Ελλάδα: Όριο στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών – Οδηγός με 28 ερωτήσεις και απαντήσεις

12.10.2026 — 11:52

Η Ελλάδα προωθεί κατώτατο όριο ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση των παιδιών στα social media, με την εφαρμογή του μέτρου να έχει οριστεί για την 1η Ιανουαρίου 2027. Η συζήτηση αφορά το πώς θα προφυλαχθούν οι ανήλικοι από τους διαδικτυακούς κινδύνους, χωρίς να χάσουν τη δυνατότητα επικοινωνίας, ενημέρωσης και έκφρασης.

Γονείς και εκπαιδευτικοί προβληματίζονται για την πολύωρη χρήση κινητών, τον διαδικτυακό εκφοβισμό, την έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και τις πρακτικές των πλατφορμών που παρατείνουν την παραμονή των χρηστών. Παράλληλα, τα social media αποτελούν για πολλούς ανηλίκους βασικό χώρο επικοινωνίας με φίλους, δημιουργίας και ανταλλαγής απόψεων. Έτσι, το ζητούμενο δεν είναι απλώς αν χρειάζονται περιορισμοί, αλλά και με ποιον τρόπο θα εφαρμοστούν.

Παράλληλα με την ελληνική πρωτοβουλία εξελίσσεται και η ευρωπαϊκή συζήτηση. Η πρόταση EU KIDS Act περιλαμβάνει ζητήματα όπως η επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών, η ασφάλεια των ψηφιακών υπηρεσιών και οι υποχρεώσεις των πλατφορμών. Βρίσκεται, ωστόσο, ακόμη σε νομοθετική διαδικασία και δεν είναι Κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει τεθεί σε ισχύ.

Ποιες αλλαγές φέρνει το μέτρο για τα παιδιά και τις οικογένειες στην Ελλάδα; Με ποιον τρόπο θα επιβεβαιώνεται η ηλικία, σε ποιον θα αναλογεί η εφαρμογή των περιορισμών και πώς θα προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα; Παραμένει επίσης το ερώτημα πόσο αποτελεσματική θα είναι η ρύθμιση, καθώς η πρόσβαση στο διαδίκτυο αποτελεί πλέον κομμάτι της καθημερινότητας των ανηλίκων.

Σήμερα το πρωί (12/10/2026), οι υπουργοί Επικρατείας, Υγείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης παρουσιάζουν στο Μποδοσάκειο Μέγαρο το νέο νομοσχέδιο για την πρόσβαση των ανηλίκων στα social media.

Στον οδηγό ερωτήσεων και απαντήσεων που ακολουθεί καταγράφουμε τι προβλέπουν η ελληνική πρωτοβουλία και η ευρωπαϊκή πρόταση, διαχωρίζοντας όσα είναι δεδομένα από τα θέματα που παραμένουν ανοιχτά. Στόχος είναι γονείς, παιδιά και εκπαιδευτικοί να αποκτήσουν σαφή εικόνα για τις αλλαγές που έρχονται, όσα χρειάζεται να γνωρίζουν και τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν.

Ελληνικό σχέδιο νόμου και ευρωπαϊκή πρόταση EU KIDS Act

Χρήσιμες πληροφορίες για γονείς, παιδιά και παρόχους υπηρεσιών. Με την ελληνική πρωτοβουλία προβλέπεται όριο πρόσβασης τα 15 έτη από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η ευρωπαϊκή πρόταση διαμορφώνει ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας, αλλά δεν έχει ακόμη αποκτήσει ισχύ Κανονισμού.

Τι ορίζει το ελληνικό σχέδιο νόμου;

Το σχέδιο ορίζει ως κατώτατη ηλικία τα 15 έτη για την πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που προσφέρονται μέσω επιγραμμικών πλατφορμών. Ο περιορισμός αφορά τις υπηρεσίες που καλύπτει η ρύθμιση και δεν συνιστά γενική απαγόρευση του διαδικτύου ή της κατοχής κινητού τηλεφώνου.

Ποια είναι η προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης του ελληνικού σχεδίου;

Η 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται ως ημερομηνία έναρξης εφαρμογής. Ως την ψήφιση και δημοσίευσή του, το κείμενο παραμένει σχέδιο νόμου. Η ημερομηνία αφορά την ελληνική ρύθμιση και δεν σηματοδοτεί την εφαρμογή της ευρωπαϊκής πρότασης.

Ποια παιδιά αφορά κατά την έναρξη, με βάση το έτος γέννησης;

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 ο περιορισμός καλύπτει τα παιδιά που γεννήθηκαν το 2013 και έπειτα. Για τις ανάγκες της συγκεκριμένης ρύθμισης, όσα έχουν γεννηθεί το 2012 ή νωρίτερα λογίζεται ότι έχουν ήδη συμπληρώσει τα 15. Εξακολουθούν, πάντως, να ισχύουν άλλοι κανόνες προστασίας ανηλίκων και οι νόμιμοι όροι που θέτει κάθε υπηρεσία.

Χρειάζεται να περιμένει τα γενέθλιά του παιδί που γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 2012;

Όχι. Η ελληνική διάταξη θεωρεί ως ημερομηνία γέννησης όλων όσοι έχουν γεννηθεί το ίδιο ημερολογιακό έτος την 1η Ιανουαρίου. Έτσι, τα παιδιά που γεννήθηκαν το 2012 καλύπτουν το όριο από την 1η Ιανουαρίου 2027, εκείνα του 2013 από την 1η Ιανουαρίου 2028 και όσα γεννήθηκαν το 2014 από την 1η Ιανουαρίου 2029. Ο κανόνας αυτός αφορά ειδικά τη συγκεκριμένη ρύθμιση.

Υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που στηρίζουν την παρέμβαση;

Δεν υποστηρίζουμε ότι η χρήση κοινωνικών δικτύων προκαλεί πρόβλημα ψυχικής υγείας σε όλα τα παιδιά. Οι συνέπειες εξαρτώνται από παράγοντες όπως η ηλικία, η ευαλωτότητα, το περιεχόμενο και ο τρόπος χρήσης. Ωστόσο, επιστημονικά και εμπειρικά δεδομένα καταγράφουν κινδύνους που καθιστούν δικαιολογημένη μια προληπτική παρέμβαση.

Το συνοδευτικό ευρωπαϊκό υλικό κατατάσσει τους κινδύνους σε τρεις βασικές κατηγορίες: την υπερβολική χρήση, η οποία παραμερίζει τον ύπνο και άλλες δραστηριότητες, την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο και τις επιβλαβείς διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις. Οι κίνδυνοι αυτοί ενδέχεται να εντείνονται από τον σχεδιασμό των πλατφορμών.

Η έρευνα EU Kids Online 2026, που κάλυψε 28.465 παιδιά 10–16 ετών σε 19 ευρωπαϊκές χώρες, καταγράφει ότι ασφαλή στο διαδίκτυο αισθάνεται μόλις το 48%. Παράλληλα, από την έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου τον Φεβρουάριο του 2025, στην οποία συμμετείχαν 2.500 μαθητές 10–18 ετών, προκύπτει ότι ένας στους τέσσερις μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου αναφέρει υπερβολική χρήση. Τα στοιχεία βασίζονται σε αυτοαναφορές και δεν αποτελούν κλινική διάγνωση εθισμού.

Η καταγραφή κινδύνων δεν αποδεικνύει ότι το συγκεκριμένο όριο ηλικίας θα αντιμετωπίσει από μόνο του το ζήτημα. Η αποτελεσματικότητα του μέτρου χρειάζεται να κριθεί στην πράξη.

Προηγήθηκε επιστημονική εξέταση ή νομοθετείται πρόωρα;

Η συζήτηση δεν αρχίζει από το μηδέν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημιούργησε το Special Panel on Child Online Safety, στο οποίο μετέχουν πάνω από 60 ειδικοί από τομείς όπως η υγεία, η παιδοψυχολογία, η παιδοψυχιατρική, η πληροφορική και οι κοινωνικές επιστήμες. Στην ομάδα συμμετείχαν ακόμη νέοι, γονείς και οργανώσεις για τα δικαιώματα του παιδιού, ενώ οι συμπρόεδροί της συναντήθηκαν και με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων.

Μαζί με την ευρωπαϊκή πρόταση δημοσιεύεται αναλυτικό έγγραφο εργασίας για τις επιπτώσεις της, το οποίο λαμβάνει υπόψη παλαιότερες εκτιμήσεις επιπτώσεων, επιστημονικές μελέτες και δεδομένα από την εφαρμογή της DSA. Στην ελληνική Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης αξιοποιούνται, μεταξύ άλλων, στοιχεία του ΠΟΥ και του ΟΟΣΑ, η έρευνα HBSC, δεδομένα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου και η εθνική στρατηγική για την προστασία των ανηλίκων.

Η αβεβαιότητα της επιστημονικής γνώσης γύρω από ορισμένες επιπτώσεις επιβάλλει μέτρα ανάλογα με τον κίνδυνο, καθώς και παρακολούθηση και αναθεώρηση υπό το φως νεότερων στοιχείων. Δεν αποτελεί λόγο ούτε για αδράνεια ούτε για βεβαιότητα σχετικά με αποτελέσματα που δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί.

Σε ποιες πλατφόρμες εφαρμόζεται;

Καθοριστικό είναι αν παρέχεται υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης και όχι η εμπορική ονομασία της. Στα σχετικά παραδείγματα περιλαμβάνονται το Facebook, το Instagram, το TikTok και το LinkedIn. Το σχέδιο δεν παραθέτει εξαντλητικό κατάλογο με ονόματα. Όταν μια υπηρεσία συνδυάζει διαφορετικές λειτουργίες, οι αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές θα πρέπει να διευκρινίσουν ποιες υπηρεσίες υπάγονται και πώς εφαρμόζεται το μέτρο, αφού οριστικοποιηθεί το κανονιστικό πλαίσιο.

Επιτρέπει η ελληνική ρύθμιση τη γονική συναίνεση για πρόσβαση πριν από τα 15;

Στο ελληνικό σχέδιο δεν προβλέπεται δυνατότητα παρέκκλισης από το ηλικιακό όριο με συγκατάθεση γονέα, ούτε ειδικός λογαριασμός περιορισμένης λειτουργίας για παιδιά 13 έως 15 ετών.

Τι ισχύει για παιδί που έχει ήδη λογαριασμό;

Δεν προβλέπεται εξαίρεση από την απαγόρευση λόγω του ότι ο λογαριασμός είχε δημιουργηθεί πριν αρχίσει να εφαρμόζεται το μέτρο. Η χρήση θα πρέπει να εναρμονιστεί με το νέο ηλικιακό όριο.

Με ποιον τρόπο θα γίνεται η επαλήθευση ηλικίας;

Για να εφαρμοστεί το όριο απαιτούνται κατάλληλοι και αξιόπιστοι μηχανισμοί ελέγχου, ανάλογοι με τον σκοπό, που περιορίζουν τη συλλογή δεδομένων και προστατεύουν την ιδιωτικότητα. Η απλή καταχώριση ημερομηνίας γέννησης δεν συνιστά αξιόπιστη επαλήθευση. Οι λύσεις που θα επιλεγούν και ο τρόπος χρήσης τους οφείλουν να τηρούν το ενωσιακό πλαίσιο. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη λειτουργική εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας, η οποία καλύπτει όλες τις προδιαγραφές της ΕΕ.

Απαιτείται υποχρεωτική ταυτοποίηση όλων ή χρήση του Kids Wallet;

Όχι. Το ελληνικό σχέδιο δεν προβλέπει ταυτοποίηση του συνόλου των χρηστών ούτε καθιστά υποχρεωτική κάποια συγκεκριμένη εφαρμογή. Στο συνοδευτικό πλαίσιο, το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως κατάλληλα παραδείγματα. Παράλληλα, είναι δυνατή η χρήση ισοδύναμων επιλογών, εφόσον συμβαδίζουν με το ενωσιακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.

Άλλο πράγμα είναι η επαλήθευση της ηλικίας και άλλο η γνωστοποίηση της ταυτότητας στον πάροχο. Αυτό που πρέπει να διαπιστωθεί είναι αν ο χρήστης βρίσκεται πάνω από το σχετικό ηλικιακό όριο. Δεν αποκλείεται να απαιτείται έλεγχος ταυτότητας για ενήλικες· η διαδικασία, όμως, δεν πρέπει να εξελιχθεί σε καθολική ταυτοποίηση ή επιτήρηση.

Χρειάζεται να στείλω ταυτότητα στην πλατφόρμα και τι είναι η απόδειξη μηδενικής γνώσης;

Δεν προβλέπεται γενική υποχρέωση να αποσταλεί στην πλατφόρμα έγγραφο ταυτοποίησης. Μέσω ενός διακριτικού ηλικίας μπορεί να επιβεβαιώνεται η κάλυψη του ορίου, χωρίς να διαβιβάζονται το όνομα, η ακριβής ημερομηνία γέννησης ή ο αριθμός ταυτότητας.

Στην πρόταση EU KIDS Act προβλέπεται η διασφάλιση της ηλικίας με τη μέθοδο της απόδειξης μηδενικής γνώσης, ή zero-knowledge proof. Με απλά λόγια, η ηλικιακή προϋπόθεση επιβεβαιώνεται χωρίς να αποκαλύπτεται ποιος είναι ο χρήστης.

Η διαδικασία οφείλει να αποκλείει τη δυνατότητα ταυτοποίησης, εντοπισμού, παρακολούθησης και δημιουργίας προφίλ. Η συγκεκριμένη εγγύηση περιλαμβάνεται στην ευρωπαϊκή πρόταση.

Κινδυνεύουν οικογένειες με αποκλεισμό ή με πρόσθετο βάρος για τους γονείς;

Ο σχεδιασμός του μέτρου πρέπει εξαρχής να λαμβάνει υπόψη αυτόν τον κίνδυνο. Η πρόβλεψη για περισσότερες από μία μεθόδους επαλήθευσης μειώνει την εξάρτηση από συγκεκριμένη εφαρμογή ή συσκευή. Στην πράξη, ωστόσο, χρειάζονται προσβάσιμες επιλογές και κατανοητές οδηγίες για οικογένειες με περιορισμένη πρόσβαση σε ψηφιακά μέσα ή με περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες.

Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει τρόπους απόδειξης της γονικής μέριμνας που να είναι προσβάσιμοι, καθώς και εναλλακτικές διαδικασίες για περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν τα συνήθη έγγραφα. Επισημαίνει ακόμη ότι τα γονικά εργαλεία λειτουργούν συμπληρωματικά προς τις υποχρεώσεις των παρόχων και πως η συμμόρφωση δεν μπορεί να εξαρτάται μόνο από το αν οι γονείς διαθέτουν τα σχετικά μέσα ή ψηφιακές δεξιότητες.

Εργαλεία και πρακτική καθοδήγηση προς τις οικογένειες μπορούν να προσφέρουν το Kids Wallet και το parco.gov.gr. Ωστόσο, η προστασία δεν είναι δυνατόν να αποτελεί αποκλειστικά ευθύνη των γονέων.

Ενέχει η επαλήθευση ηλικίας πρόσθετους κινδύνους για την κυβερνοασφάλεια και τα προσωπικά δεδομένα;

Κίνδυνοι ενδέχεται να προκύψουν όταν ο σχεδιασμός ή η εφαρμογή της διαδικασίας δεν είναι επαρκής. Για τον λόγο αυτό χρειάζονται ισχυρά μέτρα ασφάλειας, συλλογή μόνο των αναγκαίων δεδομένων, σαφής περιορισμός του σκοπού και προστασία της ιδιωτικότητας από το αρχικό στάδιο του σχεδιασμού. Η ανάγκη να προστατευθούν τα παιδιά δεν αποτελεί λόγο για αχρείαστη συλλογή ταυτοτήτων ούτε για αξιοποίηση των ηλικιακών δεδομένων σε διαφημίσεις ή στη δημιουργία προφίλ.

Για τους ελέγχους πρόσβασης βάσει ηλικίας, η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει πιστοποιημένες λύσεις ευρωπαϊκής προέλευσης από ανεξάρτητους τρίτους, οι οποίες χαρακτηρίζονται από ακρίβεια, αξιοπιστία, ασφάλεια και μη παρεμβατικότητα σε υψηλό επίπεδο. Με την απόδειξη μηδενικής γνώσης περιορίζονται τα στοιχεία που γνωστοποιούνται στην πλατφόρμα.

Κάθε κίνδυνος δεν μπορεί να εξαλειφθεί πλήρως, ούτε με την πιστοποίηση ούτε με τη χρήση μιας τεχνολογίας. Χρειάζονται ασφαλής εφαρμογή, έλεγχοι και διαδικασίες αντιμετώπισης περιστατικών, πάντα με τήρηση του ΓΚΠΔ. Επιδίωξη είναι να επιβεβαιώνεται αξιόπιστα η ηλικία, με τη λιγότερη δυνατή επεξεργασία δεδομένων.

Έχει αποτέλεσμα το μέτρο αν τα παιδιά παρακάμπτουν τον έλεγχο με VPN ή πηγαίνουν σε άλλες υπηρεσίες;

Δεν υπάρχει τεχνικό σύστημα που να μην μπορεί σε καμία περίπτωση να παρακαμφθεί. Η δήλωση λανθασμένης ηλικίας, η χρήση λογαριασμού άλλου προσώπου ή το VPN δημιουργούν προβλήματα προς αντιμετώπιση, χωρίς να καταργούν τον κανόνα. Έλεγχος ηλικίας πριν από το άνοιγμα λογαριασμού μπορεί να συμβάλει στην εφαρμογή του ορίου, αλλά δεν εξασφαλίζει ότι αυτό θα τηρείται απόλυτα.

Με την πρόταση EU KIDS Act απαγορεύονται οι πρακτικές παρόχων που αποδυναμώνουν ή παρακάμπτουν τις υποχρεώσεις τους. Η αποτελεσματική εφαρμογή προϋποθέτει κοινές τεχνικές προδιαγραφές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συνεργασία με τις πλατφόρμες και ουσιαστική επιβολή. Παράλληλα, χρειάζεται να εξετάζεται αν τα παιδιά στρέφονται προς υπηρεσίες που παρέχουν λιγότερες εγγυήσεις προστασίας.

Θα επιβάλλονται πρόστιμα σε γονείς ή παιδιά;

Οι σχετικές ελληνικές διατάξεις δεν εισάγουν νέες κυρώσεις ή πρόστιμα για γονείς και παιδιά. Η εποπτεία των παρόχων και η επιβολή των κανόνων υπάγονται στο ισχύον πλαίσιο της DSA και του ν. 5099/2024. Παρότι η συμμετοχή των γονέων εξακολουθεί να έχει σημασία, δεν αντικαθιστά τις υποχρεώσεις των πλατφορμών.

Ποια αρχή εποπτεύει τις πλατφόρμες και πού γίνεται η καταγγελία;

Το ελληνικό σχέδιο βασίζεται στον ν. 5099/2024, με τον οποίο εφαρμόζεται η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, δηλαδή η DSA. Όταν ο πάροχος έχει εγκατάσταση στην Ελλάδα, η εφαρμογή του ηλικιακού ορίου εποπτεύεται από το ΕΣΡ και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες κάθε αρχής.

Τον ρόλο του Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών έχει η ΕΕΤΤ. Αν η έδρα του παρόχου βρίσκεται σε άλλο κράτος-μέλος, η καταγγελία είναι δυνατόν να κατατεθεί στην Ελλάδα και στη συνέχεια η ΕΕΤΤ να τη διαβιβάσει στον αρμόδιο Συντονιστή της χώρας όπου είναι εγκατεστημένος ο πάροχος. Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ασκεί τις αρμοδιότητες που ορίζει η DSA, ενώ η ευθύνη κατανέμεται με βάση την υποχρέωση και τη διαδικασία που έχει ξεκινήσει.

Για παραβίαση της DSA, η καταγγελία μπορεί να καταχωριστεί στην αντίστοιχη φόρμα της ΕΕΤΤ. Καλό είναι να αναφέρονται η υπηρεσία και το περιστατικό, οι ημερομηνίες και τυχόν αποδεικτικά στοιχεία. Δεν προβλέπεται η δημιουργία νέας εποπτικής αρχής ή ξεχωριστού συστήματος προστίμων.

Χρειάζεται οι γονείς να προχωρήσουν σε κάποια ενέργεια από τώρα;

Δεν υπάρχει γενική απαίτηση να εγγραφούν όλες οι οικογένειες σε μία συγκεκριμένη εφαρμογή. Από τώρα μπορούν να ελέγξουν τις ρυθμίσεις γονικού ελέγχου και ιδιωτικότητας, να ενημερώσουν το παιδί για το νέο όριο και να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις, καθώς και τις ενημερώσεις των πλατφορμών. Πληροφορίες για τον γονικό έλεγχο παρέχει και το parco.gov.gr.

Ποιες είναι οι αλλαγές για τους ανηλίκους ηλικίας 15 έως 17 ετών;

Τα παιδιά ηλικίας 15 έως 17 ετών δεν υπάγονται στην ελληνική απαγόρευση λόγω ηλικίας, εφόσον πληρούν το όριο με τον ειδικό υπολογισμό που προβλέπει η διάταξη. Εξακολουθούν, ωστόσο, να είναι ανήλικοι και να προστατεύονται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η συμπλήρωση του ορίου δεν παρέχει απεριόριστη δυνατότητα χρήσης και δεν απαλλάσσει τους παρόχους από τις υποχρεώσεις προστασίας τους.

Περιορίζει δυσανάλογα το όριο των 15 ετών την ενημέρωση και την έκφραση των παιδιών;

Τα παιδιά έχουν δικαιώματα στην ενημέρωση, την έκφραση και την κοινωνική συμμετοχή, τα οποία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Παράλληλα, το ψηφιακό περιβάλλον μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες μάθησης, δημιουργίας και υποστήριξης. Η ρύθμιση καλύπτει συγκεκριμένες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών· δεν απαγορεύει συνολικά την πρόσβαση στο διαδίκτυο ή στην τεχνολογία.

Στόχος είναι να αποτραπεί η έκθεση των παιδιών από μικρή ηλικία σε κινδύνους, όπως η προβληματική χρήση, οι διαταραχές του ύπνου, το επιβλαβές περιεχόμενο και οι ανεπιθύμητες επαφές. Η πρόταση της ΕΕ εξετάζει επίσης σχεδιαστικές λειτουργίες που ενθαρρύνουν τη μακρά παραμονή, μεταξύ των οποίων η ατέρμονη κύλιση και οι αλγόριθμοι συστάσεων.

Για να θεωρείται αναλογικό το μέτρο, πρέπει να τεκμηριώνονται το πεδίο εφαρμογής του, ο τρόπος υλοποίησης και οι επιπτώσεις του. Παράλληλα με την προστασία, χρειάζεται να διασφαλίζεται η πρόσβαση σε ασφαλείς και εύχρηστους τρόπους ενημέρωσης, επικοινωνίας και έκφρασης.

Γιατί δεν επαρκούν ο ψηφιακός γραμματισμός και τα γονικά εργαλεία;

Η ρύθμιση και η εκπαίδευση έχουν συμπληρωματικό ρόλο. Τα παιδιά χρειάζεται να εκπαιδεύονται στην αξιολόγηση του περιεχομένου, στον εντοπισμό κινδύνων και στην αναζήτηση βοήθειας, ενώ οι γονείς πρέπει να έχουν ενημέρωση και εύχρηστα εργαλεία. Ωστόσο, από μόνα τους τα μέτρα αυτά δεν αρκούν για να εξουδετερώσουν σχεδιασμούς που ενισχύουν την προβληματική χρήση.

Η ελληνική παρέμβαση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εθνικής στρατηγικής για την προστασία των ανηλίκων, η οποία περιλαμβάνει ψηφιακή παιδεία και στήριξη των οικογενειών. Από την πλευρά της, η ευρωπαϊκή πρόταση συνδυάζει ηλικιακούς κανόνες με ασφαλή σχεδιασμό, επαλήθευση ηλικίας, γονικά εργαλεία και επιβολή των κανόνων. Οι πάροχοι έχουν ευθύνη για τις υπηρεσίες που δημιουργούν και διαθέτουν, ενώ τα γονικά εργαλεία αποτελούν συμπληρωματικό μέτρο.

Συμβαδίζει η ελληνική ρύθμιση με το ευρωπαϊκό δίκαιο;

Η ελληνική πρωτοβουλία βασίζεται στον ν. 5099/2024, καθώς και στις αρμόδιες αρχές και διαδικασίες συνεργασίας που προβλέπει η DSA, χωρίς να συγκροτεί ξεχωριστό εθνικό σύστημα εποπτείας. Όπως αναφέρεται στην ενημέρωση για τη νομοθετική πρωτοβουλία, το σχέδιο κοινοποιήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συζητήθηκε μαζί της στο πλαίσιο της προβλεπόμενης διαδικασίας.

Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει ηλικιακά όρια, ουσιαστική επαλήθευση και μεγαλύτερη ευθύνη για τους παρόχους, στοιχεία που φανερώνουν κοινή κατεύθυνση πολιτικής. Αυτό, όμως, δεν συνιστά από μόνο του τελική απόφαση για τη νομιμότητα κάθε εθνικής διάταξης. Η συμβατότητα αξιολογείται με βάση το ισχύον δίκαιο της ΕΕ, ενώ η τελική σχέση των δύο πλαισίων θα εξαρτηθεί και από το περιεχόμενο του Κανονισμού που θα εγκριθεί.

Ποιες είναι οι διαφορές της ελληνικής ρύθμισης από το EU KIDS Act;

Η ελληνική ρύθμιση αφορά κυρίως την πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα. Η ευρωπαϊκή πρόταση, η οποία βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διαμόρφωσης και έγκρισης, καλύπτει και άλλες υπηρεσίες: διαμοιρασμό βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως ψηφιακούς συντρόφους ΤΝ και γενικούς συνομιλιακούς βοηθούς. Ανάλογα με την υπηρεσία προβλέπονται διαφορετικές υποχρεώσεις, καθώς και ευρύτεροι κανόνες για ασφαλή σχεδιασμό. Δεν θεσπίζεται ενιαίο ηλικιακό όριο αποκλεισμού για όλες τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Τι ορίζει η ευρωπαϊκή πρόταση για τις ηλικίες 13 έως κάτω των 15 ετών;

Επιτρέπεται στον πάροχο να διαθέσει ειδικό λογαριασμό με περιορισμούς, τον οποίο δημιουργεί γονέας ή κηδεμόνας. Τα γονικά εργαλεία πρέπει να είναι ενεργοποιημένα υποχρεωτικά και ο γονέας έχει τη δυνατότητα να ορίσει ημερήσια χρήση έως μία ώρα, να εγκρίνει εκ των προτέρων νέες επαφές ή να περιορίσει τον αριθμό τους. Ο πάροχος ελέγχει τόσο την ηλικία όσο και τη γονική ιδιότητα. Ο λογαριασμός δεν είναι πλήρως αυτόνομος, ενώ η σχετική νομοθεσία δεν έχει ακόμη ψηφιστεί.

Τι προβλέπεται στην ευρωπαϊκή πρόταση για παιδιά μικρότερα των 13 ετών;

Παιδί κάτω των 13 ετών δεν μπορεί να έχει λογαριασμό κοινωνικού δικτύου στο όνομά του. Υπάρχει περιορισμένη εξαίρεση, που αφορά πρόσβαση μέσω λογαριασμού γονέα σε ειδικά σχεδιασμένες υπηρεσίες βίντεο, μόνο με αυστηρούς όρους και γονικό έλεγχο. Η πρόβλεψη δεν δίνει γενική άδεια στο παιδί να χρησιμοποιεί τον συνηθισμένο λογαριασμό ενός ενήλικα.

Ποιος ευθύνεται και τι κυρώσεις προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο;

Την κύρια ευθύνη έχει ο πάροχος. Οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες οφείλουν να καταθέτουν σχέδιο συμμόρφωσης και να χρηματοδοτούν ανεξάρτητο έλεγχο. Για την επιβολή εφαρμόζονται η DSA και, όπου πρόκειται για σχετικά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, ο AI Act. Ανάλογα με το ισχύον καθεστώς, οι κυρώσεις μπορεί να φτάσουν έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών. Δεν επιβάλλεται αυτομάτως πρόστιμο για κάθε περιστατικό.

Έχει θεσπιστεί το EU KIDS Act και θα εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2027;

Όχι, πρόκειται για πρόταση Κανονισμού της ΕΕ, η οποία χρειάζεται να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Οι τελικές διατάξεις, ο χρόνος εφαρμογής και η σύνδεσή τους με τις εθνικές ρυθμίσεις θα καθοριστούν κατά τη νομοθετική διαδικασία. Η ημερομηνία της 1ης Ιανουαρίου 2027 αφορά την προγραμματισμένη έναρξη ισχύος της ελληνικής ρύθμισης.

Με ποια κριτήρια θα αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα του μέτρου;

Η αποτελεσματικότητα δεν αποτιμάται μόνο από το πόσοι λογαριασμοί αποκλείονται. Σημασία έχει αν γονείς, παιδιά και τεχνολογικές εταιρείες αντιλαμβάνονται ότι η προστασία των ανηλίκων από επιβλαβές περιεχόμενο αποτελεί πλέον εθνική προτεραιότητα και απαιτεί ειδικά μέτρα. Η αξιολόγηση χρειάζεται να καλύπτει την τήρηση του ηλικιακού ορίου στην πράξη, την προβληματική χρήση, τον ύπνο και την ευημερία των παιδιών, τους αδικαιολόγητους αποκλεισμούς, τα λάθη στην επαλήθευση και τη στροφή σε υπηρεσίες με χαμηλότερο επίπεδο ασφάλειας.

Η κυβέρνηση θα αξιολογεί συστηματικά την εθνική εφαρμογή, με τη συνδρομή επιστημόνων και τη συμμετοχή γονέων, εκπαιδευτικών και παιδιών. Τα αποτελέσματα, μαζί με τα νεότερα στοιχεία, θα αξιοποιούνται για τις αναγκαίες διορθώσεις και προσαρμογές.