Η Κομισιόν ανακοίνωσε νέο οδηγό για επιβίωση 72 ωρών σε περίπτωση κρίσης ή έκτακτης ανάγκης – «Προετοιμασμένοι πολίτες, πιο ανθεκτική Ευρώπη»

Η Κομισιόν (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) δημοσιοποίησε σήμερα νέο οδηγό επιβίωσης 72 ωρών για τους Ευρωπαίους, σε περίπτωση κρίσης ή έκτακτης ανάγκης, υπογραμμίζοντας ότι «προετοιμασμένοι πολίτες σημαίνει πιο ανθεκτική Ευρώπη».

Σε ανακοίνωσή της, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει τις προσπάθειες για μεγαλύτερη ετοιμότητα σε όλη την επικράτειά της, καθώς η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με κρίσεις που γίνονται συχνότερες και πιο σύνθετες. Η ΕΕ προχωρά σε συγκεκριμένες ενέργειες για να θωρακίσει την Ευρώπη, τόσο στηρίζοντας τους πολίτες ώστε να προστατεύονται σε έκτακτες περιστάσεις όσο και μεριμνώντας για τη συνέχιση της λειτουργίας των εθνικών συστημάτων πολιτικής προστασίας όταν εκδηλώνεται καταστροφή.

Στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, που πραγματοποιείται σήμερα (3/11), η Επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων Hadja Lahbib παρουσίασε νέες οδηγίες, με στόχο να προετοιμαστούν πολίτες και κοινότητες για έκτακτες περιστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων 72 ωρών μιας κρίσης.

«Από την προετοιμασία μιας τσάντας έκτακτης ανάγκης μέχρι το να γνωρίζει κανείς πώς να αντιδράσει όταν συμβεί μια καταστροφή, η ετοιμότητα ξεκινά με πρακτικά μέτρα. Οι νέες οδηγίες μας βοηθούν τις αρχές να παρέχουν στους πολίτες τα εργαλεία και τις γνώσεις που χρειάζονται για να προστατεύσουν τον εαυτό τους και τους άλλους σε περίπτωση κρίσης», αναφέρει η Κομισιόν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Prepared citizens. A more resilient Europe.

From packing an emergency bag to knowing how to react when disaster strikes, preparedness starts with practical steps.

Our new guidelines help authorities give people the tools and knowledge to protect themselves and others in a crisis.

https://t.co/YpTOqc41NT

— European Commission (@EU_Commission) November 3, 2026

Οδηγίες για μεγαλύτερη ετοιμότητα των πολιτών

Η ετοιμότητα βασίζεται σε πρακτικές ενέργειες, από την προετοιμασία των αναγκαίων ειδών σε μια τσάντα έκτακτης ανάγκης έως τη γνώση της σωστής αντίδρασης όταν συμβεί μια καταστροφή. Οι νέες οδηγίες της Επιτροπής θα στηρίξουν τις αρχές ώστε να εξοπλίσουν τους πολίτες με τις γνώσεις και τα μέσα που χρειάζονται για να προστατεύουν τους εαυτούς τους και τους άλλους σε μια κρίση.

Τέσσερις κύριοι άξονες των οδηγιών:

• Αυτάρκεια για 72 ώρες: στήριξη των ανθρώπων ώστε να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες τους τις τρεις πρώτες ημέρες μιας έκτακτης ανάγκης, όσο κινητοποιείται η δημόσια βοήθεια. Σε αυτό περιλαμβάνονται βασικά είδη έκτακτης ανάγκης και έτοιμες τσάντες για άμεση αναχώρηση.
• Εκπαίδευση στην ετοιμότητα: ένταξη της προετοιμασίας στα προγράμματα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, παράλληλα με την κατάρτιση των εκπαιδευτικών. Τα παιδιά θα αναπτύσσουν δεξιότητες από μικρή ηλικία μέσα από δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία τους και προσβάσιμες, χωρίς να προκαλούνται φόβος ή άγχος.
• Ετοιμότητα με συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία: βελτίωση της προσβασιμότητας και της συμπερίληψης στα μέτρα προετοιμασίας, με συνεκτίμηση των αναγκών των ατόμων με αναπηρία και ενθάρρυνση της συμμετοχής τους στον σχεδιασμό, ώστε να μην αποκλείεται κανείς.
• Ενημέρωση για κινδύνους και απειλές: ενίσχυση της δυνατότητας των αρχών να μεταδίδουν αποτελεσματικά πληροφορίες για απειλές και κινδύνους, ώστε οι πολίτες να έχουν έγκαιρη, αξιόπιστη και προσβάσιμη ενημέρωση πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια έκτακτη ανάγκη.

Οι μη δεσμευτικές αυτές οδηγίες αποσκοπούν συνολικά στην καλλιέργεια κουλτούρας ετοιμότητας σε όλη την Ευρώπη, ώστε άτομα και κοινότητες να είναι καλύτερα ενημερωμένα και εξοπλισμένα, αλλά και πιο ικανά να προβλέπουν τις κρίσεις και να ανταποκρίνονται σε αυτές.

Η ετήσια Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ

Με στόχο η ετοιμότητα να αποτελέσει κοινή προτεραιότητα σε όλη την Ευρώπη, η Επιτροπή εισηγείται να καθιερωθεί ετήσια Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ στις 23 Οκτωβρίου, με πρώτη διοργάνωση το 2027. Η πρωτοβουλία θα παρακινεί πολίτες και κοινότητες να συμμετέχουν ενεργά στην προετοιμασία για έκτακτες περιστάσεις, προστατεύοντας τους ίδιους και τους άλλους.

Παράλληλα, η ετήσια εκδήλωση θα αναδεικνύει το έργο και τις προσπάθειες των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, των φορέων πολιτικής προστασίας και των κοινοτήτων για την ενίσχυση της ετοιμότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η 23η Οκτωβρίου επιλέχθηκε επειδή συμπίπτει με την επέτειο ίδρυσης του μηχανισμού πολιτικής προστασίας, στις 23 Οκτωβρίου 2001. Η επέτειος αναγνωρίζει τη συμβολή του στην προώθηση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και στον συντονισμό της διαχείρισης καταστροφών εντός και εκτός ΕΕ τα τελευταία 25 χρόνια.

Η πρωτοβουλία αναδεικνύει τη βαρύτητα της συμμετοχής των πολιτών, την οποία υπογράμμισε και η ομάδα ευρωπαίων πολιτών για την ετοιμότητα. Η ομάδα συγκέντρωσε 150 πολίτες από όλη την ΕΕ κατά το διάστημα Μαρτίου-Μαΐου 2026 και εισηγήθηκε, μεταξύ άλλων, τη διοργάνωση ετήσιας εβδομάδας ετοιμότητας της ΕΕ.

Για την προώθηση της πρωτοβουλίας, η Επιτροπή θα συνεργαστεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, με σκοπό την έκδοση κοινής δήλωσης υποστήριξης.

Ενίσχυση της επιχειρησιακής συνέχειας και των προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων

Στόχος της νέας σύστασης για την επιχειρησιακή συνέχεια και τις ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων είναι να συνδράμει τα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και τις χώρες που συμμετέχουν στον ΜΠΠΕ. Επιδιώκεται να παραμένουν διαρκώς λειτουργικά τα εθνικά σημεία επαφής πολιτικής προστασίας στο πλαίσιο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας, ακόμη και όταν εκδηλώνονται γεγονότα που προκαλούν διαταραχές.

Αξιοποιώντας τα συμπεράσματα από πρόσφατες κρίσεις και διαταραχές, η σύσταση, η οποία δεν είναι δεσμευτική, προσφέρει πρακτικές οδηγίες για την κατάρτιση σχεδίων επιχειρησιακής συνέχειας και την τακτική δοκιμή των σχετικών ρυθμίσεων. Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών σημείων επαφής αποσκοπεί στη διασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας του μηχανισμού, όλο το εικοσιτετράωρο, και της αποτελεσματικής ανταπόκρισής του σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Το πλαίσιο

Τον Μάρτιο του 2025 εγκρίθηκε η στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας, η οποία θέτει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για να ενισχυθεί η δυνατότητα της Ευρώπης να προβλέπει και να προλαμβάνει κρίσεις και απειλές, αλλά και να ανταποκρίνεται σε αυτές.

Η στρατηγική, βασισμένη στις συστάσεις της έκθεσης Niinistö, υιοθετεί μια προσέγγιση που καλύπτει ολόκληρη την κοινωνία και το σύνολο της διακυβέρνησης. Παράλληλα, αντιμετωπίζει την ετοιμότητα ως ευθύνη που μοιράζονται οι δημόσιες αρχές, οι επιχειρήσεις, η κοινωνία των πολιτών και οι πολίτες.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής προβλέπονται στοχευμένες ενέργειες για την αναβάθμιση της ετοιμότητας του πληθυσμού, την ενίσχυση της ενημέρωσης για τους κινδύνους και τη βελτίωση της ικανότητας της ΕΕ να αντιμετωπίζει έκτακτες ανάγκες.

Οι κατευθυντήριες γραμμές για την ετοιμότητα του πληθυσμού δημοσιεύονται μαζί με τέσσερα συνοδευτικά έγγραφα καθοδήγησης, στα οποία περιλαμβάνονται παραδείγματα καλών πρακτικών από κράτη μέλη και άλλες περιοχές του κόσμου. Η καθοδήγηση αποτελεί μέρος μιας συνεχιζόμενης συνεργατικής διαδικασίας και είναι δυνατό να αναθεωρηθεί αργότερα, με βάση την ανατροφοδότηση και τα διδάγματα που έχουν αντληθεί.