To Πολεμικό Ναυτικό έχει αποφασίσει, όπως αποκαλύπτει το OnAlert.gr, να εξοπλιστούν οι τέσσερις φρεγάτες MEKO με προηγμένα συστήματα αυτοπροστασίας,
Ο στόχος που έχει θέσει το Πολεμικό Ναυτικό είναι να προσθέσει έναν ακόμη κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα αυτοπροστασίας στις φρεγάτες MEKO, έναν αισθητήρα έγκαιρης προειδοποίησης απέναντι σε μια κατηγορία απειλών που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στο σύγχρονο ναυτικό πεδίο επιχειρήσεων: την κατάδειξη, μέτρηση, εγκλωβισμό ή παρενόχληση με laser.
Οι τέσσερις φρεγάτες κλάσης «ΥΔΡΑ» μπαίνουν πλέον σε τροχιά ουσιαστικής επιχειρησιακής αναγέννησης με νέο σύστημα διαχείρισης μάχης, νέο ραντάρ, αναβαθμισμένα ηλεκτρονικά, νέα συστήματα επικοινωνιών, εκσυγχρονισμένα συστήματα ελέγχου πυρός, νέο αναβαθμισμένο sonar, παρεμβάσεις στο κύριο πυροβόλο και προσθήκη του πυροβόλου Sovraponte.
Οι MEKO δεν αντιμετωπίζονται απλώς ως πλοία που πρέπει να παραμείνουν σε υπηρεσία, αντιμετωπίζονται ως Μονάδες πρώτης γραμμής που καλούνται να παραμείνουν αξιόμαχες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο για τουλάχιστον ακόμη μία δεκαπενταετία.
Η ένταξη του NLWS στο πακέτο αναβάθμισης δείχνει ακριβώς αυτή τη φιλοσοφία. Το Πολεμικό Ναυτικό δεν περιορίζεται στην αντικατάσταση παλαιών συστημάτων. Επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο, πιο σύνθετο και πολύ πιο γρήγορο περιβάλλον μάχης, όπου κάθε αισθητήρας, κάθε προειδοποίηση και κάθε αντίδραση θα ενσωματώνεται σε μια ενιαία εικόνα απειλής.
Το NLWS της Saab και η νέα διάσταση της αυτοπροστασίας
Το Naval Laser Warning System της Saab είναι το σύστημα που θα τοποθετηθεί στις MEKO και έχει σχεδιαστεί για να παρέχει σε πραγματικό χρόνο προειδοποίηση για δραστηριότητα laserγύρω από το πλοίο.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της Saab, το σύστημα μπορεί να λειτουργήσει είτε αυτόνομα είτε πλήρως ενσωματωμένο στο Combat Management System, ενώ μπορεί να διασυνδεθεί και με συστήματα εκτόξευσης αντιμέτρων.
Παρέχει πλήρη κάλυψη της πλατφόρμας απέναντι σε laser απειλές, δίνει διόπτευση της απειλής, ταξινόμηση και στοιχεία ταυτοποίησης, ώστε το πλήρωμα να γνωρίζει όχι μόνο ότι το πλοίο «φωτίστηκε», αλλά και από ποια κατεύθυνση και με τι είδους απειλή ενδέχεται να έχει να κάνει.
Η τεχνική του αξία βρίσκεται ακριβώς σε αυτό. Ένα πολεμικό πλοίο μπορεί να δεχθεί ακτινοβολία laser από αποστασιόμετρο, καταδείκτη στόχου, σύστημα beam riding καθοδήγησης, dazzler ή άλλο ηλεκτροοπτικό σύστημα.
Το NLWS έχει σχεδιαστεί ώστε να εντοπίζει και να ταξινομεί τέτοιες εκπομπές. Στα τεχνικά στοιχεία της Saab αναφέρονται δυνατότητες ανίχνευσης σε μήκη κύματος 0,532 μm και 0,75 έως 1,7 μm, δυνατότητα εντοπισμού beam-rider, top attack και dazzler απειλών, καθώς και υψηλή πιθανότητα παρεμβολής της απειλής, με 95% για single pulse και 99% για multi-pulse PRI, σύμφωνα με το τεχνικό φυλλάδιο του συστήματος.
Για το πλήρωμα μιας φρεγάτας αυτό σημαίνει πολύτιμα δευτερόλεπτα. Στο σύγχρονο ναυτικό πεδίο, η απειλή δεν ξεκινά τη στιγμή που εκτοξεύεται ο πύραυλος.
Ξεκινά πολύ νωρίτερα, όταν ο αντίπαλος προσπαθεί να εντοπίσει, να μετρήσει, να εγκλωβίσει, να καταδείξει και να μεταβιβάσει στοιχεία βολής.
Το laser warning system είναι ο αισθητήρας που μπορεί να δώσει την πρώτη ένδειξη ότι η φρεγάτα έχει εισέλθει στην εχθρική αλυσίδα στοχοποίησης.
Από πού μπορεί να έρθει η απειλή;
Η μεγάλη αλλαγή στο ναυτικό περιβάλλον είναι ότι η κατάδειξη στόχου δεν προέρχεται πλέον μόνο από μεγάλα πλοία, αεροσκάφη ή οργανωμένα παράκτια συστήματα. Μπορεί να προέρχεται από UAV, από μικρά ταχύπλοα, από παράκτιες ομάδες παρατήρησης, από ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες, από φορητά συστήματα ή από συνδυασμό μέσων που λειτουργούν μέσα σε ένα δικτυοκεντρικό περιβάλλον.
Στο Αιγαίο αυτό αποκτά ξεχωριστή σημασία. Οι αποστάσεις είναι μικρές, η γεωγραφία περίπλοκη και οι γραμμές επαφής εξαιρετικά πυκνές.
Ένα πλοίο μπορεί να βρίσκεται κοντά σε νησιωτικό σύμπλεγμα, σε πέρασμα, σε περιοχή αποβατικού ενδιαφέροντος ή σε ζώνη αυξημένης επιτήρησης. Σε τέτοιες συνθήκες, ένα laser warning system δεν αποτελεί πολυτέλεια. Αποτελεί απαραίτητο εργαλείο επιβίωσης.
Η δυνατότητα να γνωρίζει το πλοίο ότι έχει στοχοποιηθεί από laser επιτρέπει στο Κέντρο Πληροφοριών Μάχης να αντιδράσει άμεσα.
Να στρέψει αισθητήρες προς την κατεύθυνση της απειλής και να συσχετίσει την προειδοποίηση με δεδομένα από το ραντάρ, το ESM, τα ηλεκτροοπτικά και τις επικοινωνίες. Να ενεργοποιήσει αντίμετρα και να προχωρήσει σε ελιγμό ή να προετοιμάσει τα όπλα αυτοπροστασίας.
Το NLWS ως μέρος της νέας ψηφιακής MEKO
Η πραγματική αξία του NLWS δεν βρίσκεται μόνο στην αυτόνομη προειδοποίηση. Βρίσκεται κυρίως στη διασύνδεσή του με το νέο ψηφιακό περιβάλλον μάχης των MEKO. Το παλαιό σύστημα αντικαθίσταται από το σύγχρονο TACTICOS της Thales, το οποίο θα αποτελέσει τον πυρήνα διαχείρισης των παλαιών και νέων συστημάτων.
Στο συνολικό πακέτο αναβάθμισης προβλέπεται επίσης αντικατάσταση των παλαιών ραντάρ DA-08 και MW-08 από νέο περιστρεφόμενο 4D ραντάρ της οικογένειας NS της Thales με ενσωματωμένο IFF, καθώς και αντικατάσταση του AR-700 R-ESM από το SENTINEL, παραλλαγή της οικογένειας VIGILE.
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, το NLWS δεν λειτουργεί ως ένα απομονωμένο alarm. Η προειδοποίηση laser μπορεί να μπει στη συνολική τακτική εικόνα του πλοίου.
Μπορεί να συνδυαστεί με ίχνη αέρος, επιφανείας, ηλεκτρονικές εκπομπές και στοιχεία από άλλα συστήματα. Το πλήρωμα δεν θα βλέπει απλώς ένα σήμα κινδύνου. Θα μπορεί να αντιληφθεί πού βρίσκεται η απειλή, τι χαρακτήρα έχει και ποια αντίδραση απαιτείται.
Αυτό είναι το κρίσιμο άλμα. Οι ΜΕΚΟ περνούν από την εποχή της μεμονωμένης λειτουργίας συστημάτων στην εποχή της ολοκληρωμένης διαχείρισης απειλών.
Το ραντάρ βλέπει, το ESM ακούει , το sonar εντοπίζει υποβρύχιες απειλές, το NLWS προειδοποιεί για laser δραστηριότητα, το CMS συνθέτει την εικόνα και τα όπλα ή τα αντίμετρα αναλαμβάνουν δράση.
Το νέο ραντάρ και η αεράμυνα περιοχής του πλοίου
Η αντικατάσταση των παλαιών ραντάρ με νέο 4D περιστρεφόμενο ραντάρ AESA της Thales αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες παρεμβάσεις. Οι ΜΕΚΟ αποκτούν αισθητήρα σύγχρονης τεχνολογίας, ικανό να παρακολουθεί ταυτόχρονα πολλαπλές απειλές σε αέρα και επιφάνεια, να παρέχει καλύτερη εικόνα σε περιβάλλον κορεσμού και να υποστηρίζει πιο αποτελεσματικά το CMS.
Για ένα πλοίο που θα συνεχίσει να επιχειρεί με ESSM, Harpoon, πυροβόλα, Phalanx και συστήματα αυτοπροστασίας, η ποιότητα της τακτικής εικόνας είναι καθοριστική.
Το νέο ραντάρ δεν είναι απλώς αντικατάσταση παλαιού αισθητήρα. Είναι ο βασικός αισθητήρας που θα επιτρέψει στο πλοίο να αντιληφθεί ταχύτερα την απειλή, να την ταξινομήσει και να τροφοδοτήσει το TACTICOS με δεδομένα υψηλότερης ακρίβειας.
Στο Αιγαίο, όπου οι απειλές μπορούν να εμφανιστούν ξαφνικά πίσω από νησιωτικούς όγκους, σε χαμηλά ύψη ή μέσα σε πυκνή εικόνα πολιτικής και στρατιωτικής δραστηριότητας, αυτή η δυνατότητα έχει τεράστια σημασία.
Το πλοίο χρειάζεται αισθητήρα που να μπορεί να λειτουργήσει σε δύσκολο περιβάλλον, με πολλές επαφές και ελάχιστο χρόνο αντίδρασης.
Αναβαθμισμένο sonar και υποβρύχια απειλή
Η αναβάθμιση του sonar είναι επίσης κομβική. Οι MEKO διατηρούν έναν σημαντικό ανθυποβρυχιακό ρόλο, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπως το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος, όπου η τουρκική υποβρύχια απειλή παραμένει από τις πλέον σοβαρές προκλήσεις για το Πολεμικό Ναυτικό.
Για το πακέτο αναβάθμισης, προβλέπονται εργασίες στα συστήματα sonar Raytheon SQS-56/DE 1160, τόσο στο hull mounted sonar όσο και στο VDS. Η ουσία είναι ότι οι MEKO δεν αναβαθμίζονται μόνο ως μονάδες αεράμυνας και επιφανείας. Αναβαθμίζονται και ως πλατφόρμες ανθυποβρυχιακού πολέμου, διατηρώντας ρόλο συνοδείας, έρευνας, εντοπισμού και προστασίας ναυτικών δυνάμεων.
Η αναβάθμιση του sonar σε συνδυασμό με το νέο CMS επιτρέπει καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων, ταχύτερη επεξεργασία και καλύτερη διασύνδεση με τα υπόλοιπα συστήματα του πλοίου.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, αυτό σημαίνει ότι η φρεγάτα μπορεί να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά ως κόμβος ανθυποβρυχιακής επιτήρησης, ειδικά όταν συνεργάζεται με ελικόπτερα, άλλα πλοία και δικτυωμένες πηγές πληροφόρησης.
Sovraponte και αναβάθμιση πυροβόλων
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά όπως ήδη έχει αποκαλύψει το OnAlert, η τοποθέτηση του πυροβόλου Sovraponte, το οποίο προσθέτει ένα ακόμη στρώμα άμυνας και εμπλοκής στο πλοίο. Η φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη: οι ΜΕΚΟ πρέπει να αποκτήσουν ισχυρότερη ικανότητα αντιμετώπισης απειλών μικρής και μέσης απόστασης, από UAV και ταχύπλοες απειλές έως στόχους επιφανείας και πιθανές ασύμμετρες ενέργειες.
Το Sovraponte, ως σύγχρονο πυροβόλο χωρίς ανάγκη διάτρησης καταστρώματος στον βαθμό που απαιτούν παλαιότερες λύσεις, προσφέρει ευελιξία εγκατάστασης και ισχυρή προσθήκη στην εγγύς άμυνα του πλοίου. Σε συνδυασμό με τα Phalanx, τα υπάρχοντα όπλα και το κύριο πυροβόλο, δημιουργεί μια πιο πυκνή ζώνη προστασίας.
Παράλληλα, η αναβάθμιση του κύριου πυροβόλου Mk45 έχει ξεχωριστή αξία. Οι MEKO είναι οι μοναδικές φρεγάτες του Στόλου που διαθέτουν πυροβόλο των 5 ιντσών, στοιχείο που τους δίνει σημαντική ισχύ πυρός εναντίον στόχων επιφανείας, δυνατότητα ναυτικής υποστήριξης πυρών και επιχειρησιακή ευελιξία. Η αναβάθμισή του δεν είναι λεπτομέρεια.
Είναι διατήρηση ενός ισχυρού όπλου σε σύγχρονο πλαίσιο ελέγχου πυρός και διασύνδεσης.
Νέα ηλεκτρονικά, επικοινωνίες και δικτύωση
Ένα από τα πιο κρίσιμα αλλά λιγότερο εντυπωσιακά τμήματα του εκσυγχρονισμού αφορά τα νέα ηλεκτρονικά και τις επικοινωνίες. Το σύγχρονο πολεμικό πλοίο δεν κρίνεται μόνο από τα όπλα που φέρει, αλλά από την ικανότητά του να ανταλλάσσει δεδομένα, να λειτουργεί ως κόμβος δικτύου και να λαμβάνει ή να διανέμει τακτική εικόνα σε πραγματικό χρόνο.
Οι νέες επικοινωνίες, η νέα ψηφιακή αρχιτεκτονική και η διασύνδεση με το TACTICOS αλλάζουν τον τρόπο λειτουργίας των ΜΕΚΟ. Το πλοίο δεν θα είναι απλώς μια αυτόνομη μονάδα. Θα μπορεί να εντάσσεται βαθύτερα στο δικτυοκεντρικό περιβάλλον του Στόλου, να συνεργάζεται με FDI, πυραυλακάτους, υποβρύχια, ελικόπτερα, UAV, αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας και παράκτια κέντρα διοίκησης.
Αυτό έχει τεράστια σημασία για το Αιγαίο. Η μάχη δεν θα δοθεί από μεμονωμένες πλατφόρμες αλλά από δίκτυα. Όποιος βλέπει πρώτος, μεταδίδει πρώτος και αντιδρά πρώτος, έχει το πλεονέκτημα.
Οι εκσυγχρονισμένες ΜΕΚΟ αποκτούν ακριβώς αυτή τη δυνατότητα: να παραμείνουν ενεργοί κόμβοι του Στόλου και όχι απλώς παλαιές φρεγάτες με νέα συστήματα.
Ο «Κένταυρος» ως ασπίδα απέναντι στα drones
Ξεχωριστή θέση στο νέο πακέτο αυτοπροστασίας των εκσυγχρονισμένων ΜΕΚΟ αναμένεται να έχει και το ελληνικό σύστημα «Κένταυρος», το οποίο αποτελεί μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες εγχώριες λύσεις για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων απειλών.
Η τοποθέτησή του στις φρεγάτες κλάσης «Ύδρα» θα προσθέσει ένα ακόμη κρίσιμο επίπεδο προστασίας απέναντι σε UAV, περιφερόμενα πυρομαχικά και μικρές εναέριες απειλές, οι οποίες πλέον αποτελούν καθημερινή πρόκληση στα σύγχρονα πεδία επιχειρήσεων.
Σε συνδυασμό με το νέο CMS, τα αναβαθμισμένα ηλεκτρονικά συστήματα, το Laser Warning System της Saab και τα υπόλοιπα μέσα αυτοπροστασίας, ο «Κένταυρος» θα ενισχύσει την ικανότητα των ΜΕΚΟ να εντοπίζουν, να αξιολογούν και να αντιμετωπίζουν απειλές χαμηλού ίχνους πριν αυτές εξελιχθούν σε άμεσο κίνδυνο για το πλοίο.
Πρόκειται για επιλογή με διπλή σημασία: επιχειρησιακή, γιατί ενισχύει την άμυνα των φρεγατών απέναντι στη νέα γενιά απειλών, και βιομηχανική, γιατί αναδεικνύει τον ρόλο της ελληνικής αμυντικής τεχνολογίας στη θωράκιση μονάδων πρώτης γραμμής του Στόλου.
Η νέα φιλοσοφία αυτοπροστασίας
Το πακέτο αυτοπροστασίας των ΜΕΚΟ αποκτά πλέον πολυεπίπεδη μορφή. Το ESM εντοπίζει ηλεκτρομαγνητικές εκπομπές. Το NLWS προειδοποιεί για laser απειλές.
Τα αντίμετρα παρέχουν δυνατότητα παραπλάνησης. Τα Phalanx και τα πυροβόλα συγκροτούν την τελευταία γραμμή άμυνας. Το CMS συντονίζει την εικόνα και τις αντιδράσεις.
Η σημασία του NLWS είναι ότι καλύπτει ένα κενό που αποκτά όλο και μεγαλύτερη επιχειρησιακή αξία. Σε ένα περιβάλλον όπου τα UAV και τα ηλεκτροοπτικά μέσα πολλαπλασιάζονται, η προειδοποίηση για laser δραστηριότητα μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι ότι το πλοίο βρίσκεται υπό παρακολούθηση ή στοχοποίηση.
Δεν χρειάζεται να έχει ήδη εκτοξευθεί όπλο. Αρκεί να έχει ενεργοποιηθεί η διαδικασία κατάδειξης. Εκεί κερδίζεται ο χρόνος και στη ναυτική μάχη, ο χρόνος μεταφράζεται σε επιβίωση.
Πάνοπλες και πιο «έξυπνες»
Ο τίτλος «πάνοπλες MEKO» δεν αφορά μόνο την ποσότητα των όπλων. Αφορά την ποιότητα της αναβάθμισης. Οι φρεγάτες αποκτούν καλύτερη επίγνωση κατάστασης, ταχύτερη επεξεργασία δεδομένων, πιο σύγχρονα ηλεκτρονικά, ισχυρότερη αυτοπροστασία και νέα δυνατότητα προειδοποίησης έναντι laser απειλών.
Η προσθήκη του NLWS της Saab έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Δείχνει ότι το Πολεμικό Ναυτικό βλέπει πλέον την επιβιωσιμότητα όχι μόνο ως ζήτημα θωράκισης ή τελικής άμυνας, αλλά ως ζήτημα έγκαιρης πληροφόρησης. Το πλοίο πρέπει να ξέρει πότε το βλέπουν, πότε το μετρούν, πότε το στοχοποιούν και από πού προέρχεται η απειλή.
Οι ΜΕΚΟ, μετά τον εκσυγχρονισμό, δεν θα γίνουν νέες φρεγάτες. Θα παραμείνουν πλοία με ηλικία και συγκεκριμένα όρια. Όμως θα αποκτήσουν νέα επιχειρησιακή αξία.
Θα μπορούν να σταθούν δίπλα στις FDI, να καλύψουν κρίσιμες αποστολές στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, να λειτουργήσουν ως μονάδες συνοδείας, ανθυποβρυχιακού πολέμου, επιφανείας και δικτυωμένης ναυτικής παρουσίας.
Η απόφαση για τοποθέτηση του Naval Laser Warning System της Saab στις τέσσερις εκσυγχρονισμένες ΜΕΚΟ είναι μια επιλογή ουσίας. Ενισχύει την αυτοπροστασία, αυξάνει την επίγνωση κατάστασης, προσθέτει δυνατότητα προειδοποίησης απέναντι σε μια ανερχόμενη κατηγορία απειλών και εντάσσεται πλήρως στη νέα ψηφιακή αρχιτεκτονική των πλοίων.
Μαζί με το νέο CMS, το νέο ραντάρ, το αναβαθμισμένο sonar, τα νέα ηλεκτρονικά, τις επικοινωνίες, το Sovraponte και την αναβάθμιση του κύριου πυροβόλου, οι MEKO μετατρέπονται σε πολύ πιο επικίνδυνες και πολύ πιο ανθεκτικές Μονάδες.
Το Πολεμικό Ναυτικό δεν κερδίζει απλώς χρόνο ζωής για τέσσερις φρεγάτες. Κερδίζει τέσσερις πλατφόρμες που, με τα νέα τους συστήματα, θα μπορούν να παραμείνουν στην πρώτη γραμμή.
Σε ένα περιβάλλον όπου η απειλή μπορεί να έρθει από αέρα, θάλασσα, υποβρύχιο, ακτή, UAV ή αισθητήρα laser, η νέα ΜΕΚΟ πρέπει να βλέπει, να ακούει, να προειδοποιείται και να αντιδρά πριν ο αντίπαλος ολοκληρώσει την επίθεση.
Πηγή: OnAlert.gr – Ρεπορτάζ: Κώστας Σαρικάς
