Εγνατία, αεροδρόμιο Ρεθύμνου και ο ίδιος εργολάβος: σιωπή παντού

Δύο έργα δημοσίου ενδιαφέροντος, ένας κοινός εργολάβος, και μια δημόσια συζήτηση που απλώς δεν συνέβη. Το ένα αφορά την Εγνατία, το άλλο το αεροδρόμιο Ρεθύμνου, και το ποσοστό της κοινής γνώμης που έμαθε κάτι γι’ αυτά προέρχεται, όπως όλα δείχνουν, από ιστοσελίδες δεύτερης γραμμής και από αναρτήσεις στο Χ — όχι από τα μεγάλα ρεπορτάζ που υποτίθεται ότι εποπτεύουν τη διαχείριση δημοσίου χρήματος.

Δύο δωράκια, ένας αποδέκτης

Η καταγγελία που κυκλοφορεί μιλά για ανάθεση 200 εκατομμυρίων ευρώ στην Εγνατία και άλλα 450 εκατομμύρια για το αεροδρόμιο Ρεθύμνου, με τον ίδιο ανάδοχο να εμφανίζεται και στις δύο περιπτώσεις. Δεν είναι το ποσό αυτό καθαυτό που προκαλεί απορία — μεγάλα έργα σημαίνει μεγάλα κονδύλια — αλλά η σύμπτωση του ίδιου ονόματος σε δύο ξεχωριστές, πολυεκατομμυριούχες συμβάσεις, χωρίς αυτό να έχει γίνει αντικείμενο ουσιαστικής δημοσιογραφικής διερεύνησης.

Η αιχμή του χρήστη είναι ευθεία: όσο τα κεντρικά μέσα ασχολούνται με τις καλοκαιρινές διακοπές διασήμων, οι μεγάλες αναθέσεις περνούν «μούγκα στη στρούγκα». Είναι μια εικόνα που δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ερμηνεία: όταν η δημόσια ατζέντα γεμίζει με ελαφρά θέματα, ό,τι αφορά τη διαχείριση δημοσίων συμβάσεων μένει εκτός οθόνης. Το ότι η πληροφορία «διέρρευσε» μέσω social media και όχι μέσω παραδοσιακής δημοσιογραφικής έρευνας, λέει πολλά για το πού έχει μετατοπιστεί σήμερα ο ελεγκτικός ρόλος του Τύπου.

Η σιωπή της αντιπολίτευσης

Το πιο ενδιαφέρον σημείο της καταγγελίας δεν αφορά καν την κυβέρνηση, αλλά την απουσία αντίλογου. Η παρατήρηση ότι η αντιπολίτευση έχει επιλέξει την αφωνία, αντί να διεκδικήσει εξηγήσεις για δύο τόσο μεγάλα κονδύλια στον ίδιο ανάδοχο, θέτει ένα ερώτημα που δεν αφορά μόνο το Μαξίμου. Αν ισχύει το σενάριο περί «επερχόμενης συγκυβέρνησης» που ψιθυρίζεται σε ορισμένα πηγαδάκια, τότε η σιωπή αποκτά και πολιτικό κόστος: κανείς δεν θέλει να χαλάσει σχέσεις με «εθνικούς εργολάβους» πριν καν διαμορφωθεί ο επόμενος πολιτικός χάρτης.

Η αναφορά στον Αλέξη Τσίπρα ως «σκιάχτρο» για να δικαιολογείται η ανοχή απέναντι στο σύστημα αναθέσεων είναι ίσως η πιο καυστική πινελιά της καταγγελίας: η πόλωση χρησιμοποιείται ως άλλοθι, ενώ το πραγματικό ερώτημα —ποιος παίρνει τι και γιατί— μένει αναπάντητο και από τις δύο πλευρές της πολιτικής σκηνής.

Το συμπέρασμα είναι απλό και άβολο: όσο η δημόσια συζήτηση τρέφεται με διακοπές διασήμων, οι πραγματικοί λογαριασμοί πληρώνονται αλλού, και κανείς δεν βιάζεται να τους ανοίξει.