Νίκος Δένδιας: Η συνέντευξη του ΥΕΘΑ έδωσε ειδήσεις και έστειλε μηνύματα σε Ουάσιγκτον και Παρίσι

«Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να διαθέτουμε νεότερα οπλικά συστήματα, αλλά να δημιουργήσουμε ένα ολοκληρωμένο αμυντικό σύστημα, στο οποίο η τεχνολογία, το ανθρώπινο δυναμικό, η εγχώρια παραγωγή και η επιχειρησιακή σχεδίαση θα λειτουργούν συνδυαστικά», δήλωσε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας σε συνέντευξή του στο περιοδικό Geopolitics, ένθετο της εφημερίδας Real News, στον δημοσιογράφο Χρήστο Μαζανίτη. Παράλληλα, περιέγραψε το όραμα για τις Ένοπλες Δυνάμεις, λέγοντας: «αυτό είναι λοιπόν το νέο πρόσωπο των Ενόπλων Δυνάμεων, που σχεδιάζουμε για τα τέλη της δεκαετίας του 2030». Για τη συμμετοχή της Ελλάδας σε διεθνείς επιχειρήσεις, επισήμανε πως η «ΑΣΠΙΔΕΣ» συμβάλλει στην προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και η «ΕΙΡΗΝΗ» στην εφαρμογή του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη. Αναφέρθηκε ακόμη στη διαρκή συμβολή της χώρας στη σταθερότητα του Λιβάνου μέσω της UNIFIL και στην παρουσία ελληνικών δυνάμεων σε ειρηνευτικές αποστολές στο Κόσοβο και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Για την ελληνική πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, ο κ. Δένδιας σημείωσε ότι «η ελληνική πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία συμβάλλει στην προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών και προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία στις Ένοπλες Δυνάμεις». Παράλληλα, είπε πως «η Πολεμική Αεροπορία έχει αναλάβει την επιτήρηση του εναέριου χώρου της Βόρειας Μακεδονίας και του Μαυροβουνίου», ενώ πρόσφατα η Ελλάδα ενίσχυσε την ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, μετασταθμεύοντας δύο ζεύγη F-16 και μία φρεγάτα. Ο υπουργός εκτίμησε ότι οι συγκεκριμένες κινήσεις ενισχύουν τη διεθνή αξιοπιστία της Ελλάδας και τον ρόλο της ως παράγοντα σταθερότητας. «Η Ελλάδα αποδεικνύει έμπρακτα συνεπώς και όχι στα λόγια ότι είναι πάροχος ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας επίσης τη στρατηγική θέση της Αλεξανδρούπολης στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας της Δύσης.

Απαντώντας για τις αμυντικές συμφωνίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία, αλλά και για το αν οι σχέσεις τους με την Τουρκία μπορεί να μεταβάλουν την ισορροπία δυνάμεων, ο κ. Δένδιας σημείωσε ότι «η στρατιωτική ισχύς δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον αριθμό των οπλικών συστημάτων». Πρόσθεσε πως «οι σημερινές συγκρούσεις αναδεικνύουν τη σημασία της τεχνολογικής υπεροχής, της πληροφορίας, της δικτύωσης, της εκπαίδευσης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας». Για τις συμφωνίες με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία, τόνισε ότι στηρίζονται σε ισχυρό θεσμικό πλαίσιο, κοινές αξίες και αμοιβαία συμφέροντα, ενώ «η εμβάθυνσή τους αποτυπώνεται και στην απόκτηση προηγμένων οπλικών συστημάτων». Στο ίδιο πλαίσιο, έκανε λόγο για την επικείμενη ύψωση της ελληνικής σημαίας στη δεύτερη φρεγάτα FDI (Μπελαρά), «ΝΕΑΡΧΟΣ», καθώς και για την παραλαβή των πρώτων F-35, η οποία αναμένεται να αρχίσει σε δύο χρόνια.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας υπογράμμισε ότι «ασφαλώς η Ελλάδα παρακολουθεί τις συνεργασίες των συμμάχων της με χώρες που διατηρούν αναθεωρητικές επιδιώξεις και απειλούν την ίδια». Επανέλαβε ότι η Ελλάδα δεν θα επιθυμούσε την απόκτηση F-35 από την Τουρκία, διευκρινίζοντας ωστόσο πως η Αθήνα δεν έχει τη δυνατότητα να υπαγορεύσει στις ΗΠΑ σε ποιες χώρες θα διαθέτουν οπλικά συστήματα.

«Θέτουμε, όμως, ένα ουσιαστικό ερώτημα: Είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ και της Συμμαχίας να διαθέτουν προηγμένα οπλικά συστήματα σε μια χώρα χωρίς να διασφαλίζεται ότι αυτά δεν θα στραφούν εναντίον άλλου κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ;», ανέφερε ο κ. Δένδιας. Για τη γαλλοτουρκική αμυντική βιομηχανική συνεργασία, είπε ότι ένας «οδικός χάρτης» δεν αλλάζει αυτομάτως το περιεχόμενο της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας και Γαλλίας. Όπως πρόσθεσε, «Η ανανεωμένη ελληνογαλλική συμφωνία περιλαμβάνει ρητή δέσμευση αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης. Θα παρακολουθούμε, βεβαίως, όπως προανέφερα τις εξελίξεις και την πρακτική εφαρμογή τους», πρόσθεσε ο κ. Δένδιας. Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να εξαρτά την ασφάλειά της από αποφάσεις τρίτων. Μέσα από την «Ατζέντα 2030», την απόκτηση των F-35, την ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού με φρεγάτες FDI (Belharra), την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα» και την αξιοποίηση μη επανδρωμένων και αυτόνομων συστημάτων, «ενισχύει τις δικές της δυνατότητες». Όπως είπε χαρακτηριστικά, «οι συμμαχίες αποτελούν πολλαπλασιαστή ισχύος, όχι υποκατάστατο της εθνικής προσπάθειας».

Ο Νίκος Δένδιας επανέλαβε ότι η Ευρώπη χρειάζεται πανευρωπαϊκή αμυντική ικανότητα, ικανή να ανταποκριθεί σε απειλές από κάθε κατεύθυνση και όχι μόνο από τον Βορρά, καθώς κίνδυνοι προέρχονται και από τον Νότο. Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, όπως εξήγησε, «επηρεάζουν άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια, τις θαλάσσιες οδούς, την ενεργειακή επάρκεια και το εισόδημα των Ευρωπαίων πολιτών». Πρόσθεσε ότι οι σύγχρονοι κίνδυνοι εκδηλώνονται σε στεριά, θάλασσα, αέρα, κυβερνοχώρο και διάστημα. Κατά τον υπουργό, η ευρωπαϊκή άμυνα πρέπει να αποκτήσει πραγματικό περιεχόμενο, ώστε κάθε απειλή εναντίον κράτους-μέλους να αντιμετωπίζεται ως υπόθεση ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με αυτό το σκεπτικό, ο υπουργός χαρακτήρισε τα σύνορα στον Έβρο και στο Αιγαίο ευρωπαϊκά και στάθηκε στη σημασία της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, που προβλέπεται στο άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την Κύπρο ανέφερε ότι «η περίπτωση της Κύπρου ανέδειξε την ανάγκη να διαμορφωθούν συγκεκριμένες διαδικασίες ενεργοποίησης, μηχανισμοί άμεσης αντίδρασης και επαρκής χρηματοδότηση». Έδωσε ακόμη έμφαση στις ευρωπαϊκές στρατιωτικές δυνατότητες για αεράμυνα, αντιπυραυλική προστασία, drones και αντιμετώπισή τους. Όπως επισήμανε, «η ελληνική εμπειρία από την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα» μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον σχεδιασμό αυτό».

Ο Δένδιας έθεσε επίσης ως προτεραιότητα την ισχυρότερη ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, μέσω κοινών προμηθειών, συμπαραγωγής και συνεργασίας στην έρευνα. Όπως είπε, «η στρατηγική αυτονομία δεν περιορίζεται στην αγορά εξοπλισμών, αλλά προϋποθέτει την ικανότητα σχεδιασμού, παραγωγής και υποστήριξής τους». Τόνισε ακόμη ότι δεν πρέπει να παρέχεται χρηματοδότηση χωρίς όρους σε αμυντικές βιομηχανίες χωρών που διατηρούν ενεργές απειλές ή διεκδικήσεις εις βάρος κρατών-μελών της ΕΕ. «η ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών εργαλείων πρέπει να διέπεται από σαφείς κανόνες, οι οποίοι να προστατεύουν τα συμφέροντα όλων των κρατών-μελών και να ενισχύουν τη συνολική ασφάλεια της Ένωσης, Και όχι να ανοίγει «Κερκόπορτες», όπως έχω επισημάνει στο παρελθόν», υπογράμμισε.

Στη συζήτηση για τη στρατιωτική κινητικότητα και τις ελλείψεις των ευρωπαϊκών υποδομών, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας την περιέγραψε ως θεμελιώδη προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή αποτρεπτική ικανότητα. Όπως σημείωσε, «μια στρατιωτική δύναμη έχει ουσιαστική αξία όταν μπορεί να μετακινηθεί εγκαίρως εκεί όπου απαιτείται, μαζί με τον εξοπλισμό και τα μέσα υποστήριξής της». Παρέθεσε τα εμπόδια που παραμένουν: γέφυρες που δεν σηκώνουν το βάρος σύγχρονων αρμάτων, σήραγγες ανεπαρκών διαστάσεων, λιμάνια και αεροδρόμια που χρειάζονται αναβάθμιση και σιδηροδρομικά δίκτυα με διαφορετικές τεχνικές προδιαγραφές. Για να ξεπεραστούν, «απαιτούνται συντονισμένος ευρωπαϊκός σχεδιασμός και στοχευμένες επενδύσεις».

Ο κ. Δένδιας εκτίμησε ότι η Ελλάδα μπορεί να έχει κεντρική συμβολή στην κατασκευή υποδομών διττής χρήσης, που καλύπτουν πολιτικές και στρατιωτικές ανάγκες, με μέριμνα για την ασφάλεια κρίσιμων εγκαταστάσεων. Ως παράδειγμα συνεργασίας στην ευρωπαϊκή άμυνα ανέφερε τον στρατηγικό διάδρομο Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας. Επισήμανε ότι η σύνδεση των υποδομών χρειάζεται να πλαισιώνεται από μέτρα προστασίας, για να παραμένει απρόσκοπτη η μεταφορά δυνάμεων ακόμη και σε συνθήκες κρίσης. Όπως σημείωσε, «η ευρωπαϊκή άμυνα 360 μοιρών δεν προϋποθέτει μόνο σύγχρονα οπλικά συστήματα, αλλά και τη δυνατότητα ταχείας και ασφαλούς μετακίνησής τους».

Μιλώντας για την «Ατζέντα 2030» και τη στροφή από την προμήθεια έτοιμων οπλικών συστημάτων στην παραγωγή εντός της χώρας, ο υπουργός είπε ότι η μετάβαση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. «στόχος είναι να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο που συνδέεται με την εθνική άμυνα, ώστε η ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων να συνδυάζεται με την τεχνολογική ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και την ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας», εξήγησε. Παρουσιάζοντας τη νέα προσέγγιση, περιέγραψε τη μετάβαση από το «αγοράζω από το ράφι» στο «σχεδιάζω, παράγω, συμπαράγω και εξάγω».

Στα παραδείγματα της νέας κατεύθυνσης συμπεριέλαβε το μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ», έργο που σχεδίασε και κατασκευάζει το Πολεμικό Ναυτικό με τη στήριξη του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ). Παρουσίασε επίσης το ελληνικό σύστημα κατά των drones «Κένταυρος», το οποίο ανέπτυξε η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) και έχει ήδη αποκτήσει επιχειρησιακή εμπειρία στην Ερυθρά Θάλασσα. Όπως ανέφερε, «το σύστημα έχει προσελκύσει ενδιαφέρον από τις Ένοπλες Δυνάμεις άλλων κρατών για την απόκτησή του».

Επιπλέον, έκανε αναφορά στη δημιουργία παραγωγικών υποδομών για την κατασκευή μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Σύμφωνα με τον Νίκο Δένδια, το 306 Εργοστάσιο Βάσης Τηλεπικοινωνιών και το 316 Συνεργείο Περιοχής Τεχνικού στους Τοξότες Ξάνθης μπορούν ήδη να παράγουν περίπου 5.000 drones τον χρόνο. «Με την ολοκλήρωση του 309 Εργοστασίου στη Μαλακάσα, στόχος είναι η δυναμικότητα να φτάσει τα 15.000 drones ετησίως έως το τέλος του 2026, με την προσθήκη έξι κινητών μονάδων παραγωγής».

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στη συμβολή του ΕΛΚΑΚ, που φέρνει σε επαφή τις επιχειρησιακές απαιτήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς εταιρείες και την εγχώρια βιομηχανία. Επιδίωξη είναι να αναπτύσσονται καινοτόμα προϊόντα με προοπτική εξαγωγών.

Στόχος, όπως επισήμανε, είναι η ελληνική συμμετοχή στα εξοπλιστικά προγράμματα να φτάνει τουλάχιστον το 25%, μέσα από μεταφορά τεχνογνωσίας, συμπαραγωγές και συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στις διεθνείς αλυσίδες αξίας. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι «τμήματα των φρεγατών Belharra κατασκευάζονται σε ελληνικά ναυπηγεία», ενώ για την τέταρτη φρεγάτα, τον «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ», προβλέπεται συμμετοχή της Ελλάδας σε ποσοστό περίπου 25%.

Η Ελλάδα, διευκρίνισε, θα εξακολουθήσει να προμηθεύεται προηγμένα συστήματα από τους συμμάχους της, δίνοντας παράλληλα έμφαση στη μεγαλύτερη δυνατή εγχώρια προστιθέμενη αξία και στη μεταφορά τεχνογνωσίας σε κάθε μεγάλο πρόγραμμα. Όπως τόνισε, «η πρόσβαση σε κρίσιμες τεχνολογίες και πηγαίους κώδικες θα επιτρέπει στη χώρα να προσαρμόζει και να αναβαθμίζει τα συστήματα σύμφωνα με τις εθνικές της ανάγκες».

Για τη μορφή που θα έχουν οι Ένοπλες Δυνάμεις προς το τέλος της δεκαετίας του 2030, ο υπουργός σημείωσε πως το 2030 είναι κομβικός σταθμός, όχι το πέρας της προσπάθειας. «Η «Ατζέντα 2030» και ο μακροπρόθεσμος προγραμματισμός θέτουν τις βάσεις για Ένοπλες Δυνάμεις τεχνολογικά προηγμένες, ευέλικτες και προσαρμοσμένες στις απειλές των επόμενων δεκαετιών», ανέφερε χαρακτηριστικά και εξήγησε ότι, «η βαθύτερη αλλαγή αφορά τον τρόπο λειτουργίας τους, καθώς αισθητήρες, μαχητικά αεροσκάφη, πλοία, μονάδες ξηράς, drones και δορυφορικές δυνατότητες θα συνδέονται σε ένα κοινό δικτυοκεντρικό περιβάλλον, επιτρέποντας την ταχύτερη μετάδοση πληροφοριών, πληρέστερη εικόνα του πεδίου και ακριβέστερη λήψη αποφάσεων».

Ως κεντρικό στοιχείο της νέας αμυντικής αρχιτεκτονικής παρουσίασε ο Νίκος Δένδιας την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Το σύστημα θα ενσωματώνει σταδιακά, σε ενιαίο πλαίσιο διοίκησης και ελέγχου, την προστασία από αεροπορικές, βαλλιστικές και μη επανδρωμένες απειλές. Όπως είπε, ξεχωριστή βαρύτητα έχουν τα αυτόνομα συστήματα, «με στόχο έως το 2030 η Ελλάδα να αποτελεί την ισχυρότερη δύναμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην επιχειρησιακή αξιοποίηση αυτόνομων οχημάτων στη στεριά, στη θάλασσα και στον αέρα».

Προγραμματίζεται ακόμη η αναβάθμιση των δυνατοτήτων της χώρας στο Διάστημα και στον κυβερνοχώρο, με τη σύσταση Σώματος Πληροφορικής, την ενοποίηση βασικών λειτουργιών κυβερνοασφάλειας και την ανάπτυξη δορυφορικών μέσων.

Κλείνοντας, ο υπουργός αναφέρθηκε στην τρίτη φάση της νέας δομής των Ενόπλων Δυνάμεων. Όπως είπε, περιλαμβάνει λιγότερες παρωχημένες δομές, πιο ορθολογική κατανομή του προσωπικού και εξοικονόμηση πόρων προς όφελός του, ισχυρότερες μονάδες, καθώς και ενσωμάτωση των δυνατοτήτων Διαστήματος, Κυβερνοχώρου και Ηλεκτρομαγνητικού Φάσματος στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Στις προβλεπόμενες αλλαγές, πρόσθεσε, συγκαταλέγονται η αξιοποίηση μη επανδρωμένων και αυτόνομων συστημάτων ως πολλαπλασιαστών ισχύος και στους τρεις Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων, η ενίσχυση της διακλαδικότητας και μια σύγχρονη προσέγγιση της εφεδρείας.