ΔΙΕΘΝΗ

Σύνοδος στην Κίνα: Τραμπ, Πούτιν και Σι υποσχέθηκαν να γράψουν Ιστορία, αλλά έμειναν στις φωτογραφίες – «Ένα δώρο στον Πούτιν»

Παρά την απουσία ουσιαστικών συμφωνιών και αναφοράς στην Ουκρανία, η κοινή εμφάνιση με Τραμπ και Σι προσέφερε στον Ρώσο πρόεδρο συμβολική αναβάθμιση μετά τη διεθνή απομόνωση

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ χαρακτήρισαν την τριμερή συνάντηση στην Κίνα αφετηρία μιας νέας εποχής στην παγκόσμια διπλωματία, όμως τα αποτελέσματά της φαίνεται πως δεν ανταποκρίθηκαν στις φιλόδοξες δηλώσεις τους. Οι ιστορικοί παραλληλισμοί παρέπεμπαν σε μια νέα Διάσκεψη της Γιάλτας, αλλά η σύνοδος στη Σενζέν μπορεί τελικά να καταγραφεί ως μικρή υποσημείωση, εκτιμά σε αιχμηρή ανάλυσή του ο Guardian.

Ο Πάτρικ Ουίντουρ, διπλωματικός συντάκτης της βρετανικής εφημερίδας, σημειώνει πως η συνάντηση της Πέμπτης (19/11) ήταν ιστορική ως η πρώτη τριμερής επαφή ηγετών από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία. Πέρα από αυτόν τον συμβολισμό, ωστόσο, δεν υπήρξαν ουσιαστικές συμφωνίες που να στηρίζουν τον χαρακτηρισμό του Πούτιν περί «νέας σελίδας στην ιστορία της διπλωματίας».

Στο τέλος της 90λεπτης συνάντησης, οι τρεις πλευρές εξέδωσαν μόνο μια σύντομη κοινή διακήρυξη, η οποία αναφερόταν στην ενεργειακή ασφάλεια, τη μεταρρύθμιση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων. Δεν περιλάμβανε, όμως, συγκεκριμένο σχέδιο για την υλοποίηση των δεσμεύσεων.

Επιπλέον, το τελικό κείμενο δεν έκανε καμία αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία, παρότι πρόκειται για ένα από τα κεντρικά ζητήματα διεθνούς ασφάλειας.

Μια συνάντηση που αναζητούσε την ατζέντα της

Κατά την εκτίμηση του Guardian, η συνάντηση δεν πλησίασε σε σημασία τις ιστορικές διασκέψεις τις οποίες επικαλέστηκαν οι συμμετέχοντες.

Στη Γιάλτα, το 1945, οι ηγέτες της Σοβιετικής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βρετανίας συζήτησαν πώς θα οργανωνόταν η Ευρώπη μετά τον πόλεμο. Δύο χρόνια νωρίτερα, στην Τεχεράνη, είχαν δηλώσει πως θα συνεργάζονταν για να συγκροτήσουν μια νέα διεθνή τάξη.

Στην Τεχεράνη, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ είχε πει ότι «στα χέρια μας βρίσκεται το μέλλον της ανθρωπότητας», ενώ ο Ιωσήφ Στάλιν είχε αναφερθεί στη μεγάλη δύναμη και στις ευκαιρίες που είχαν στη διάθεσή τους οι μεγάλες δυνάμεις.

Σε αντίθεση με εκείνες τις συναντήσεις, η σύνοδος στη Σενζέν θύμιζε, κατά τον Ουίντουρ, «μια συνάντηση που αναζητούσε την ατζέντα της».

Οι τρεις ηγέτες έμειναν σε αόριστες υποσχέσεις για την προστασία της διεθνούς ασφάλειας και της στρατηγικής σταθερότητας. Δεν κατέθεσαν, ωστόσο, συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση των σημερινών διεθνών κρίσεων.

Δεν παρουσιάστηκε λεπτομερές σχέδιο ούτε για τη μεταρρύθμιση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ούτε για την ενίσχυση της ενεργειακής παραγωγής ή τη θέσπιση νέου πλαισίου ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών.

Πώς η συνάντηση λειτούργησε ως «δώρο» για τον Πούτιν

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν ήταν, σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, ο μεγαλύτερος συμβολικός ωφελημένος από τη σύνοδο.

Παρότι η εισβολή στην Ουκρανία είχε οδηγήσει τη Ρωσία σε διεθνή απομόνωση, ο Ρώσος πρόεδρος κάθισε στο ίδιο τραπέζι με τους ηγέτες της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Έτσι, παρουσίασε τη Μόσχα ως αναγκαίο μέρος στη διαμόρφωση της νέας παγκόσμιας ισορροπίας.

Ακόμη κι αν στις πρώτες φωτογραφίσεις το πρωτόκολλο τον έβαζε σε λιγότερο κεντρική θέση, ο Πούτιν είχε τη δυνατότητα να παρουσιάσει στο εσωτερικό της Ρωσίας την παρουσία του ως διπλωματικό κέρδος.

Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να κρατήσουν την πολιτική πίεση στη Μόσχα και να διασφαλίσουν ότι η Ουκρανία θα συμμετέχει ενεργά σε κάθε ειρηνευτική συμφωνία.

Ο Guardian αποκάλεσε τη συνάντηση «δωρεάν δώρο» για τον Πούτιν: του έδωσε τη δυνατότητα να προβάλει πως ο Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ εξακολουθούν να δείχνουν προσοχή και σεβασμό στη Ρωσία.

Ο Τζέρεμι Χαντ, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, σχολίασε ότι η σύνοδος ανέδειξε πως ο Τραμπ δεν ενεργεί πια ως ηγέτης του ελεύθερου κόσμου.

Τραμπ: Αποκάλεσε «φίλο» τον Πούτιν

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από τη δική του πλευρά, χρησιμοποίησε τη συνάντηση για να προβάλει τους προσωπικούς δεσμούς του με τους δύο ηγέτες.

Παρά τις έντονες διαφωνίες της Ουάσινγκτον με τη Μόσχα και το Πεκίνο, ο Αμερικανός πρόεδρος προτίμησε να αναδείξει τις προοπτικές συνεργασίας.

Με τις ουκρανικές επιθέσεις στη γέφυρα της Κριμαίας στο φόντο, ο Τραμπ καλωσόρισε τον Πούτιν και τον προσφώνησε «φίλο» του.

Η συμπεριφορά του Τραμπ προς τον Ρώσο πρόεδρο, σύμφωνα με τον Guardian, θύμιζε περισσότερο τη στάση στενού συμμάχου παρά ηγέτη που θέλει να πιέσει τη Μόσχα για να σταματήσει τον πόλεμο.

Από την πλευρά του, ο Πούτιν υποστήριξε ότι οι δεσμοί του με τον Αμερικανό πρόεδρο βασίζονται, παρά τις διαφωνίες τους, σε «παρόμοιες πολιτισμικές αξίες».

Την ίδια ώρα, άσκησε έντονη κριτική στην Ευρώπη και υποβάθμισε τη σύνοδο της «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Βερολίνο, παρουσιάζοντάς την ως γεγονός μικρότερης σημασίας.

Ανέφερε πως οι ευρωπαϊκές προσπάθειες για την απομόνωση της Ρωσίας δεν πέτυχαν, ενώ η Ασία – Ειρηνικός έχει πλέον γίνει το επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας.

Ο Σι Τζινπίνγκ. Φωτογραφία: Σεργκέι Μπομπίλεφ/Sputnik/φωτογραφική ομάδα του Κρεμλίνου/Ευρωπαϊκό Πρακτορείο Φωτογραφιών.
Ο Σι Τζινπίνγκ. Φωτογραφία: Σεργκέι Μπομπίλεφ/Sputnik/φωτογραφική ομάδα του Κρεμλίνου/Ευρωπαϊκό Πρακτορείο Φωτογραφιών.

Ο Σι Τζινπίνγκ και το μήνυμα για το τέλος της αμερικανικής κυριαρχίας

Η σύνοδος έδωσε στον Σι Τζινπίνγκ την ευκαιρία να προβάλει την ενισχυόμενη διεθνή επιρροή της Κίνας.

Με την Κίνα να φιλοξενεί τη συνάντηση του Αμερικανού και του Ρώσου προέδρου, το Πεκίνο μπόρεσε να παρουσιαστεί ως δύναμη ικανή να καθίσει στο ίδιο τραπέζι τους ισχυρότερους ηγέτες του κόσμου.

Ο Ουίντουρ σημείωσε ότι η συνάντηση είχε και ευρύτερη συμβολική διάσταση, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πια να προβάλλονται ως ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει τις παγκόσμιες εξελίξεις.

Στο σημερινό διεθνές σκηνικό, η αμερικανική οικονομία που βασίζεται στην κατανάλωση πρέπει να συνυπάρξει με την Κίνα, ισχυρή βιομηχανική δύναμη, και τη Ρωσία, έναν από τους βασικούς προμηθευτές ενέργειας.

Ο Σι, πάντως, εμφανίστηκε προσεκτικός ώστε να μη δημιουργηθεί η εντύπωση πως οι τρεις χώρες θέλουν να μοιράσουν τον κόσμο μεταξύ τους.

Μια τέτοια εικόνα ενδέχεται να πλήξει τις σχέσεις του Πεκίνου με τις χώρες του αποκαλούμενου Παγκόσμιου Νότου, στις οποίες η Κίνα επιδιώκει να εμφανίζεται ως δύναμη που υπερασπίζεται μια πιο ισορροπημένη διεθνή τάξη.

«Η Ιστορία μάς διδάσκει ότι όταν οι μεγάλες δυνάμεις βρίσκονται σε ειρήνη, ο κόσμος είναι ασφαλής. Όταν συγκρούονται, επικρατεί χάος», δήλωσε ο Κινέζος πρόεδρος.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στο επίκεντρο της κριτικής

Η αναφορά στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο αποτέλεσε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία της κοινής διακήρυξης.

Οι τρεις πλευρές υποστήριξαν ότι τόσο το Δικαστήριο όσο και άλλοι αντίστοιχοι θεσμοί οφείλουν να μην καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους.

Η συγκεκριμένη θέση αφορά ιδιαίτερα τον Πούτιν, καθώς από τον Μάρτιο του 2023 εκκρεμεί εις βάρος του ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την παράνομη μεταφορά Ουκρανών παιδιών από περιοχές υπό κατοχή στη Ρωσία.

Κατά την εκτίμηση του Guardian, η επίκληση της προστασίας του Διεθνούς Δικαίου ενδέχεται στην ουσία να συνδέεται με προσπάθεια να περιοριστεί η δυνατότητα των διεθνών δικαστικών οργάνων να διώκουν ισχυρούς πολιτικούς ηγέτες.

Παρότι οι τρεις πλευρές μίλησαν για σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, δεν παρουσίασαν κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο ενίσχυσης των θεσμών που το υπηρετούν.

Ο Ουίντουρ αναδεικνύει ακόμη την αντίφαση μεταξύ της ρητορικής για τη διεθνή νομιμότητα και της αμφισβήτησης θεσμών που έχουν ιδρυθεί ακριβώς για τη λογοδοσία και την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου.

Πυρηνικά όπλα: Υποσχέσεις για αφοπλισμό χωρίς συμφωνία

Στην κοινή διακήρυξη καταγράφηκε επίσης μια γενική δέσμευση για διάλογο γύρω από τον πυρηνικό αφοπλισμό και τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.

Οι τρεις ηγέτες, ωστόσο, δεν γνωστοποίησαν ούτε χρονοδιάγραμμα ούτε διαδικασία διαπραγματεύσεων ούτε δεσμευτικούς στόχους.

Οι αναφορές στην ανάγκη διασφάλισης της διεθνούς ασφάλειας έμειναν σε γενικό επίπεδο και δεν συνοδεύτηκαν από σαφείς όρους εφαρμογής.

Η απουσία συγκεκριμένων αποφάσεων ενισχύει, σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, την άποψη ότι η συνάντηση είχε περισσότερο επικοινωνιακό χαρακτήρα και λιγότερο ουσιαστική διπλωματική βαρύτητα.

Επιπλέον, οι τρεις πλευρές δεν κατέθεσαν συγκεκριμένες προτάσεις ούτε για την αναμόρφωση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ούτε για τις επιπτώσεις της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης.

Η Ουκρανία έμεινε έξω από τις τελικές αποφάσεις της συνόδου

Η έλλειψη ουσιαστικής προόδου για τον πόλεμο στην Ουκρανία ήταν ένα από τα σημαντικότερα κενά της συνόδου.

Ο Πούτιν μίλησε επανειλημμένα για τη σύγκρουση και τις πιθανότητες ειρηνευτικών συνομιλιών, όμως στην κοινή διακήρυξη δεν υπήρξε συγκεκριμένη δέσμευση για να σταματήσουν οι εχθροπραξίες.

Ο Guardian τονίζει ότι δεν αποκλείεται να διεξάγονται ουσιαστικές διαβουλεύσεις μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Πιθανά αντικείμενα των επαφών μπορεί να είναι η ανάληψη ρόλου από την Κίνα ως εγγυήτριας μελλοντικής συμφωνίας για το Ιράν, η επιλογή της ηγεσίας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ή οι όροι με τους οποίους ο Πούτιν θα μπορούσε να επιδιώξει τον τερματισμό του πολέμου, με σεβασμό στην ουκρανική κυριαρχία.

Μέχρι τώρα, πάντως, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ενδείξεις ότι οι συζητήσεις αυτές οδήγησαν σε απτά αποτελέσματα.

Από τη «νέα σελίδα στην Ιστορία» σε μια μικρή υποσημείωση

Η σύνοδος στη Σενζέν θα μπορούσε να είναι το πρώτο βήμα προς τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού διαλόγου ανάμεσα στις τρεις μεγάλες δυνάμεις.

Όπως επισημαίνει ο Πάτρικ Ουίντουρ, οι υψηλές προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν δεν συνοδεύτηκαν από αποφάσεις ανάλογης ιστορικής βαρύτητας.

Η αντιπαραβολή με τη Γιάλτα και την Τεχεράνη ανέδειξε κυρίως πόσο απέχουν οι φιλοδοξίες των σημερινών ηγετών από τα αποτελέσματα των συνομιλιών τους.

Οι Τραμπ, Πούτιν και Σι παρουσίασαν μια εικόνα συνεργασίας, χωρίς όμως να συμφωνήσουν σε συγκεκριμένα μέτρα για τις σημαντικότερες διεθνείς κρίσεις.

Η σύνοδος, αντί να σηματοδοτήσει νέα εποχή στη διπλωματία, μπορεί τελικά να μείνει ως μια σύντομη υποσημείωση της Ιστορίας, καθώς ο συμβολισμός επισκίασε τα αποτελέσματα.

Όπως επισημαίνει στο συμπέρασμά της η ανάλυση του Guardian, η Ιστορία που γράφτηκε στη Σενζέν μοιάζει, τουλάχιστον προς το παρόν, να γράφτηκε για τους λάθος λόγους.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

ΔΙΕΘΝΗ Σύνοδος στην Κίνα: Τραμπ, Πούτιν και Σι υποσχέθηκαν να γράψουν Ιστορία, αλλά έμειναν στις φωτογραφίες – «Ένα δώρο στον Πούτιν»