Σητεία: Εντοπίστηκε στο Γεωπάρκο UNESCO κρανίο ρινόκερου ηλικίας 8,5 εκατ. ετών

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό παλαιοντολογικό εύρημα ήρθε στο φως στη Σητεία, στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO: πρόκειται για το κρανίο ενός μεγάλου ρινόκερου που έζησε πριν από περίπου 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια. Η ανακάλυψη εμπλουτίζει τις γνώσεις για την εντυπωσιακή πανίδα της Κρήτης κατά το Ανώτερο Μειόκαινο.

Το απολίθωμα ανήκει στο είδος Dihoplus pikermiensis, έναν μεγαλόσωμο ρινόκερο με δύο κέρατα. Εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια επιστημονικής έρευνας που πραγματοποίησε ομάδα του Εργαστηρίου Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας Γιώργου Ηλιόπουλου.

Όπως αναφέρει το neakriti.gr, το νέο εύρημα επιβεβαιώνει εκ νέου τον εξαιρετικά σημαντικό παλαιοντολογικό πλούτο του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Σητείας. Η ιστορία της περιοχής φτάνει σε εντυπωσιακό βάθος χρόνου, που αγγίζει τα 300 εκατομμύρια χρόνια.

Η έρευνα για τα απολιθώματα σε Μαγαντζέ και Τραπεζά

Η ερευνητική προσπάθεια άρχισε τον περασμένο Μάρτιο, μέσα από τη συνεργασία και τη χρηματοδότηση του Πανεπιστημίου Πατρών με το Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Σητείας και τον Δήμο Σητείας. Βασικός στόχος ήταν η ανάδειξη του παλαιοντολογικού πλούτου της περιοχής.

Στο πλαίσιο παλαιοντολογικής αυτοψίας στις θέσεις Μαγαντζέ και Τραπεζά, οι ερευνητές ανακάλυψαν μια άγνωστη μέχρι τότε θέση, όπου βρίσκονταν απολιθωμένα οστά.

Τα οστά ανασκάφηκαν με ιδιαίτερη προσοχή και αποσπάστηκαν από το ίζημα ως ένα ενιαίο μπλοκ. Στη συνέχεια συσκευάστηκαν και μεταφέρθηκαν στο Εργαστήριο Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας για τον καθαρισμό και τη συντήρησή τους.

Η επεξεργασία του υλικού ολοκληρώθηκε πρόσφατα και αποκάλυψε το σημαντικότερο εύρημα της έρευνας: το κρανίο ενός μεγάλου ρινόκερου.

Το απολίθωμα διασώζει το μισό κρανίο και τρεις γομφίους

Από το κρανίο έχει διατηρηθεί περίπου το μισό, ενώ το υπόλοιπο κομμάτι είχε καταστραφεί ήδη λόγω της διάβρωσης.

Οι επιστήμονες βρήκαν στο σωζόμενο τμήμα και τρεις γομφίους από την αριστερή άνω γνάθο. Τα συγκεκριμένα στοιχεία έχουν ιδιαίτερη αξία για την αναγνώριση και την επιστημονική μελέτη του ζώου.

Η πρώτη επιστημονική αξιολόγηση του ευρήματος καταλήγει πως πρόκειται για μεγαλόσωμο ρινόκερο με δύο κέρατα, ο οποίος ανήκει στο είδος Dihoplus pikermiensis.

Το είδος αυτό έζησε στο Ανώτερο Μειόκαινο στη Δυτική Ευρασία και θεωρείται χαρακτηριστικό μέλος των περισσοδάκτυλων της λεγόμενης Πικερμικής πανίδας.

Το εύρημα χρονολογείται πριν από 8 έως 8,5 εκατ. χρόνια

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η χρονολόγηση του νέου απολιθώματος.

Με βάση την προκαταρκτική μελέτη, ο ρινόκερος εκτιμάται ότι έζησε πριν από περίπου 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια.

Το απολίθωμα έχει την ίδια περίπου ηλικία με το γιγάντιο δεινοθήριο της Αγίας Φωτιάς (Deinotherium proavum), ένα ακόμη ιδιαίτερα σημαντικό παλαιοντολογικό εύρημα από την περιοχή.

Η ανεύρεση του Dihoplus pikermiensis δίνει στους επιστήμονες καινούργια στοιχεία για το περιβάλλον και τα ζώα που ζούσαν στην Κρήτη εκατομμύρια χρόνια πριν από τη σύγχρονη εποχή.

Η παλαιοντολογική διαδρομή της Σητείας εκτείνεται σε 300 εκατ. χρόνια

Τα ευρήματα από το Μειόκαινο αποτελούν μόνο ένα μέρος του παλαιοντολογικού πλούτου που κρύβει το Γεωπάρκο της Σητείας.

Η παλαιοντολογική ιστορία της περιοχής καλύπτει σχεδόν 300 εκατομμύρια χρόνια, ξεκινώντας από φυτικά κατάλοιπα του Λιθανθρακοφόρου και τους Ρουδιστές της Κρητιδικής περιόδου, φτάνοντας στο γιγάντιο Δεινοθήριο του Μειόκαινου και στα νάνα ενδημικά θηλαστικά του Πλειστόκαινου.

Το νέο εύρημα προσθέτει πλέον ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο σε αυτό το παλαιοντολογικό αρχείο.

Παράλληλα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το εύρημα αποτελεί μία ακόμη απόδειξη πως κατά το Ανώτερο Μειόκαινο η Σητεία, αλλά και η Κρήτη συνολικά, διέθεταν σημαντική χερσαία πανίδα, η οποία παρουσίαζε ομοιότητες με τη fauna της ίδιας περιόδου στη Δυτική Ευρασία.

Οι επιστήμονες θεωρούν πως η συνέχιση των ερευνών στην περιοχή ενδέχεται να φέρει στο μέλλον και άλλες σημαντικές ανακαλύψεις. Έτσι, θα καταστεί δυνατό να αποσαφηνιστούν ακόμη περισσότερο η παλαιοντολογική ιστορία της Σητείας και, συνολικά, της Κρήτης.

Στις ανασκαφικές εργασίες και στη συντήρηση του Dihoplus pikermiensis έλαβαν μέρος ο καθηγητής Γιώργος Ηλιόπουλος, η Δρ Πηνελόπη Παπαδοπούλου, η Δρ Ιρενα Παππά, η υποψήφια διδάκτορας Δήμητρα Βαλαβάνη, καθώς και οι Benoit Ficart και Thomas Beard.