Τουρκία: Βρέθηκε ναυάγιο 4.700 ετών, πιθανώς το αρχαιότερο στον κόσμο – Το πλοίο ίσως είχε προορισμό την Κρήτη

Μια ανακάλυψη στα ανοιχτά της νότιας Τουρκίας μπορεί να αναθεωρήσει όσα γνωρίζουμε για την ιστορία της ναυσιπλοΐας. Κοντά στην Αττάλεια, αρχαιολόγοι εντόπισαν ένα ναυάγιο ηλικίας έως και 4.700 ετών, το οποίο ενδέχεται να είναι το αρχαιότερο που έχει βρεθεί στον κόσμο. Στον βυθό καταγράφηκαν δεκάδες κεραμικά αγγεία και πέτρινες άγκυρες. Οι ερευνητές εξετάζουν αν το πλοίο ξεκίνησε από τις ακτές της Ανατολικής Μεσογείου με πορεία προς την Τροία ή την Κρήτη.

Το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu μετέδωσε ότι η σπουδαία ανακάλυψη έγινε στην περιοχή της Αττάλειας, κοντά στο νησί Κέκοβα, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη υποβρύχιες αρχαιολογικές έρευνες.

Η ηλικία των ευρημάτων υπολογίζεται στα 4.400 έως 4.700 χρόνια. Ανήκουν στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού, όταν είχαν ήδη διαμορφωθεί σημαντικές εμπορικές διαδρομές ανάμεσα σε διάφορες περιοχές της ανατολικής Μεσογείου.

Την ανακάλυψη γνωστοποίησε σήμερα, Τετάρτη, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, κάνοντας λόγο για εύρημα με ιδιαίτερη σημασία στην κατανόηση της ναυτικής ιστορίας της Ανατολίας.

«Στη Γαλάζια Πατρίδα φέρνουμε στο φως τα ίχνη του αρχαιότερου ναυαγίου στον κόσμο», έγραψε σε ανάρτησή του.

Πάνω από 30 αμφορείς και τρεις πέτρινες άγκυρες σε βάθος 30 μέτρων

Σε βάθος περίπου 30 μέτρων βρίσκεται το ναυάγιο. Οι αρχαιολόγοι έχουν καταγράψει περισσότερα από 30 κεραμικά αγγεία αποθήκευσης, καθώς και τρεις πέτρινες άγκυρες.

Το ξύλινο κύτος δεν διασώθηκε, ωστόσο το φορτίο του ναυαγίου προσφέρει πολύτιμα στοιχεία τόσο για τη χρονολόγηση όσο και για τις εμπορικές δραστηριότητες εκείνης της περιόδου.

Η ηλικία προσδιορίστηκε με βάση το χαρακτηριστικό σχήμα και τη διακόσμηση των αγγείων. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι πιθανότατα χρησίμευαν για τη μεταφορά αγαθών, όπως κρασί και ελαιόλαδο.

Όσα αντικείμενα ανασύρθηκαν βρίσκονται τώρα σε διαδικασία συντήρησης, με στόχο να διατηρηθούν και να εξεταστούν με λεπτομέρεια.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Mehmet Nuri Ersoy (@mehmetersoytr)

Η σχέση με την Κρήτη και την Τροία και η πιθανή αφετηρία του πλοίου

Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν τα αποτελέσματα της εξέτασης του πηλού που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή των αμφορέων.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα αγγεία μπορεί να κατασκευάστηκαν σε εργαστήρια της κοιλάδας του Ιορδάνη. Αυτό υποδηλώνει σύνδεση του φορτίου με τις εμπορικές δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αντίστοιχα κεραμικά έχουν βρεθεί στην Αίγυπτο, σε θέσεις κοντά στις πυραμίδες της Γκίζας, της Σακκάρα και της Αμπουσίρ, καθώς και στην Τροία και την Κρήτη.

Οι ομοιότητες των αντικειμένων στηρίζουν την εκτίμηση των αρχαιολόγων ότι το πλοίο αποτελούσε μέρος ενός ευρέος δικτύου θαλάσσιου εμπορίου, το οποίο έφερνε σε επαφή διαφορετικούς πολιτισμούς.

Μία από τις πιθανότητες που διερευνώνται είναι πως το πλοίο αναχώρησε από λιμάνι στις ακτές του Λεβάντε —της ευρύτερης περιοχής που αντιστοιχεί σήμερα στην ανατολική ακτή της Μεσογείου— και έπλεε προς την Τροία ή την Κρήτη.

Η πιθανή επαφή με την Κρήτη έχει ξεχωριστή αρχαιολογική βαρύτητα, καθώς τα ευρήματα μπορεί να φωτίσουν τις θαλάσσιες σχέσεις του νησιού με άλλες περιοχές της Μεσογείου πριν από περίπου 4.700 χρόνια.

Ωστόσο, οι έρευνες δεν έχουν ακόμη καταλήξει στον τελικό προορισμό του πλοίου.

Ο αμφορέας με τα εννέα σημάδια και το ενδεχόμενο παρασκευής τυριού στο πλοίο

Ένα ξεχωριστό εύρημα είναι αμφορέας με εννέα διαφορετικά σημάδια στην επιφάνειά του και δύο τρύπες στο σώμα του.

Κατά τις πρώτες εκτιμήσεις των ειδικών, το αγγείο ίσως χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή τυριού ή βουτύρου.

Η εκδοχή αυτή δίνει μια ενδιαφέρουσα ματιά στην καθημερινή ζωή των ναυτικών κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.

Οι αρχαιολόγοι διερευνούν αν οι άνθρωποι που ταξίδευαν για μεγάλα διαστήματα στη θάλασσα είχαν μαζί τους ζωντανές κατσίκες, τις άρμεγαν εν πλω και έφτιαχναν οι ίδιοι γαλακτοκομικά προϊόντα.

Αν επιβεβαιωθεί η υπόθεση, το εύρημα θα δώσει σημαντικές πληροφορίες πέρα από το εμπόριο, για τη διατροφή και τις συνθήκες διαβίωσης των αρχαίων πληρωμάτων.

Ο εντοπισμός του ναυαγίου και η έναρξη των ανασκαφών το 2026

Τα αρχικά ίχνη βρέθηκαν σε υποβρύχιες έρευνες που είχε πραγματοποιήσει τα προηγούμενα χρόνια το Πανεπιστήμιο Akdeniz, στην περιοχή κοντά στο νησί Κέκοβα.

Η αρχική εξέταση δειγμάτων κεραμικής είχε οδηγήσει τους επιστήμονες στην εκτίμηση ότι το ναυάγιο μπορεί να ανήκει στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.

Οι συστηματικές υποβρύχιες ανασκαφές άρχισαν το 2026, αφού το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού χορήγησε τις απαιτούμενες άδειες.

Υπό την εποπτεία της Διεύθυνσης του Μουσείου της Αττάλειας διεξάγονται οι εργασίες, με επιστημονικό υπεύθυνο τον αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Akdeniz, Χακάν Ονίζ.

Ο υπουργός Πολιτισμού της Τουρκίας απηύθυνε συγχαρητήρια στον καθηγητή και στους αρχαιολόγους της ομάδας, επισημαίνοντας πως οι έρευνες θα εξακολουθήσουν, ώστε να αναδειχθεί η υποθαλάσσια πολιτιστική κληρονομιά.

Τι σημαίνει η ανακάλυψη για τα αρχαιότερα ναυάγια

Εφόσον επιβεβαιωθεί η πιθανή χρονολόγηση, το ναυάγιο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα: ενδέχεται να είναι παλαιότερο από το γνωστό ναυάγιο της Δοκού στην Ελλάδα, που τοποθετείται περίπου στο 2200 π.Χ. και αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα εντοπισμένα.

Προς το παρόν, η εκτίμηση ότι το ναυάγιο της Κέκοβα είναι το αρχαιότερο στον κόσμο στηρίζεται κυρίως στη χρονολόγηση των κεραμικών αντικειμένων, αφού το ξύλινο σκάφος δεν έχει διασωθεί.

Η συνέχιση της επιστημονικής έρευνας αναμένεται να διευκρινίσει την ακριβή ηλικία του ναυαγίου, από πού προερχόταν το φορτίο και ποια διαδρομή δεν έφτασε ποτέ στο τέλος της.

Η ανακάλυψη, πέρα από την πιθανότητα ενός νέου αρχαιολογικού ρεκόρ, φανερώνει πως οι θαλάσσιες εμπορικές οδοί στην ανατολική Μεσόγειο είχαν ήδη μεγάλη έκταση πριν από σχεδόν πέντε χιλιετίες. Η Κρήτη συγκαταλέγεται στους πιθανούς σταθμούς των αρχαίων αυτών ταξιδιών.