Στενά του Ορμούζ: Η Τεχεράνη επιμένει στο σχέδιο που απέρριψε ο Τραμπ – Κρίσιμες ώρες

Το Ιράν εξακολουθεί να στηρίζει το σχέδιό του για τα Στενά του Ορμούζ, μολονότι η αμερικανική πλευρά το απέρριψε.

Ο Αμπάς Αραγτσί, επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση IRIB: «Οι όροι μας είναι σαφείς, και οποιαδήποτε κίνηση προς τα εμπρός, για να ξανανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, εξαρτάται από την ικανοποίηση αυτών των όρων. Δεν υπαναχωρούμε από αυτούς». Παράλληλα, υπογράμμισε: «Ουδέποτε κλείσαμε την πόρτα στη διπλωματία ή σε διαπραγματεύσεις, αλλά, ταυτόχρονα, ουδέποτε αποταχθήκαμε τα δικαιώματά μας». Την Παρασκευή (25/06), η Τεχεράνη γνωστοποίησε ότι κατέθεσε στην Ουάσιγκτον πρόταση για επαναλειτουργία του θαλάσσιου περάσματος μέσα σε επτά ημέρες από την αποδοχή της, σημειώνοντας πως «η επιλογή επαφίεται πλέον» στις ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν ανέφερε ότι η πρόταση συντάχθηκε «σε συντονισμό» με τον ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος έχει τον καθοριστικό λόγο στη χάραξη πολιτικής της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Πρόσθεσε επίσης ότι συγκροτήθηκε εξαμελής ομάδα με αρμοδιότητα να «παίρνει αποφάσεις».

Βγαίνοντας από τον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Απορρίπτω την πρότασή τους». Όπως είπε, οι Ιρανοί θέλουν τη συγκεκριμένη συμφωνία «επειδή οδεύουν να χάσουν».

Από τα Στενά του Ορμούζ στα… «Στενά Τραμπ»

Πριν ακόμη επιβεβαιώσει τα δημοσιεύματα και ανακοινώσει την απόρριψη της ιρανικής πρότασης, ο Ντόναλντ Τραμπ ανάρτησε στο Truth Social χάρτη όπου το πέρασμα εμφανιζόταν με την ονομασία «Στενά Τραμπ».

Ο Α. Αραγτσί σημείωσε ότι η Τεχεράνη έχει πληροφορηθεί μόνο την πρώτη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου, λέγοντας: «Είδαμε την πρώτη αντίδραση του αμερικανού προέδρου, αλλά ως τώρα, δεν μας έχει διαβιβαστεί τίποτα από τον μεσολαβητή». Συμπλήρωσε ακόμη: «περιμένουμε οι μεσολαβητές να μας ενημερώσουν για τις οριστικές θέσεις και θα πάρουμε απόφαση σε αυτή τη βάση».

Πριν από την κρίση, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσε περίπου το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως. Το πέρασμα βρίσκεται στο επίκεντρο της σύγκρουσης που άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στην Ισλαμική Δημοκρατία. Έκτοτε, η Τεχεράνη διεκδικεί τον πλήρη έλεγχό του και το έχει ουσιαστικά κλείσει, ενώ η Ουάσιγκτον απάντησε επιβάλλοντας αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια του Κόλπου. Η Wall Street Journal αναφέρει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ εκτιμά πως οι βομβαρδισμοί του στρατού του εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα ξαναρχίσουν τον επόμενο μήνα, μετά τις βουλευτικές εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του, που είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου.

Από την 1η Σεπτεμβρίου οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δεν έχουν πραγματοποιήσει βομβαρδισμούς στο Ιράν. Εκείνη την ημέρα, σειρά επιθέσεων είχε προκαλέσει τον θάνατο, μεταξύ άλλων, πέντε ανθρώπων και τον τραυματισμό δεκάδων σε γάμο στο νότιο τμήμα της χώρας, ενώ στο μεταξύ έχουν δεχθεί πλήγματα εμπορικά πλοία στο Στενό του Ορμούζ.

Τα «Στενά» των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ…

Η προεκλογική περίοδος είναι κρίσιμη για τους ρεπουμπλικάνους, που απειλούνται με απώλεια της πλειοψηφίας και στα δύο σώματα του ομοσπονδιακού Κογκρέσου. Την ίδια ώρα, ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος βλέπει τη δημοτικότητά του να υποχωρεί, καθώς το κόστος ζωής στις ΗΠΑ αυξάνεται και οι τιμές των καυσίμων κινούνται ανοδικά.

Μιλώντας χθες στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας Φάισαλ μπιν Φαρχάν υπενθύμισε: «Η σταθερότητα σε αυτή την περιοχή ζωτικής σημασίας συνδέεται άμεσα με την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια».

Ο Αραγτσί, υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, είχε επισημάνει πριν από την απόφαση του Τραμπ ότι τα μέτρα που πρέπει να λάβει η αμερικανική κυβέρνηση «δεν είναι νέα». Όπως εξήγησε, περιλαμβάνονταν «ήδη όλα στο μνημόνιο κατανόησης» που υπέγραψαν τον Ιούνιο οι πρόεδροι των δύο χωρών. Το κείμενο θεωρητικά δημιουργούσε προϋποθέσεις για να σταματήσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και να ξεκινήσουν συνομιλίες για το ευαίσθητο ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας. Ωστόσο, οι δύο πλευρές έδωσαν διαφορετική ανάγνωση και ερμηνεία στο περιεχόμενό του.

Το «παζλ» των επόμενων εξελίξεων παραμένει δύσκολο…

Παράλληλα, η Τεχεράνη ζητά να ξεπαγώσουν και να διατεθούν σε αυτήν ιρανικοί πόροι που βρίσκονται στο εξωτερικό, καθώς και να αρθούν οι οικονομικές κυρώσεις. Η οικονομία του Ιράν πιέζεται από την εκρηκτική άνοδο των τιμών, η οποία προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις τον Ιανουάριο, πριν αυτές κατασταλούν με αιματοχυσία. Περιουσιακά στοιχεία της χώρας παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό ήδη από την ισλαμική επανάσταση του 1979. Σε συνέντευξή του στο Γαλλικό Πρακτορείο την Τρίτη, ο εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, Χουσεΐν Μουχεμπί, ανέφερε ότι στους όρους της ιρανικής πλευράς περιλαμβάνεται πλέον και η παύση των εχθροπραξιών στην Υεμένη, η οποία έχει εξελιχθεί σε νέο μέτωπο σύγκρουσης στην περιοχή.