ΑΠΕ: Το ΥΠΕΝ ανακαλύπτει τους κανόνες μετά τα 18 GW

Η ανακοίνωση έχει τον τόνο μιας αυτονόητης προόδου: η Ελλάδα, λέει η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Δέσποινα Παληαρούτα, περνά σε μια «πιο ώριμη φάση» της ενεργειακής μετάβασης. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, που ισχύει από τις 19 Αυγούστου, έρχεται να βάλει, όπως υποστηρίζεται, «πιο καθαρούς κανόνες» σε έναν κλάδο που μέχρι τώρα μεγάλωνε με κριτήριο κυρίως το πόσα έργα χωρούσαν στο σύστημα.

Η αφήγηση της ωριμότητας

Το επιχείρημα της κ. Παληαρούτα στηρίζεται σε αριθμούς που δεν αμφισβητούνται: η χώρα έχει ξεπεράσει τα 18 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, με πάνω από το μισό της ηλεκτρικής κατανάλωσης να προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές. Σε συνθήκες γεωπολιτικής αστάθειας, η εγχώρια παραγωγή αποκτά προφανώς στρατηγική αξία. Το ερώτημα, λέει η ίδια, δεν είναι πια «πόσα ακόμη έργα» αλλά «πού και με ποιους όρους» — μια μετατόπιση αφήγησης που έρχεται, ωστόσο, αφότου η ανάπτυξη έχει ήδη προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό χωρίς αυτή τη σαφήνεια.

Τι υπόσχεται το νέο πλαίσιο

Το χωροταξικό, σύμφωνα με την παρουσίασή του, φιλοδοξεί να δώσει σαφέστερη χωροθέτηση, να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και να προσθέτει δικλίδες προστασίας για το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, αλλά και για τις τοπικές κοινωνίες που καλούνται να συνυπάρξουν με ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά. Πρόκειται για δεσμεύσεις που ακούγονται χρόνια σε κάθε αναθεώρηση χωροταξικού σχεδιασμού, χωρίς ποτέ να λείπουν οι εντάσεις με τοπικές κοινωνίες, οι προσφυγές και οι καταγγελίες για αδιαφανείς αδειοδοτήσεις.

Το ΥΠΕΝ επιλέγει να παρουσιάσει το νέο πλαίσιο ως σταθμό ξεκάθαρων κανόνων για επενδυτές και κοινωνίες. Η πραγματική δοκιμασία, όμως, δεν είναι το κείμενο της απόφασης αλλά η εφαρμογή της στην πράξη — εκεί όπου, μέχρι σήμερα, τα ωραία σχέδια συχνά σκάλωναν. Θα κρατήσει το «πιο στέρεο έδαφος» ή θα αποδειχθεί ακόμη ένα χωροταξικό που θα χρειαστεί τη δική του αναθεώρηση σε λίγα χρόνια;