι ότι η αγορά ήδη βρήκε τη διέξοδο πριν καν κατατεθεί το νομοσχέδιο: σύσταση ΙΚΕ, αγορά του ακινήτου από την εταιρεία με φόρο 3%, και εταιρικός φόρος 22% επί της υπεραξίας μόνο αν και όταν πουληθεί. Οι δικηγόροι, όπως αναφέρεται, ήδη «προτείνουν λύσεις απελπισίας» στους πελάτες τους. Μόνο αντίδοτο θα ήταν ρήτρα τελικού δικαιούχου (UBO), που δυσκολεύει το παιχνίδι αλλά δεν το σταματά.

Ποιος πληρώνει τελικά

Η διεθνής εμπειρία δεν βοηθά την αισιοδοξία του υπουργείου. Στον Καναδά η πλήρης απαγόρευση από το 2023 δεν βελτίωσε την προσιτότητα κατοικίας, αφού οι ξένοι αγοραστές δεν ξεπερνούσαν ποτέ το 1%-6% των συναλλαγών. Η Νέα Ζηλανδία άνοιξε παράθυρο στη δική της απαγόρευση τον περασμένο Δεκέμβριο. Η Ισπανία κατέθεσε νομοσχέδιο για φόρο 100% τον Μάιο του 2025 και ποτέ δεν το έφερε σε συζήτηση. Το πολιτικό κόστος εδώ μοιάζει να πέφτει αλλού απ’ όπου στοχεύει το μέτρο: όχι στους πραγματικά εύπορους αγοραστές πολυτελών ακινήτων, που έχουν δικηγόρους και ΙΚΕ έτοιμες, αλλά στην ίδια την αξιοπιστία του σχεδιασμού. Η πρόταση που κυκλοφορεί στα πηγαδάκια της αγοράς είναι λογική έως αυτονόητη: αν στόχος είναι η προστασία της λαϊκής κατοικίας, ο συντελεστής 15% να ισχύσει με πλαφόν έως τις 500.000 ευρώ, εκεί που όντως υπάρχει ανταγωνισμός με τον Έλληνα αγοραστή. Πάνω από αυτό το όριο, καμία αιφνίδια επιβάρυνση σε κεφάλαια που έρχονται χωρίς να διεκδικούν τίποτα από ελληνικό νοικοκυριό. Μέχρι να γραφτεί το νομοσχέδιο υπάρχει χρόνος για διορθώσεις. Το ερώτημα είναι αν το Μαξίμου θα ακούσει τα τηλέφωνα που χτύπησαν ή θα περιμένει να δει πόσες ΙΚΕ θα ιδρυθούν πρώτα.