Μοσάντ: Πράκτορες απήγαγαν Ιρανούς στρατηγούς και σκότωσαν έναν, κυνηγώντας το «φάντασμα» του Ρον Αράντ στον Λίβανο, σύμφωνα με δημοσίευμα

Η έρευνα των «New York Times» αναφέρει ότι η Μοσάντ επιχείρησε επί δεκαετίες να συλλάβει Ιρανούς αξιωματούχους, στηριζόμενη στην πεποίθηση —που αποδείχθηκε λανθασμένη— ότι το Ιράν κρατούσε τον αγνοούμενο Ισραηλινό αεροπόρο.

Σε ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκε την Κυριακή, οι New York Times γράφουν ότι Ισραηλινοί πράκτορες απήγαγαν και βασάνισαν ανώτερους Ιρανούς στρατηγούς, ενώ σκότωσαν έναν από αυτούς. Στόχος τους ήταν να εντοπίσουν τον Ρον Αράντ, πλοηγό της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας, το αεροσκάφος του οποίου καταρρίφθηκε. Το Ισραήλ θεωρεί σήμερα ότι οι αναζητήσεις εστιάστηκαν λανθασμένα στην Ισλαμική Δημοκρατία.

Μία από τις επιχειρήσεις που καταγράφονται λεπτομερώς στην έρευνα των «New York Times» φέρεται να περιλάμβανε την απαγωγή Ιρανού στρατηγού από πράκτορες της Μοσάντ στην Κωνσταντινούπολη. Αφού οι ανακρίσεις δεν απέδωσαν πληροφορίες για την τύχη του Αράντ, οι πράκτορες τον σκότωσαν και πέταξαν τη σορό του.

Στο ρεπορτάζ παρατίθενται μαρτυρίες «δεκάδων Ιρανών, Ισραηλινών και Αμερικανών αξιωματούχων». Έκθεση που συνέταξαν από κοινού η Χεζμπολάχ και το Ιράν κατέληξε ότι ο Ρον Αράντ πέθανε στον Λίβανο, δύο χρόνια αφού συνελήφθη εκεί.

Η εξαφάνιση του Ρον Αράντ στον Λίβανο και οι υποψίες για το Ιράν

Από το 1986, όταν εγκατέλειψε με αλεξίπτωτο το αεροσκάφος του σε επιχείρηση στον νότιο Λίβανο, ο Ρον Αράντ αγνοείται εν δράσει. Σύμφωνα με την ισραηλινή εκδοχή, το σιιτικό κίνημα Αμάλ τον αιχμαλώτισε και στη συνέχεια τον παρέδωσε στο Ιράν, με τον αεροπόρο να μεταφέρεται από τον Λίβανο στο Ιράν και ξανά πίσω. Τα δύο πρώτα χρόνια της κράτησής του υπήρξαν αρκετά σημάδια ότι ήταν ζωντανός, μεταξύ των οποίων φωτογραφίες και επιστολές. Η τελευταία επιστολή στάλθηκε στις 5 Μαΐου 1988.

Το 1992, ο αξιωματικός της Μοσάντ Ισραέλ Πέρλοφ ξεκίνησε, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, να εντοπίζει γιατρούς που ίσως είχαν περιθάλψει τον Ρον Αράντ μετά την προσγείωσή του στον Λίβανο. Ένας Ιρανός γιατρός, με τον οποίο επικοινώνησε, υποστήριξε ότι είχε φροντίσει προσωπικά τον αεροπόρο τόσο στο Ιράν όσο και στον Λίβανο. Οι πολύγραφοι στους οποίους υποβλήθηκε δεν έδωσαν σαφές αποτέλεσμα, ενώ ο γιατρός εξαφανίστηκε μετά την προσφορά μιας βαλίτσας με χρήματα από το Ισραήλ, ως αντάλλαγμα για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη διάσωση του Αράντ. Κατά το δημοσίευμα, οι ισχυρισμοί του συνέβαλαν καθοριστικά στην εδραίωση της πεποίθησης εντός της Μοσάντ ότι το Ιράν είχε πάρει τον αεροπόρο.

Η απαγωγή του Μουσταφά Ντιράνι και οι υποψίες για την Τεχεράνη

Ισραηλινοί κομάντος απήγαγαν το 1994 τον Μουσταφά Ντιράνι, σε περιοχή βαθιά μέσα στον Λίβανο. Ο Ντιράνι ήταν ανώτερο στέλεχος της σιιτικής πολιτοφυλακής Αμάλ, η οποία είχε αιχμαλωτίσει και κρατούσε τον Αράντ. Στους Ισραηλινούς ανακριτές ανέφερε ότι είχε μεταφέρει τον Ισραηλινό στο Ναμπί Τσιτ, στην κοιλάδα Μπεκάα, και τον είχε αφήσει υπό την προστασία μιας οικογένειας που εμπιστευόταν. Όπως είπε, οι φρουροί εγκατέλειψαν το σπίτι για να πολεμήσουν Ισραηλινούς στρατιώτες που βρίσκονταν κοντά και, όταν γύρισαν, ο Αράντ είχε χαθεί.

Κατά την εκδοχή του Μουσταφά Ντιράνι, ο οποίος είπε ότι βασανίστηκε στις ανακρίσεις, ένας Ιρανός αξιωματούχος τού είχε μεταφέρει ότι οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν είχαν πάρει τον Ρον Αράντ και τον είχαν φυγαδεύσει στο Ιράν. Η δήλωση προκάλεσε διαφορετικές εκτιμήσεις στο Ισραήλ: κάποιοι τη θεώρησαν ένδειξη ότι η Τεχεράνη κρατούσε τον Αράντ, ενώ άλλοι την απέρριψαν ως ανεπιβεβαίωτη πληροφορία που αποσπάστηκε υπό πίεση. Ωστόσο, το Ισραήλ, ακόμη και στα ανώτατα επίπεδα, συνέχισε δημόσια να αποδίδει ευθύνες στο Ιράν.

Παράλληλα, ορισμένοι αξιωματούχοι στο Ισραήλ διερωτώνταν για ποιον λόγο το Ιράν δεν ζητούσε κάποιο αντάλλαγμα από το Ισραήλ με αντάλλαγμα την παροχή πληροφοριών.

Το Ισραήλ άρχισε να ζητά από συμμάχους να συνδράμουν στην αναζήτηση πληροφοριών από το Ιράν για τον Αράντ. «Το ζήτημα του Ρον Αράντ μάς ακολουθούσε παντού», είπε στους New York Times ο Μοχάμαντ Αλί Αμπταχί, ο οποίος ήταν τότε αντιπρόεδρος του Ιράν. «Σε κάθε διεθνή συνάντηση που είχαμε, μας ρωτούσαν για τον Ρον Αράντ, τον Ρον Αράντ», συμπλήρωσε.

Το 1999, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ μετέφερε στον Ιρανό πρόεδρο Μοχάμαντ Χαταμί επιστολή της συζύγου του Αράντ, η οποία ζητούσε πληροφορίες για την τύχη του. Πέντε χρόνια αργότερα, το 2004, επιτροπή των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) κατέληξε ότι ο Αράντ είχε πεθάνει τη δεκαετία του 1990, επειδή δεν έλαβε ιατρική φροντίδα για σοβαρή ασθένεια, και ότι είχε ταφεί στην κοιλάδα Μπεκάα.

Οι συνομιλίες του 2004 και η απαγωγή στρατηγού στην Κωνσταντινούπολη

Την ίδια χρονιά, Ισραήλ και Χεζμπολάχ πλησίασαν, με διαμεσολαβητή τη Γερμανία, σε συμφωνία για την απελευθέρωση του Ντιράνι και άλλων ανώτερων κρατουμένων. Ως αντάλλαγμα συζητούνταν η παράδοση του αιχμάλωτου Ισραηλινού επιχειρηματία Ελχανάν Τάνενμπαουμ, των σορών τριών στρατιωτών των IDF και πληροφοριών για την τύχη του Αράντ.

Ισραηλινοί και Ιρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν στους New York Times ότι το Ιράν έβαλε τον στρατηγό των Φρουρών της Επανάστασης Αμπντουλάχ Σαμπερί επικεφαλής της έρευνας στον Λίβανο, με στόχο να εντοπιστούν στοιχεία για το πού βρισκόταν ο Αράντ.

Η έρευνα έδειξε ότι ο Αράντ είχε πεθάνει και ταφεί στο Ναμπί Τσιτ. Όπως μετέδωσε το ρεπορτάζ, ο πρώην πρόεδρος του Ιράν Αλί Ακμπάρ Ραφσαντζανί έστειλε ένα από τα παιδιά του για να παραδώσει προσωπικά στους Γερμανούς την έκθεση.

Η ισραηλινή πλευρά θεώρησε την ανάμειξη του Αμπντουλάχ Σαμπερί ένδειξη ότι οι IRGC είχαν συμμετοχή στην κράτηση του Αράντ. Σε ανάλογο συμπέρασμα κατέληξε ισραηλινή έκθεση το 2005, σύμφωνα με την οποία η απαγωγή του είχε γίνει από την ισχυρή ιρανική δύναμη.

Το 2006, η Σιν Μπετ (Shin Bet) επανεξέτασε τα διαθέσιμα στοιχεία και έκρινε ότι ούτε το Ιράν ούτε η Χεζμπολάχ είχαν κρατήσει τον Αράντ, ο οποίος πιθανότατα βρισκόταν στο Ναμπί Τσιτ. Ωστόσο, η κυβέρνηση και η Μοσάντ σε μεγάλο βαθμό δεν έλαβαν υπόψη τα πορίσματα.

Σύμφωνα με τρεις πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους, την ίδια χρονιά πράκτορες της Μοσάντ απήγαγαν στην Κωνσταντινούπολη τον Αλιρεζά Ασγκαρί, στρατηγό της Δύναμης Κουντς (Quds Force) των IRGC, ο οποίος είχε αναλάβει θέση στον Λίβανο λίγο μετά την απαγωγή του Αράντ. Όπως είπαν στους New York Times, οι πράκτορες τον κράτησαν για ανάκριση επί εβδομάδες σε πλοίο και, όταν δεν εντόπισαν στοιχεία ότι γνώριζε κάτι για τον Αράντ, πέταξαν τη σορό του στη Μαύρη Θάλασσα. Το Ισραήλ αρνήθηκε ότι είχε οποιαδήποτε εμπλοκή στην ευρέως γνωστή εξαφάνιση του Ασγκαρί.

Το 2006, ο τότε επικεφαλής της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα, ανέφερε ότι η οργάνωση θεωρούσε τον Ρον Αράντ νεκρό, χωρίς να γνωρίζει πού είχε ταφεί. Δύο χρόνια αργότερα, το 2008, ο Γερμανός διαπραγματευτής Γκέρχαρντ Κόνραντ ενημέρωσε το Ισραήλ πως, κατά τη Χεζμπολάχ, ο Ρον Αράντ είχε σκοτωθεί σε απόπειρα απόδρασης το 1988. Την ίδια χρονιά το Ισραήλ τον κήρυξε νεκρό.

Η προσήλωση στην ιρανική εκδοχή και η νέα έρευνα στο Ναμπί Τσιτ

Το 2016, κοινή έκθεση της Μοσάντ και της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των IDF, βασισμένη και σε νέες πληροφορίες που είχαν συλλεχθεί τα δύο προηγούμενα χρόνια, ανέφερε ως πιθανότερο ότι ο Αράντ ήταν νεκρός ήδη από το 1988.

Παρότι τα στοιχεία που έδειχναν ότι το Ιράν δεν είχε συλλάβει τον Ρον Αράντ αυξάνονταν, το Ισραήλ εξακολούθησε να εξετάζει αυτό το ενδεχόμενο. Το 2021, αραβόφωνα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι πράκτορες της Μοσάντ είχαν απαγάγει τον Σαμπερί την ώρα που έκανε τζόκινγκ στη Δαμασκό, τον είχαν βάλει σε βαν και στη συνέχεια είχαν εξαφανιστεί.

Κατά ένα δημοσίευμα, ο στρατηγός μεταφέρθηκε στο Ισραήλ, όπου ανακρίθηκε «εντατικά», και έπειτα οδηγήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής. Εκεί αφέθηκε ελεύθερος, έχοντας έναν τηλεφωνικό αριθμό για να καλέσει την ιρανική πρεσβεία. Στη συνέχεια, το ενδιαφέρον στράφηκε ξανά στο Ναμπί Τσιτ.

Το 2025 χάθηκαν τα ίχνη του Αχμάντ Σουκρ, συνταξιούχου αξιωματικού της Γενικής Ασφάλειας του Λιβάνου. Πηγή κοντά στην οικογένεια είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι ο Αχμάντ Σουκρ είναι αδελφός του Χασάν Σουκρ, ο οποίος «ήταν μαχητής στην ομάδα που συμμετείχε στην αιχμαλώτιση του Ισραηλινού πιλότου Ρον Αράντ».

Λιβανέζος δικαστικός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι πληροφορίες ανέφεραν πως ο Αχμάντ Σουκρ «παρασύρθηκε από δύο Σουηδούς που έφτασαν στον Λίβανο δύο ημέρες πριν από την απαγωγή του, και ότι ο ένας αναχώρησε μέσω του αεροδρομίου της Βηρυτού την ημέρα που εξαφανίστηκε ο Σουκρ».

Οι New York Times αναφέρουν ότι η επικρατέστερη εκτίμηση στο Ισραήλ είναι πως ο Αράντ σκοτώθηκε ως αντίποινα για τον θάνατο του Χασάν Σουκρ, το 1988.

Τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, οι IDF πραγματοποίησαν αποτυχημένη επιχείρηση με κομάντος που διείσδυσαν βαθιά στον Λίβανο, αναζητώντας τη σορό του Αράντ. Την επιδρομή συνόδευσαν σφοδροί ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί, οι οποίοι σκότωσαν τουλάχιστον 41 ανθρώπους στην περιοχή του Ναμπί Τσιτ, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους. Από ισραηλινής πλευράς δεν υπήρξαν νεκροί ή τραυματίες.

Τότε, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε δηλώσει: «Η επιχείρηση που διεξήχθη χθες το βράδυ δεν απέδωσε αυτό που αναζητούσαμε», προσθέτοντας: «αλλά η δέσμευση του Ισραήλ, και η προσωπική μου δέσμευση, να ολοκληρώσουμε όλες τις αποστολές που αφορούν τους αιχμαλώτους και τους αγνοούμενούς μας είναι απόλυτη».

Σε ανακοίνωσή της που ακολούθησε, η χήρα του Ρον Αράντ ανέφερε ότι η οικογένεια δεν ήθελε να διακινδυνεύσουν οι ζωές στρατιωτών των IDF για τον εντοπισμό της σορού του.