Σύγκρουση τρένων στην Ισπανία: Αγνοήθηκε κόκκινο φανάρι – Η «ανεξήγητη» εντολή του κέντρου ελέγχου και τα 17 λεπτά εγκληματικής αδράνειας

Καθώς συνεχίζονται οι έρευνες ανάμεσα στα συντρίμμια της τραγωδίας στην Ισπανία, αποκαλύπτονται νέα στοιχεία για τα κρίσιμα 17 λεπτά πριν από τη σύγκρουση. Οι τραυματίες που νοσηλεύονται ανέρχονται πλέον σε 107, σύμφωνα με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης της Καστίλλης–Λα Μάντσα, ενώ η κυβέρνηση δέχεται πιέσεις για την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου.

Ο αριθμός των νεκρών, σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό, παραμένει στους 68. Την ίδια ώρα, τα σωστικά συνεργεία, συνεπικουρούμενα από τρεις μεγάλους γερανούς, συνεχίζουν αδιάκοπα τις εργασίες για να απομακρύνουν τα δύο βαγόνια της Iryo που έχουν υποστεί τις σοβαρότερες ζημιές.

Πηγές δήλωσαν στην El País ότι εκτιμάται πως θα βρεθούν και άλλες σοροί.

Για την επίβλεψη της ανάσυρσης των θυμάτων έχουν φτάσει στο σημείο δύο δικαστές της δικαστικής περιφέρειας Ορντάθ.

Το δυστύχημα, με τους πολλούς νεκρούς, έγινε στις 08:54 τοπική ώρα, στο 118ο χιλιόμετρο της σιδηροδρομικής γραμμής, ανάμεσα στον Λος Γιέμπενες και την Ούρντα.

Στη σύγκρουση συμμετείχαν δύο τρένα που εκτελούσαν το δρομολόγιο Μαδρίτη-Σεβίλλη: μια αμαξοστοιχία AVE της Renfe, με 397 επιβαίνοντες, και συρμός της Iryo, στον οποίο βρίσκονταν 147 επιβάτες.

Ο πρόεδρος της Περιφερειακής Κυβέρνησης της Ανδαλουσίας, Χουάνμα Μορένο, ζήτησε από την κεντρική κυβέρνηση να προχωρήσει σε «μια πλήρη επανεξέταση των σιδηροδρομικών γραμμών» της περιοχής. Εστίασε ιδιαίτερα στην ταχεία γραμμή που συνδέει την Ανδαλουσία με τη Μαδρίτη.

Σε δηλώσεις που μετέδωσε η El Mundo, ανέφερε: «Το τρένο υψηλής ταχύτητας AVE που συνδέει τη Μαδρίτη και την Ανδαλουσία δεν αποτελεί πλέον ένα ασφαλές μέσο μεταφοράς».

Το υπουργείο Υγείας τίμησε τα θύματα της σύγκρουσης στην Ούρντα του Τολέδο με ενός λεπτού σιγή. Παράλληλα, η Ισπανική Ομοσπονδία Δήμων και Επαρχιών (FEMP) κάλεσε τους πολίτες να τηρήσουν ενός λεπτού σιγή στις 20:00, τοπική ώρα, στις εισόδους των δημαρχείων σε όλη τη χώρα.

Δείτε ζωντανή εικόνα

📺TV en DIRECTO | Los servicios de emergencias trabajan en el accidente de dos trenes de alta velocidad en Toledo https://t.co/0m11Gg8ui9

— EL PAÍS (@el_pais) October 28, 2026

Τα 17 λεπτά πριν από τη σύγκρουση και η «ανεξήτητη» εντολή

Ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, έφτασε στο σημείο του δυστυχήματος στην Ούρντα, όπως είχε ανακοινώσει νωρίτερα στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε στο κέντρο ελέγχου του Adif, στην Ατότσα της Μαδρίτης.

Κατά κυβερνητικές πηγές, πλέον έχει αποσαφηνιστεί η σειρά των γεγονότων: ειδικοί έχουν ήδη μελετήσει όλες τις αποφάσεις και τις εντολές, οι οποίες έχουν καταγραφεί τόσο ηχητικά όσο και γραπτώς.

Ο Πουέντε ανέφερε στη συνέντευξη Τύπου ότι «Μια οπίσθια σύγκρουση στο ισπανικό σιδηροδρομικό δίκτυο είναι απολύτως απίθανη». Πρόσθεσε ότι παρακολούθησε «μια πλήρη αναπαράσταση του ατυχήματος» και άκουσε «ηχογραφημένες συνομιλίες μεταξύ του κέντρου ελέγχου και των τρένων», επαναλαμβάνοντας τη θεωρία περί «ανθρώπινου λάθους από χειριστή του Adif κατά τη διάρκεια βλάβης του κύριου συστήματος σηματοδότησης».

Όπως εξήγησε ο υπουργός, γύρω στις 08:30 π.μ. τοπική ώρα κατέρρευσε το σύστημα ασφαλείας LZB, «ως αποτέλεσμα μιας βλάβης στην επικοινωνία των υπολογιστών». Η αστοχία είχε ως συνέπεια να ακινητοποιηθούν περίπου έξι τρένα, τρία σε κάθε κατεύθυνση.

Ο Πουέντε εξήγησε: «Από εκεί, το κέντρο ελέγχου επικοινώνησε με τα ακινητοποιημένα τρένα, και ελήφθη η απόφαση, περίπου στις 08:36 π.μ., το τρένο που συγκρούστηκε με το ακινητοποιημένο Iryo να συνεχίσει το ταξίδι του κανονικά». Ο χειριστής, δηλαδή, έδωσε εντολή συνέχισης έξι λεπτά μετά την ακινητοποίηση.

Ο υπουργός είπε ότι ένα από τα τρένα είχε ενημερώσει πως, βάσει πρωτοκόλλου, έπρεπε να κινηθεί «με οπτική επαφή», δηλαδή με ανώτατη ταχύτητα 40 χλμ./ώρα και ιδιαίτερη προσοχή. Ωστόσο, ο υπεύθυνος κυκλοφορίας δεν διαβίβασε την προειδοποίηση στο μοιραίο AVE της Renfe.

Το AVE «έπρεπε να σταματήσει και δεν μπορούσε να ξαναρχίσει το ταξίδι του κανονικά, καθώς η γραμμή ήταν ήδη μπλοκαρισμένη από το τρένο που ήταν σταματημένο στην είσοδο του σταθμού, και υπήρχε κόκκινο σήμα».

Ωστόσο, στις 08:36 π.μ. δόθηκε στο AVE εντολή να συνεχίσει.

Από τις 08:36 έως τις 08:53 π.μ., όταν έγινε η σύγκρουση, το τρένο κάλυψε 25 χιλιόμετρα και ανέπτυξε ταχύτητα έως και 200 χλμ./ώρα. Στα 17 αυτά λεπτά, οι οθόνες στο κέντρο ελέγχου κατέγραφαν την πορεία προς τη σύγκρουση, χωρίς να παρέμβει κανείς για να το σταματήσει.

«Η απόφαση για την επανέναρξη της κυκλοφορίας, χωρίς να έχει αποκατασταθεί το σύστημα, είναι μια απόφαση που ανήκει στο κέντρο ελέγχου και είναι το κέντρο ελέγχου, μέσω των χειριστών του, που παίρνει την απόφαση… σε συνθήκες που, από τη δική μας οπτική γωνία, είναι ανεξήγητες», τόνισε ο Πουέντε.

«Πολύ νωρίς για υποθέσεις»

Η Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή για την Τεχνική Έρευνα Ατυχημάτων (AITAT), που διαδέχθηκε τον Ιούλιο την Επιτροπή Έρευνας Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων (CIAF), εκτιμά πως είναι «πολύ νωρίς» για να διατυπωθούν υποθέσεις σχετικά με τα αίτια της συντριβής στην Ούρντα.

Ο πρόεδρος της Αρχής, Γκονθάλο Χουλάν Γκιγιέν Εσπέχο-Σααβέδρα, είπε στο πρακτορείο EFE πως τρεις ερευνητές βρίσκονται στο σημείο, ενώ στελέχη της υπηρεσίας πήγαν στο κέντρο ελέγχου της Ατότσα.

«Προτιμώ να ενεργήσω με σύνεση και να μην προβώ σε καμία δήλωση μέχρι να έχω επαρκώς διασταυρωμένες πληροφορίες», τόνισε χαρακτηριστικά.

Σάντσεθ: «Απαράδεκτα δύο τέτοια δυστυχήματα σε λιγότερο από έναν χρόνο»

Απευθυνόμενος στον ισπανικό λαό, ο Ισπανός πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι από αύριο, 29 Οκτωβρίου, έως και τις 31 Οκτωβρίου θα ισχύσει τριήμερο εθνικό πένθος.

«Η Ισπανία πενθεί και αγκαλιάζει τα θύματα. Η κυβέρνηση της Ισπανίας, και ολόκληρο το κράτος, στέκεται στο πλευρό των θυμάτων και των οικογενειών τους», δήλωσε ο Σάντσεθ, εκφράζοντας τη «συμπαράσταση και την εμψύχωσή του» σε όλους όσοι επλήγησαν.

Πρώτο μέλημα της κυβέρνησης, όπως τόνισε ο Σάντσεθ, είναι η παροχή βοήθειας στα θύματα και τις οικογένειές τους. Παράλληλα, ευχαρίστησε θερμά τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης για το έργο τους.

Για τη διερεύνηση της υπόθεσης, ο Σάντσεθ δήλωσε κατηγορηματικά: «Πρέπει να διαλευκάνουμε τι συνέβη, γιατί συνέβη αυτή η τραγωδία, σε συνεργασία με τους ανεξάρτητους ερευνητές σιδηροδρομικών ατυχημάτων και τις δικαστικές αρχές. Εάν υπήρξε αμέλεια, θα αποκαλυφθεί. Και αν υπήρξαν αστοχίες στο σύστημα ασφαλείας, θα αντιμετωπιστούν με τη μέγιστη αυστηρότητα».

🎥 Sánchez, sobre el accidente de tren en Toledo : “Hay que esclarecer qué es lo que ha sucedido. (..) vamos a llegar hasta el final, si ha habido negligencias, se sabrá”

https://t.co/x57fHAuv0Z https://t.co/saqDTUNeHd

— Cadena SER (@La_SER) October 28, 2026

Για τα δύο μεγάλα δυστυχήματα τρένων υψηλής ταχύτητας των τελευταίων μηνών, ο Ισπανός πρωθυπουργός σημείωσε ότι φαίνεται να είχαν διαφορετικά αίτια: εκείνο στο Τολέδο και το δυστύχημα στο Αδαμούθ τον Ιανουάριο.

Παράλληλα, υπογράμμισε πως είναι αναγκαία η λήψη δραστικών μέτρων.

«Η κυβέρνηση πρέπει να ενισχύσει περαιτέρω την ασφάλεια για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στο δίκτυο αμαξοστοιχιών υψηλής ταχύτητας. Αυτό είναι ουσιαστικής σημασίας, καθώς είναι απαράδεκτο για μια χώρα όπως η Ισπανία να βιώνει δύο ατυχήματα υψηλής ταχύτητας μέσα σε ένα μόνο έτος», είπε χαρακτηριστικά.

Ο Σάντσεθ έφυγε χωρίς να απαντήσει σε ερωτήσεις δημοσιογράφων.

Αγνοείται πρώην υπουργός

Η πρώην υπουργός Εργασίας της Ισπανίας, Φάτιμα Μπανέθ, φέρεται την ίδια ώρα να επέβαινε σε ένα από τα τρένα που ενεπλάκησαν στο πρωινό δυστύχημα.

Ο υπουργός Εκτάκτων Αναγκών της κυβέρνησης της Ανδαλουσίας, Αντόνιο Σανθ, δήλωσε στο RTVE ότι θεωρείται πως η Μπανέθ βρισκόταν στο τρένο και πως δεν έχει καταστεί δυνατή η επικοινωνία μαζί της μετά το συμβάν.

⚫⚫ #ÚLTIMAHORA | Muere en el accidente de tren Fátima Báñez, la ministra que transformó el panorama laboral

Báñez viajaba en el último vagón del tren iryo 6076 que ha sido arrollado por un convoy AVE de Renfe con destino a Sevilla https://t.co/uA9VGYWeHC

— El Debate (@eldebate_com) October 28, 2026

Οι σημαίες της ΕΕ θα κυματίζουν μεσίστιες

Σε συμβολική κίνηση συμπαράστασης, οι σημαίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα κυματίζουν μεσίστιες τις επόμενες ημέρες σε όλα τα ευρωπαϊκά όργανα, τιμώντας τα θύματα του πολύνεκρου δυστυχήματος.

«Η Ευρώπη θρηνεί μαζί σας», είπε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συνοψίζοντας με λίγες λέξεις τη θλίψη της Ευρώπης για το μέγεθος της τραγωδίας.

Just received the devastating news from Toledo on the collision of two high-speed trains.

My heart goes out to the victims’ families and loved ones.

Today, Europe mourns with you.

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) October 28, 2026

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, απηύθυνε ειλικρινή συλλυπητήρια στις οικογένειες των νεκρών, ευχήθηκε στους τραυματίες ταχεία ανάρρωση και ευχαρίστησε τις ομάδες έκτακτης ανάγκης που επιχειρούν για να συνδράμουν τους πληγέντες.

«Η πλήρης συμπαράστασή μου στον ισπανικό λαό αυτές τις ώρες πένθους», σημείωσε.

Recibo con profunda consternación las noticias del trágico accidente ferroviario ocurrido en Toledo.

Mi más sincero pésame a los familiares y seres queridos de las víctimas mortales.

Toda mi solidaridad con los heridos, a quienes deseo una pronta recuperación.

Gracias a los equipos de emergencia que trabajan para asistir a los afectados.

Todo mi apoyo al pueblo español en estas horas de dolor.

— António Costa (@eucopresident) October 28, 2026

«Είμαστε έτοιμοι να προσφέρουμε κάθε δυνατή βοήθεια στις ισπανικές αρχές», δήλωσε η εκπρόσωπος της Κομισιόν, Πάουλα Πίνιο, προσθέτοντας ότι είναι «πολύ νωρίς, πάρα πολύ νωρίς, για να εξαχθούν συμπεράσματα» για τα αίτια της τραγωδίας.

Οι σημαίες, όπως συμφωνήθηκε, θα παραμείνουν μεσίστιες από την Τετάρτη έως τα μεσάνυχτα του Σαββάτου, σε αντιστοιχία με το τριήμερο επίσημο εθνικό πένθος που κηρύχθηκε στην Ισπανία.

Η εκπρόσωπος της Κομισιόν, Πάουλα Πίνιο, χαρακτήρισε την κίνηση «επίδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης μετά τη σύγκρουση των τρένων στην Ούρντα».

Όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ συμφώνησαν συλλογικά στην απόφαση. Οι σημαίες υποστέλλονται στις Βρυξέλλες, καθώς και στις αντιπροσωπείες στο Στρασβούργο, το Λουξεμβούργο και τα γραφεία της ΕΕ στην Ισπανία.

Μαρτυρίες που προκαλούν συγκίνηση

Στο σημείο της σύγκρουσης, η αγωνία των συγγενών φανερώνει το ανθρώπινο κόστος της τραγωδίας. Η Άνα, που αναζητούσε τον σύζυγό της, είπε: «Κατέβηκα από τη Μαδρίτη μόλις έμαθα για το δυστύχημα. Ο σύζυγός μου ήταν στο τρένο AVE για Σεβίλλη».

Για το τρένο υψηλής ταχύτητας της Renfe, πρόσθεσε: «Βρισκόταν στο βαγόνι 8».

Σχολείο της περιοχής μετατράπηκε σε αυτοσχέδιο κέντρο διαχείρισης της κρίσης, όπου οι εικόνες είναι οδυνηρές. Μέσα σε μόλις μισή ώρα, οικογένειες έλαβαν επιβεβαίωση ότι συγγενείς τους συγκαταλέγονται στους νεκρούς.

Διασώστες και ψυχολόγοι παρέχουν τις πρώτες βοήθειες σε μια συντετριμμένη γυναίκα, την ώρα που δεκάδες ακόμη συγγενείς περιμένουν με αγωνία ενημέρωση για τους δικούς τους ανθρώπους.

Στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο La Paz στη Μαδρίτη, 15 άτομα με ελαφρά τραύματα πήγαν χωρίς συνοδεία στα επείγοντα.

Ένας επιβάτης, που δεν θέλησε να αναφερθεί αναλυτικότερα στη στιγμή της σύγκρουσης των δύο τρένων, δήλωσε: «Δεν θέλω να θυμάμαι τίποτα γιατί ήταν μια τραυματική εμπειρία. Νιώθω σαν να γεννήθηκα ξανά».

Άλλοι ασθενείς δεν άντεξαν όταν είδαν στις τηλεοράσεις της αίθουσας αναμονής εικόνες από το δυστύχημα.

Με δάκρυα στα μάτια και επίδεσμο στη μύτη, μια γυναίκα είπε: «Ήμουν σε εκείνο το βαγόνι». Την ίδια ώρα, συγγενείς έφταναν στο νοσοκομείο με σακούλες γεμάτες τρόφιμα και ρούχα.

Ο Μιγκέλ Άνχελ Πέρεθ Λαγκούνα, επιβάτης του τρένου AVE, κατάφερε να βγει από τον συρμό με ελαφρά τραύματα και περιέγραψε τη σύγκρουση. Σε δηλώσεις του στο Capital Radio έκανε λόγο για ιδιαίτερα σφοδρή πρόσκρουση και μίλησε για όσα συνέβησαν μέσα στα βαγόνια.

«Το χτύπημα ήταν τρομακτικό. Αν ζω, είναι από θαύμα», είπε χαρακτηριστικά.

Όπως ανέφερε, οι επιβάτες επιχείρησαν να φύγουν από τα κατεστραμμένα βαγόνια, με κάποιους να αναγκάζονται να σπάσουν ή να βγάλουν παράθυρα για να καταφέρουν να βγουν.

Στον ραδιοφωνικό σταθμό Cadena SER μίλησε και ο Χεσούς, ένας άλλος επιβάτης, μεταφέροντας μια ακόμη πιο δραματική μαρτυρία. Εργαζόταν στη διάρκεια του ταξιδιού, όταν ξαφνικά ένιωσε το τρένο να φρενάρει απότομα.

«Ξαφνικά έγινε σαν ένα απότομο φρενάρισμα και όλοι εκτοξεύτηκαν», είπε.

Ο ίδιος προσέκρουσε σε άλλους επιβάτες και στην αρχή θεώρησε πως το τρένο είχε βγει από τις ράγες. Παρά τις εφιαλτικές εικόνες γύρω του, κατάφερε να βοηθήσει τους τραυματίες. Όπως αποκάλυψε στη συνέντευξη, κρατούσε τον ορό ενός τραυματισμένου επιβάτη, συνδράμοντας το ιατρικό προσωπικό.

Περιγράφοντας την κατάσταση ως εξαιρετικά επείγουσα, δήλωσε: «Υπάρχουν πολλοί τραυματίες και νεκροί. Χρειάζεται να έρθει πολύς κόσμος για να βοηθήσει».

Στη laSexta μίλησε ο Ιγνάθιο Ρελάνιο, επιβάτης του AVE, για όσα αντίκρισε αφού βγήκε από το τρένο. Κατάφερε να απομακρυνθεί από τον συρμό περπατώντας, όμως συγκλονίστηκε από τις εικόνες όταν πλησίασε τα μπροστινά βαγόνια.

«Είδα σορούς, εγκλωβισμένους ανθρώπους να ουρλιάζουν, έναν άνδρα χωρίς χέρι», ανέφερε.

Όπως περιέγραψε τη σύγκρουση, πρώτα σημειώθηκε ένα εξαιρετικά απότομο φρενάρισμα και το βαγόνι του λίγο έλειψε να ανατραπεί, πριν επανέλθει στην κανονική του θέση. Οι αποσκευές εκσφενδονίστηκαν στο εσωτερικό του συρμού και, κατά την εκτίμησή του, προκάλεσαν επιπλέον τραυματισμούς.

Το ιστορικό ασφάλειας των σιδηροδρόμων στην Ισπανία

Πριν από τα δύο θανατηφόρα δυστυχήματα της φετινής χρονιάς, τον Ιανουάριο και τον Οκτώβριο, η Ισπανία κατέγραφε ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά θανάτων από σιδηροδρομικά συμβάντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με την Eurostat. Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν το 2024.

Ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων της ΕΕ αναφέρει ότι το υψηλότερο επίπεδο συστημάτων ελέγχου ασφαλείας της Ένωσης καλύπτει πάνω από το 90% του ισπανικού σιδηροδρομικού δικτύου.

Το μεγαλύτερο ποσοστό σιδηροδρομικών γραμμών με πανευρωπαϊκά πρότυπα σηματοδότησης καταγράφεται στην Ισπανία, στο Βέλγιο και στην Ελβετία.

Πριν από τη σημερινή τραγωδία και το δυστύχημα του Ιανουαρίου, η τελευταία μεγάλη σιδηροδρομική καταστροφή στην Ισπανία είχε γίνει το 2013.

Στο δυστύχημα εκείνο, 80 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 145 τραυματίστηκαν. Αμαξοστοιχία υψηλής ταχύτητας με οκτώ βαγόνια εκτροχιάστηκε σε κλειστή στροφή κοντά στο Σαντιάγο δε Κομποστέλα, στη βορειοδυτική Ισπανία, χτύπησε σε τσιμεντένιο τοίχο και τυλίχθηκε στις φλόγες.

Έως τότε, η τελευταία μεγάλη σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία είχε σημειωθεί το 1972, πριν η χώρα ενταχθεί στην ΕΕ και ενώ εξακολουθούσε να βρίσκεται υπό τη δικτατορία του Φράνκο.