Στρατός Ξηράς: Τα μεταχειρισμένα τεθωρακισμένα οχήματα Stryker δίνουν κρίσιμη ανάσα στις μηχανοκίνητες μονάδες του πεζικού

Κατά την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο οριστικοποιήθηκε ο κατάλογος των ελληνικών αιτημάτων για αμυντικό υλικό, με στόχο την ενίσχυση της άμυνας της χώρας. Μεταξύ των συστημάτων που ζητήθηκαν από τις ΗΠΑ περιλαμβάνεται μεγάλος αριθμός τροχοφόρων τεθωρακισμένων της οικογένειας Stryker. Είναι οι αρχικές εκδόσεις του γνωστού αμερικανικού οχήματος, οι οποίες πρόκειται να αποσυρθούν από τον στρατό των ΗΠΑ και να διατεθούν σε συμμαχικές χώρες. Τα οχήματα παραμένουν σε υπηρεσία και μπορούν να παραχωρηθούν μέσω διαδικασιών Hot Transfer, αφού προηγηθεί γενική επιθεώρηση. Κλιμάκια του Στρατού Ξηράς έχουν ήδη ελέγξει αρκετά από αυτά. Όπως έγινε πρόσφατα γνωστό, πρόκειται για τις εκδόσεις μεταφοράς προσωπικού M-1126 ICV, μεταφοράς όλμου 120 χιλιοστών M-1129 MC, μεταφοράς διπλού εκτοξευτή αντιαρματικών πυραύλων TOW M-1134 ATGM και φορείου M-1133 MEV. Στη Γερμανία βρίσκονται έτοιμα προς παράδοση 96 οχήματα των τριών ειδικών εκδόσεων, ενώ συνολικά διατίθενται 250-300 οχήματα.

Η εξέλιξη του Stryker και η σχεδιαστική του φιλοσοφία

Το Stryker και η μετέπειτα συγκρότηση των Stryker Brigade Combat Team (SBCT) αποτέλεσαν ιδέα του αρχηγού του Στρατού των ΗΠΑ E. K. Shinseki. Εκείνος προώθησε τον μετασχηματισμό του αμερικανικού στρατού, επιδιώκοντας τη δημιουργία μιας δύναμης ταχείας ανάπτυξης, που θα μπορούσε να φτάνει γρήγορα σε εκτεταμένα θέατρα επιχειρήσεων και να αναπτύσσει προστατευμένο πεζικό πριν από την άφιξη βαρύτερων σχηματισμών. Από το 2000 έως σήμερα, οι SBCT είναι οι πρώτες ταξιαρχίες που φτάνουν στα θέατρα επιχειρήσεων όπου συμμετέχει ο αμερικανικός στρατός και οι τελευταίες που αποχωρούν.

Η σχεδιαστική αφετηρία του οχήματος είναι το καναδικό LAV III, που ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια LAV. Τα Stryker κατασκευάζονται από τη General Dynamics Land Systems, ενώ στο πρόγραμμα της νεότερης έκδοσης που φέρει πυροβόλο 30 mm συμμετέχει η Oshkosh Defense. Το όχημα εξελίσσεται διαρκώς, αξιοποιώντας τα διδάγματα από τις επιχειρησιακές του αναπτύξεις σε διάφορες περιοχές του κόσμου. Στις νεότερες εκδόσεις, το κύτος σε σχήμα V προσφέρει ενισχυμένη αντοχή απέναντι σε νάρκες και εκρηκτικούς μηχανισμούς, ενισχύοντας την επιβιωσιμότητα του προσωπικού που βρίσκεται μέσα στο όχημα.

Η επιχειρησιακή φιλοσοφία του Stryker στηρίζεται σε τέσσερις βασικές αρχές:

• Κινητικότητα: αναπτύσσει υψηλές ταχύτητες στο οδικό δίκτυο και μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα σε μεγάλες αποστάσεις.
• Προστασία: διαθέτει θωρακισμένο κύτος, στο οποίο μπορούν να προστεθούν επιπλέον πακέτα προστασίας.
• Αρθρωτή σχεδίαση: η κοινή πλατφόρμα επιτρέπει τη δημιουργία οχημάτων για διαφορετικές αποστολές.
• Ψηφιακή διασύνδεση: διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών ανάμεσα στα πληρώματα, το πεζικό και τα κέντρα διοίκησης.

Έτσι έχει διαμορφωθεί μια οικογένεια οχημάτων ικανή να καλύψει σχεδόν όλες τις βασικές ανάγκες μιας ταξιαρχίας πεζικού, από την αναγνώριση και την υποστήριξη πυρών έως την υγειονομική διακομιδή. Σήμερα υπάρχουν 12 εκδόσεις του Stryker:

• M1126 Infantry Carrier Vehicle (ICV), καθώς και η νεότερη έκδοση με κύτος τύπου V, M1156 ICVV.
• M1127 Reconnaissance Vehicle (RV).
• M1128 Mobile Gun System (MGS).
• M1129 Mortar Carrier (MCV), μαζί με τη νεότερη έκδοση κύτους τύπου V, M1252 MCVV.
• M1130 Commander Vehicle (CV), καθώς και η νεότερη έκδοση κύτους τύπου V, M1255 CVV.
• M1131 Fire Support Vehicle (FSV), μαζί με τη νεότερη έκδοση κύτους τύπου V, M1251 FSVV.
• M1132 Engineer Squad Vehicle (ESV), καθώς και η νεότερη έκδοση με κύτος τύπου V, M1257 ESVV.
• M1133 Medical Evacuation Vehicle (MEV), μαζί με τη νεότερη έκδοση κύτους τύπου V, M1254 MEVV.
• M1134 Anti-Tank Guided Missile Vehicle (ATGM), καθώς και η νεότερη έκδοση με κύτος τύπου V, M1253 ATVV.
• M1135 Nuclear, Biological, Chemical Reconnaissance Vehicle (NBCRV).
• M1265A1 Stout M-SHORAD.
• M1296 Infantry Carrier Vehicle Dragoon, με πύργο και πυροβόλο 30mm, καθώς και η νεότερη έκδοση M1304 ICVVA1.

Τεχνικά στοιχεία του τεθωρακισμένου Stryker

Στη βασική διαμόρφωση, το Stryker έχει μήκος 6.95m, πλάτος 2.72m και ύψος 2.64m, με βάρος 16,5 τόνους. Το αμάξωμα είναι κατασκευασμένο από χάλυβα υψηλής σκληρότητας και προστατεύει περιμετρικά από βολίδες 7,62 χιλιοστών, ενώ στο πρόσθιο τόξο αντέχει σε βλήματα 14,5 χιλιοστών. Η προστασία μπορεί να ενισχυθεί με κεραμικές πλάκες θωράκισης MEXAS, οι οποίες παρέχουν κάλυψη γύρω από το όχημα απέναντι σε βλήματα 14,5 χιλιοστών και θραύσματα πυροβολικού 155 χιλιοστών. Επιπλέον, στο εσωτερικό υπάρχει αντιθραυσματική επένδυση τύπου spall liner. Στην έκδοση μεταφοράς προσωπικού ICV, το πλήρωμα αποτελείται από δύο άτομα και υπάρχει χώρος για εννέα πλήρως εξοπλισμένους στρατιώτες.

Το Stryker βασίζεται σε εξακύλινδρο υπερτροφοδοτούμενο πετρελαιοκινητήρα Caterpillar 3126, χωρητικότητας 7,2 λίτρων και μέγιστης απόδοσης 350 ίππων, ο οποίος συνεργάζεται με κιβώτιο μετάδοσης Allison MD 3066. Στα νεότερα οχήματα έχει τοποθετηθεί ο Caterpillar C7, με αντίστοιχα χαρακτηριστικά. Με διάταξη 8×8 και υδροπνευματική ανάρτηση, προσφέρει στον οδηγό επιλογή κίνησης 8×4 ή 8×8, ελαστικά run-flat και κεντρικό σύστημα πλήρωσης αέρα. Η εμβέλειά του φτάνει τα 500 χιλιόμετρα με 200 λίτρα καυσίμου, ενώ στον δρόμο αναπτύσσει μέγιστη ταχύτητα 100 χλμ./ώρα. Μπορεί επίσης να διασχίσει κώλυμα πλάτους 2 μέτρων, να υπερβεί εμπόδιο ύψους 0,6 μέτρων και να κινηθεί σε έδαφος με κλίση έως 60%.

Ο εξοπλισμός που μπορεί να φέρει το όχημα διαφέρει ανάλογα με την έκδοση και το πακέτο αναβάθμισης και ενδέχεται να περιλαμβάνει:

• Οπτικά σκοπευτικά για χρήση την ημέρα, καθώς και συστήματα θερμικής απεικόνισης.
• Λέιζερ για τη μέτρηση αποστάσεων ή άλλες ενσωματωμένες δυνατότητες προσδιορισμού τους, εφόσον έχουν εγκατασταθεί.
• Συστήματα ελέγχου πυρός και εξοπλισμό για τη σταθεροποίηση του οπλισμού.
• Οθόνες στη διάθεση του αρχηγού του οχήματος και του πυροβολητή.
• Μέσα παρατήρησης για τον οδηγό και το πλήρωμα.
• Συστήματα κατάδειξης στόχων και ανταλλαγής πληροφοριών σε οχήματα αναγνώρισης και υποστήριξης πυρός.

Για να ενισχύεται η ορατότητα του οδηγού σε διαφορετικές συνθήκες, το Stryker διαθέτει προηγμένο εξοπλισμό καμερών. Σε αυτόν περιλαμβάνεται το AN/VAS–5 Driver’s Vision Enhancer (DVE), μια συμπαγής θερμική κάμερα που χρησιμοποιεί αισθητήρα υπερύθρων υψηλής ανάλυσης. Το οπτικό πεδίο της, εύρους 50 μοιρών, βοηθά τον οδηγό να κινείται αποτελεσματικά όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη, όπως σε ομίχλη, καπνό ή σκόνη.

Με τη βοήθεια εκτεταμένων υπολογιστικών συστημάτων, οι στρατιώτες υποστηρίζονται στη μάχη εναντίον του εχθρού, ενώ περιορίζεται παράλληλα ο κίνδυνος φίλιων πυρών. Η αρχιτεκτονική C4ISR της TRW, που καλύπτει τη Διοίκηση, τον Έλεγχο, τις Επικοινωνίες, τους Υπολογιστές, τις Πληροφορίες, την Επιτήρηση και την Αναγνώριση, προσφέρει τις αναγκαίες δυνατότητες ενημέρωσης, επιτήρησης και αναγνώρισης στο πεδίο της μάχης. Κάθε όχημα μπορεί να εντοπίζει και να παρακολουθεί τις φίλιες μονάδες οχημάτων, αλλά και τις εχθρικές δυνάμεις. Με περισκόπια, ο οδηγός και ο διοικητής του οχήματος —ο οποίος εκτελεί και χρέη πυροβολητή— παρατηρούν τον εξωτερικό χώρο χωρίς να εκτίθενται σε κίνδυνο. Ο διοικητής έχει επίσης πρόσβαση σε θερμική κάμερα ημέρας και νύχτας, που του επιτρέπει να βλέπει όσα βλέπει ο οδηγός, και διαθέτει οπτικό πεδίο σχεδόν 360 μοιρών.

Το Stryker στις τάξεις του Ελληνικού Στρατού

Όπως έχει αναφερθεί, ο Ελληνικός Στρατός πρόκειται να εντάξει σε υπηρεσία 250-300 διαθέσιμα Stryker αρχικών εκδόσεων, τα οποία θα προέλθουν από τον αμερικανικό στρατό μέσω EDA. Πρόκειται για τα οχήματα μεταφοράς προσωπικού M-1126 ICV, μεταφοράς όλμου 120 χιλιοστών M-1129 MC, μεταφοράς διπλού εκτοξευτή αντιαρματικών πυραύλων TOW M-1134 ATGM και το όχημα μεταφοράς φορείων M-1133 MEV. Είναι γνωστό ότι τα οχήματα θα παραδοθούν με τα οπλικά τους συστήματα. Ειδικότερα, τα M-1126 ICV θα φέρουν εγκατεστημένο σταθεροποιημένο πύργο οπλισμού για βαρύ πολυβόλο 12,7 χιλιοστών ή εκτοξευτή βομβίδων 40 χιλιοστών· ο Ελληνικός Στρατός θα χρειαστεί απλώς να μεταφέρει τα πολυβόλα M2 Browning από τα οχήματα που θα αντικατασταθούν. Ο διπλός εκτοξευτής TOW θα υπάρχει στο M-1134 ATGM και ο όλμος των 120 χιλιοστών στο M-1129 MC. Επόμενο βήμα, επομένως, είναι η προμήθεια πυρομαχικών για τα συστήματα αυτά. Για τους αντιαρματικούς πυραύλους, η Rafael USA και η Leonardo DRS ανακοίνωσαν ότι αναπτύσσουν προσαρμογέα με την ονομασία Multi-Purpose Missile Launcher (MPML). Ο προσαρμογέας επιτρέπει σε παλαιότερους εκτοξευτές BGM-71 TOW —μεταξύ αυτών και σε όσους φέρουν τα τεθωρακισμένα οχήματα μάχης M2/M3 Bradley και τα Stryker ATGM του αμερικανικού στρατού— να εκτοξεύουν τον αντιαρματικό κατευθυνόμενο πύραυλο Spike LR2 πέμπτης γενιάς.

Εφόσον τα οχήματα που προορίζονται για διάθεση αποδειχθούν σε καλή κατάσταση και παραδοθούν, η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ως ιδιαίτερα θετική: ένας μεγάλος αριθμός τους θα ενταχθεί σε υπηρεσία, καθιστώντας οικονομικά βιώσιμη την επένδυση. Παρότι τα Stryker έχουν ηλικία 25 ετών, οι δυνατότητές τους απέχουν έτη φωτός από εκείνες των τεθωρακισμένων BMP-1P και Μ-113Α1/Α2 που πρόκειται να αντικαταστήσουν, τόσο στην προστασία όσο και στην ευκινησία. Η θωράκισή τους είναι ανώτερη από εκείνη των Μ-113 και των ΒΜΡ-1Ρ, τα οποία παρέχουν βασική βαλλιστική προστασία. Παράλληλα, προσφέρουν καλύτερη ταχύτητα και ευκινησία, αυξημένη ισχύ πυρός χάρη στον σταθεροποιημένο σταθμό όπλων, καθώς και ανώτερα σκοπευτικά, οπτικά βοηθήματα και επίγνωση της κατάστασης. Δεν προορίζονται, ωστόσο, για αναμέτρηση με ισχυρούς τεθωρακισμένους σχηματισμούς, επομένως παραμένει αναγκαία η προμήθεια σύγχρονου ΤΟΜΑ. Μπορούν όμως να καλύψουν ανάγκες αντικατάστασης παλαιού υλικού στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου ή στον Έβρο, όπως, για παράδειγμα, εκείνου της 29 Μ/Π ταξιαρχίας πεζικού.