ΔΙΕΘΝΗ

Τραμπ, Πούτιν και Σι μοίρασαν τα χαρτιά της παγκόσμιας ισχύος – Οι κερδισμένοι, οι χαμένοι και η Ουκρανία εκτός συμφωνίας

Η 90λεπτη τριμερής συνάντηση στη Σενζέν έκλεισε με διακήρυξη για την ειρήνη, χωρίς ουσιαστική συμφωνία για την Ουκρανία ή τον πυρηνικό έλεγχο· Ευρώπη και Κίεβο έμειναν εκτός αποφάσεων

Σε μια ιστορική συνάντηση με ισχυρούς συμβολισμούς, αλλά χωρίς ουσιαστική συμφωνία ούτε για τον πόλεμο στην Ουκρανία ούτε για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων, συναντήθηκαν την Πέμπτη (19/11) ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο Ρώσος ομόλογός του Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ. Η συνάντηση έγινε στη Σενζέν της Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού (APEC).

Η τριμερής συνάντηση, πρωτοφανής σε αυτό το επίπεδο, κράτησε 90 λεπτά και έκλεισε με την έκδοση κοινής διακήρυξης για την ειρήνη. Σε αυτήν προβλέπονταν δεσμεύσεις για διάλογο με στόχο τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων, τη μεταρρύθμιση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και την ενεργειακή ασφάλεια. Παρότι το θέμα συζητήθηκε, το κείμενο δεν περιείχε καμία ρητή αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Οι αναλύσεις του Newsweek και του Guardian καταγράφουν διαφορετικές προτεραιότητες για τους τρεις ηγέτες: η Κίνα αναβάθμισε τη διπλωματική της θέση, ενώ η Ρωσία ωφελήθηκε από την επιστροφή του Πούτιν στο κορυφαίο επίπεδο των διεθνών συνομιλιών. Την ίδια ώρα, η Ουκρανία και η Ευρώπη έμειναν έξω από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Η Κίνα κερδίζει διπλωματικό έδαφος στη διεθνή σκηνή

Το Newsweek συγκαταλέγει την Κίνα στους βασικούς κερδισμένους της συνάντησης. Ο Σι Τζινπίνγκ αξιοποίησε τη σύνοδο για να προβάλει τον ενισχυόμενο ρόλο του Πεκίνου ως διπλωματικού μεσολαβητή ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις.

Την εκτίμηση ότι η Κίνα ολοκλήρωσε την τριμερή με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση διατύπωσε ο Γουίλιαμ Γιανγκ, ανώτερος αναλυτής Βορειοανατολικής Ασίας στη Διεθνή Ομάδα Κρίσεων (International Crisis Group).

Ο Γιανγκ ανέφερε ότι η δημόσια ευχαριστία τόσο του Τραμπ όσο και του Πούτιν προς τον Σι για τη φιλοξενία έδειξε πόση επιρροή έχει ο Κινέζος πρόεδρος. Παράλληλα, κατέδειξε πόσο σημαντικές θεωρούν οι άλλες δύο δυνάμεις τις σχέσεις τους με το Πεκίνο.

Από την άλλη, η Κίνα δεν ανέλαβε δέσμευση για τριμερή συμφωνία που θα περιόριζε τους πυρηνικούς εξοπλισμούς, καθώς εκτιμά πως κάτι τέτοιο θα έβλαπτε τα συμφέροντά της. Το πυρηνικό οπλοστάσιό της εξακολουθεί να είναι μικρότερο από τα αντίστοιχα των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας.

Το ότι δεν επιτεύχθηκε ουσιαστική συμφωνία για την Ουκρανία έδωσε επίσης στο Πεκίνο τη δυνατότητα να αποφύγει μια καινούργια αντιπαράθεση με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σχετικά με τον ρόλο του στη συνάντηση.

«Συνολικά, το Πεκίνο θα αισθάνεται σχετικά σίγουρο για τη θέση του έναντι της Ουάσινγκτον και της Μόσχας μετά τη σύνοδο», δήλωσε ο Γιανγκ στο Newsweek.

Ο Πούτιν ξανά στο τραπέζι των ισχυρών δυνάμεων

Για τη Μόσχα, η συμμετοχή του Βλαντίμιρ Πούτιν δίπλα στους ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας συνιστά σημαντικό διπλωματικό γεγονός. Προηγήθηκαν χρόνια διεθνούς απομόνωσης και κυρώσεων, λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Όπως μεταδίδει το Newsweek, τα ρωσικά μέσα παρουσίασαν την παρουσία του Πούτιν στη σύνοδο ως σημάδι ότι η Ρωσία επιστρέφει στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας.

Ξεχωριστή βαρύτητα είχε η κοινή αναφορά των τριών χωρών στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, το οποίο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Ρώσου προέδρου.

Στη διακήρυξη αναφερόταν ότι το Δικαστήριο και άλλοι ανάλογοι θεσμοί «δεν πρέπει να καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους». Το κείμενο έδινε έμφαση στον σεβασμό της κρατικής συναίνεσης και στην ασυλία των κρατικών αξιωματούχων.

Η ανάλυση του Newsweek σημειώνει ότι η συγκεκριμένη διατύπωση θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση πολιτική στήριξη στον Πούτιν. Ο Ρώσος πρόεδρος εξακολουθεί να καταζητείται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για κατηγορίες που σχετίζονται με την παράνομη μεταφορά και εκτόπιση παιδιών από κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές στη Ρωσία.

Ο Πούτιν δήλωσε πως έμεινε ιδιαίτερα ικανοποιημένος από τις συνομιλίες. Κατά τον αποχαιρετισμό του Σι Τζινπίνγκ, είπε ότι η συνάντηση «πήγε καλύτερα από ό,τι περίμενε οποιοσδήποτε» και συμπλήρωσε πως «κανείς δεν περίμενε ότι όλα θα πήγαιναν τόσο καλά».

Ουκρανία και Ευρώπη εκτός των αποφάσεων της συνόδου

Στην αντίθετη πλευρά, το Newsweek κατατάσσει την Ουκρανία και την Ευρώπη μεταξύ όσων βρέθηκαν σε δυσμενέστερη θέση μετά τη συνάντηση.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι συζήτησε με τους άλλους δύο ηγέτες τους πολέμους στην Ουκρανία και το Ιράν. Ωστόσο, κανένα από τα δύο θέματα δεν καταγράφηκε ρητά στην κοινή διακήρυξη που έδωσαν στη δημοσιότητα η Ρωσία και η Κίνα.

Ο Guardian επισημαίνει πως από τη συνάντηση δεν προέκυψε ανακοίνωση συγκεκριμένων μέτρων για τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής, η οποία έχει πλέον μπει στο πέμπτο έτος της.

Οι αναλυτές παραλληλίζουν τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945 με τη σύνοδο, καθώς τότε οι επικεφαλής των ισχυρότερων συμμαχικών δυνάμεων διαμόρφωσαν το μεταπολεμικό πλαίσιο διεθνούς ισχύος.

Στο επίκεντρο της σύγκρισης βρίσκεται ο συμβολισμός τριών ισχυρών ηγετών που συζητούν θέματα παγκόσμιας ασφάλειας, χωρίς να συμμετέχουν όλες οι χώρες που επηρεάζονται άμεσα από τις αποφάσεις τους.

Η Ευρώπη δεν πήρε μέρος στις συνομιλίες, παρότι συνεχίζει να αντιμετωπίζει τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία. Όπως σημειώνει το Newsweek, η απουσία της φανερώνει τον περιορισμένο ρόλο που έχει μέχρι στιγμής επιφυλάξει ο Τραμπ στην Ευρώπη στις διπλωματικές πρωτοβουλίες του για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Μήνυμα στην πλατφόρμα X ανάρτησε ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, με την αντίδρασή του να είναι χαρακτηριστική: «Θεέ μου, προστάτεψέ μας από τέτοιους φίλους».

Η κριτική του Τραμπ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο

Ανάμεσα στα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα της συνάντησης βρέθηκε ο τρόπος με τον οποίο οι τρεις ηγέτες τοποθετήθηκαν απέναντι στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε το Δικαστήριο ότι ξεπερνά τις αρμοδιότητές του, χαρακτηρίζοντάς το «εκτός ελέγχου».

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι δηλώσεις, καθώς το Δικαστήριο είχε εκδώσει τον Μάρτιο του 2023 ένταλμα σύλληψης κατά του Βλαντίμιρ Πούτιν για φερόμενα εγκλήματα πολέμου που συνδέονται με την παράνομη μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία στη Ρωσία.

Όπως υπενθυμίζει ο Guardian, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη στο Καταστατικό της Ρώμης, την ιδρυτική συνθήκη του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου, δεν έχουν τις ίδιες συμβατικές υποχρεώσεις με τα κράτη που έχουν προσχωρήσει σε αυτό.

Η κοινή αναφορά στην ασυλία κρατικών αξιωματούχων μπορεί, σύμφωνα με τις αναλύσεις, να πυροδοτήσει νέα αντιπαράθεση για τη διεθνή δικαιοσύνη και τη λογοδοσία για εγκλήματα πολέμου.

Πυρηνικά όπλα: Συνομιλίες χωρίς νέα συμφωνία

Ένα από τα βασικά θέματα που απασχόλησαν την τριμερή σύνοδο ήταν ο έλεγχος των πυρηνικών εξοπλισμών.

Ο Τραμπ αποκάλεσε τη συνάντηση «ιστορική», υποστηρίζοντας ότι οι τρεις χώρες βρίσκονται σε μοναδική θέση ώστε να εξετάσουν τη μείωση των πυρηνικών όπλων και τον περιορισμό του κινδύνου χρήσης τους.

Στην έναρξη των συνομιλιών ανέφερε: «Γράφουμε πραγματικά ιστορία».

Η συνάντηση έγινε μετά τη λήξη της συνθήκης New START, τον Φεβρουάριο του 2026. Η συμφωνία περιόριζε τα ανεπτυγμένα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας σε 1.550 πυρηνικές κεφαλές για κάθε πλευρά.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θέλει να συναφθεί νέα συμφωνία με τη συμμετοχή και της Κίνας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται το Newsweek, το πυρηνικό οπλοστάσιο της Κίνας θα μπορούσε να φτάσει τις 1.000 κεφαλές έως το τέλος της δεκαετίας.

Το Πεκίνο, ωστόσο, εξακολουθεί να εμφανίζεται επιφυλακτικό ως προς την επιβολή περιορισμών στο δικό του οπλοστάσιο.

Ο Σι Τζινπίνγκ ζήτησε να γίνει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτραπεί ένας πυρηνικός πόλεμος και υποστήριξε την πλήρη απαγόρευση και εξάλειψη των πυρηνικών όπλων.

Η κοινή διακήρυξη επαναβεβαίωσε πως ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί. Παράλληλα, οι τρεις χώρες δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν τον διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών όπλων.

Παρά τις διακηρύξεις, δεν ανακοινώθηκε κάποια νέα δεσμευτική συμφωνία για τον περιορισμό των πυρηνικών εξοπλισμών.

Ο Ντάριλ Κίμπαλ, εκτελεστικός διευθυντής της Ένωσης Ελέγχου Εξοπλισμών (Arms Control Association), δήλωσε στο Newsweek ότι θετικό βήμα αποτελεί η επιβεβαίωση πως πρέπει να αποτραπεί ένας πυρηνικός πόλεμος.

Παράλληλα, επισήμανε ότι ουσιαστική πρόοδος απαιτεί από τους τρεις ηγέτες να αναθέσουν σε ανώτερους διπλωμάτες και ειδικούς την εκπόνηση ισορροπημένων προτάσεων για τον περιορισμό και τη μείωση των πυρηνικών οπλοστασίων.

Διακήρυξη ειρήνης, αλλά χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο για την Ουκρανία

Στην κοινή διακήρυξη, οι τρεις ηγέτες συμπεριέλαβαν αναφορά στην ανάγκη μεταρρύθμισης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ώστε να ανταποκρίνεται πιο αποτελεσματικά στις σημερινές διεθνείς προκλήσεις.

Οι τρεις χώρες τόνισαν επίσης τη σημασία της διασφάλισης των ενεργειακών ροών και της αύξησης της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαϊκών προϊόντων, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν έχει επιδεινώσει την ενεργειακή κρίση.

Η σύνοδος, παρά τις αναφορές στην ειρήνη, τη διεθνή ασφάλεια και τη συνεργασία των μεγάλων δυνάμεων, έληξε χωρίς συγκεκριμένη συμφωνία για τα σημαντικότερα ζητήματα που συζητήθηκαν.

Οι αναλύσεις του Newsweek και του Guardian δείχνουν ότι η συνάντηση ανέδειξε τόσο τη δυνατότητα των τριών ηγετών να συζητούν απευθείας για τη διαμόρφωση της διεθνούς τάξης όσο και τα όρια αυτής της προσέγγισης.

Για την Ουκρανία, το βασικό συμπέρασμα είναι πως δεν υπήρξε ξεκάθαρη δέσμευση για να τελειώσει ο πόλεμος. Σε ό,τι αφορά την Ευρώπη, η σύνοδος φέρνει ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα του ποιος θα συμμετέχει τελικά στη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια της ηπείρου.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

ΔΙΕΘΝΗ Τραμπ, Πούτιν και Σι μοίρασαν τα χαρτιά της παγκόσμιας ισχύος – Οι κερδισμένοι, οι χαμένοι και η Ουκρανία εκτός συμφωνίας