Ερντογάν στο Newsweek: «Δεν θα επιλέξουμε ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση» – Οι αναφορές σε Ελλάδα, Ισραήλ, Τραμπ και Πούτιν

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τοποθετήθηκε για την αμυντική συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και το Ισραήλ, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα δεν εκλαμβάνει αυτομάτως ως απειλή για την Τουρκία τις σχέσεις της Αθήνας με άλλες χώρες. Διευκρίνισε, πάντως, ότι παρακολουθεί προσεκτικά κάθε κίνηση που κρίνει πως ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια της χώρας του, τα «νόμιμα δικαιώματα» και τα συμφέροντά της.

Ο Τούρκος πρόεδρος, σε αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε γραπτώς στο Newsweek και δημοσιεύθηκε την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, ανέλυσε τη στρατηγική με την οποία η Άγκυρα επιδιώκει να προσαρμοστεί σε ένα διεθνές σκηνικό που, όπως εκτιμά, μεταβάλλεται εκ βάθρων. Ο Ερντογάν αναφέρθηκε στην Ελλάδα, στο Ισραήλ και στη θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, καθώς και στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και τον Ντόναλντ Τραμπ, το Ιράν, τη Ρωσία, την Ουκρανία και την Κίνα.

Η αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ

Το ζήτημα της αμυντικής συμφωνίας Ελλάδας–Ισραήλ τέθηκε ευθέως στον Ερντογάν από το Newsweek, σε συνάρτηση με την κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στην Άγκυρα και το Τελ Αβίβ.

Ειδικότερα, ο Τούρκος πρόεδρος κλήθηκε να απαντήσει εάν οι ισραηλινές επιθέσεις στη Συρία και η αμυντική συνεργασία με την Ελλάδα συνιστούν εστίες έντασης ικανές να προκαλέσουν ακόμη και στρατιωτική σύγκρουση Τουρκίας–Ισραήλ, αλλά και ποιες επιπτώσεις θα είχε για το ΝΑΤΟ ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Στην απάντησή του, ο Ερντογάν ανέφερε:

«Οι σχέσεις που αναπτύσσει η Ελλάδα ή οποιαδήποτε άλλη χώρα με τρίτες χώρες είναι ζήτημα δικής τους επιλογής. Η Τουρκία δεν θεωρεί κάθε διμερή σχέση ως απειλή που στρέφεται εναντίον της».

Αμέσως μετά, πάντως, πρόσθεσε:

«Παρακολουθούμε στενά οποιεσδήποτε ενέργειες μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την εθνική μας ασφάλεια, τα νόμιμα δικαιώματα και τα συμφέροντά μας».

Πρόκειται για την πλέον ευθεία αναφορά του Τούρκου προέδρου στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της συνέντευξης. Άλλωστε, το ερώτημα επικεντρωνόταν ειδικά στη σύμπραξη Αθήνας–Τελ Αβίβ και στο εάν η Άγκυρα τη συνδέει με την αντιπαράθεσή της με το Ισραήλ.

Ερντογάν: Η εξωτερική πολιτική και τα σενάρια πολέμου

Σε ό,τι αφορά το ευρύτερο ενδεχόμενο μιας στρατιωτικής αναμέτρησης με το Ισραήλ, ο Ερντογάν δήλωσε ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική δεν χαράσσεται με αφετηρία σενάρια περί «αναπόφευκτου πολέμου».

Συνεχίζοντας, επικέντρωσε την τοποθέτησή του στη Συρία και επισήμανε ότι στόχος της Τουρκίας είναι να διατηρηθούν η εθνική ενότητα, η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία της χώρας.

Ο Ερντογάν κατηγόρησε το Ισραήλ πως, με τις επιθέσεις του στη Συρία, αγνοεί τους παγιωμένους κανόνες και το διεθνές δίκαιο, πλήττει την κυριαρχία της χώρας και δυσχεραίνει την επαναφορά της σταθερότητας.

Όπως υποστήριξε, η σταθερότητα στη Συρία θα ενίσχυε την ανάπτυξη και την ειρήνη σε όλη την περιοχή, με τα οφέλη να αφορούν και το Ισραήλ.

Η θέση της Τουρκίας και το μήνυμα προς το ΝΑΤΟ

Στο ίδιο σκέλος της απάντησής του, ο Ερντογάν στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο και στη θέση που κατέχει η Τουρκία εντός του ΝΑΤΟ.

«Η Τουρκία έχει ισχυρή θέση και επιρροή στο ΝΑΤΟ», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι η συζήτηση δεν θα πρέπει να επικεντρώνεται στις υποθετικές επιπτώσεις μιας στρατιωτικής σύγκρουσης για τη Συμμαχία. Αντιθέτως, έκρινε προτιμότερο να προτάσσεται η διπλωματία, ώστε να αποτραπεί εξαρχής ένα τέτοιο σενάριο.

Για να διασφαλιστεί μακροπρόθεσμα η περιοχή, όπως ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος, χρειάζεται να δημιουργηθεί μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας, η οποία θα στηρίζεται στις περιφερειακές συνεργασίες αλλά και στις υφιστάμενες συμμαχίες.

Ο Ερντογάν περιέγραψε μια προσέγγιση «360 μοιρών», βασισμένη στο διεθνές δίκαιο, η οποία, κατά την άποψή του, θα ενδυναμώνει την αποτροπή, θα αποκλιμακώνει τις εντάσεις και θα εγκαταλείπει τη λογική της «αμοιβαίας περικύκλωσης».

Οι απαντήσεις Ερντογάν στις αιχμές του Ισραήλ

Σε προηγούμενο σημείο, το Newsweek είχε ζητήσει από τον Ερντογάν να σχολιάσει τοποθετήσεις Ισραηλινών αξιωματούχων, οι οποίοι χαρακτηρίζουν την Τουρκία πιθανή «επόμενη απειλή» έπειτα από το Ιράν.

Ο Τούρκος πρόεδρος απέρριψε τη συγκεκριμένη ρητορική, λέγοντας ότι έχει καλλιεργηθεί στην ισραηλινή πλευρά μια «λανθασμένη αφήγηση», με την οποία επιχειρείται να εμφανιστεί η Τουρκία ως μια καινούργια εστία απειλής.

Ο ίδιος συνέδεσε τη συγκεκριμένη ρητορική με το εκλογικό κλίμα που επικρατεί στο Ισραήλ και με τις εξελίξεις στην εσωτερική πολιτική σκηνή της χώρας.

Παράλληλα, ο Ερντογάν επισήμανε ότι η στάση της Τουρκίας δεν είναι εχθρική ούτε απέναντι στον ισραηλινό λαό ούτε έναντι οποιασδήποτε άλλης κοινωνίας. Όπως υποστήριξε, η Άγκυρα αντιτίθεται σε πολιτικές που κρίνει ότι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, καθώς και σε ενέργειες οι οποίες, κατά την τουρκική θέση, επιτείνουν την αστάθεια στην περιοχή.

Ερντογάν για τις σχέσεις Τουρκίας με ΗΠΑ και Ιράν

Εκτενή αναφορά έκανε ο Ερντογάν και στις σχέσεις που διατηρεί η Τουρκία τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με την Τεχεράνη.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι σύμμαχός μας στο ΝΑΤΟ. Το Ιράν είναι γείτονάς μας», σημείωσε, τονίζοντας πως η Άγκυρα κρατά ανοιχτή επικοινωνία και με τις δύο πλευρές.

Κατά την πιο πρόσφατη επαφή του με τον Ντόναλντ Τραμπ, όπως ανέφερε, έθεσε ως προτεραιότητα την πλήρη αξιοποίηση της διπλωματικής οδού για την αντιμετώπιση της έντασης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.

Ο Ερντογάν υποστήριξε ότι η Τουρκία διαθέτει το σημαντικό πλεονέκτημα να επικοινωνεί με αντικρουόμενες πλευρές και να προσπαθεί να συμβάλει στην αποκλιμάκωση μιας κρίσης.

Η σχέση Ερντογάν και Τραμπ

Ο Τούρκος πρόεδρος περιέγραψε τη συνεργασία του με τον Ντόναλντ Τραμπ ως σχέση που τους επιτρέπει να συζητούν «άμεσα και ανοιχτά».

Στην τελευταία συνάντησή τους, σύμφωνα με τον ίδιο, τέθηκαν επί τάπητος πολλά και διαφορετικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων το Ιράν, η ασφάλεια στην περιοχή, η Γάζα και οι διμερείς σχέσεις ΗΠΑ–Τουρκίας.

Τις σχέσεις Άγκυρας και Ουάσινγκτον χαρακτήρισε ο Ερντογάν «μακροχρόνιες, βαθιά ριζωμένες και πολυδιάστατες», αναδεικνύοντας τη συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, το εμπόριο και την περιφερειακή ασφάλεια.

Η συμφωνία αμοιβαίας άμυνας Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν

Ο Ερντογάν μίλησε επίσης στη συνέντευξη για το σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας που υπέγραψε η Τουρκία με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.

Παράλληλα, απέρριψε την άποψη ότι η συγκεκριμένη συμφωνία στρέφεται κατά του Ιράν, του Ισραήλ ή οποιουδήποτε άλλου κράτους.

Με βάση όσα εξήγησε, επίθεση με ένοπλα μέσα εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση κατά όλων των χωρών που συμμετέχουν στη συμφωνία.

Η συνδρομή προς τη χώρα που θα βρεθεί υπό επίθεση μπορεί να αφορά πληροφορίες, υλικοτεχνική βοήθεια και πυρομαχικά. Αν η απειλή λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις, δεν αποκλείεται να εξεταστεί ακόμη και «πιο προηγμένη στρατιωτική υποστήριξη».

Ωστόσο, ο Ερντογάν ξεκαθάρισε πως η πρόβλεψη αυτή δεν συνεπάγεται ότι κάθε περιστατικό θα οδηγεί αυτομάτως σε στρατιωτική αντίδραση.

Ουκρανία: Επαφές με Ρωσία και ρόλος της Τουρκίας

Αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι αντιμετωπίζει σοβαρά το ενδεχόμενο να εξαπλωθεί η σύγκρουση και πέρα από την υφιστάμενη περιοχή.

Σχολίασε ακόμη τις αναφορές για σαμποτάζ και «υβριδικές» δράσεις στην Ευρώπη, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται αξιολόγηση με βάση ισχυρά στοιχεία και αποφυγή ενεργειών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα κλιμάκωση.

Την ίδια στιγμή, υπεραμύνθηκε της επιλογής της Τουρκίας να επικοινωνεί απευθείας τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο.

«Δεν βλέπω καμία αντίφαση σε αυτό. Για να μεσολαβήσεις, πρέπει να μπορείς να μιλάς και με τις δύο πλευρές μιας σύγκρουσης», δήλωσε.

Συμπλήρωσε ότι στην τελευταία συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο Μπισκέκ επανέλαβε την ετοιμότητα της Τουρκίας να βοηθήσει στην προσπάθεια για ειρήνη.

Ερντογάν: «Δεν θα επιλέξουμε ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση»

Βασικό μήνυμα της συνέντευξης ήταν η θέση του Ερντογάν ότι η Τουρκία δεν αποδέχεται να εγκλωβιστεί σε επιλογή ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή.

«Δεν πιστεύουμε ότι είναι σωστό να επιβάλλεται στην Τουρκία η επιλογή μεταξύ “Δύσης ή Ανατολής”», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Τούρκος ηγέτης δήλωσε ότι η χώρα θα εξακολουθήσει να αναβαθμίζει τον ρόλο της στο ΝΑΤΟ, παράλληλα όμως θα διευρύνει τους δεσμούς της με τον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών, τον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας, τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης, την ASEAN και άλλες ισχυρές διεθνείς δομές.

Επιπλέον, αναφέρθηκε στον στόχο της Άγκυρας να διευρύνει τις εμπορικές σχέσεις, τις επενδύσεις και τις διασυνδέσεις της με την Κίνα.

«Η πορεία της Τουρκίας είναι ξεκάθαρη», δήλωσε ολοκληρώνοντας, παρουσιάζοντας τη χώρα ως δύναμη που θα διατηρήσει τις παραδοσιακές συμμαχίες της, θα αναπτύξει νέες συνεργασίες και θα δρα αυτόνομα ανάμεσα στα διεθνή κέντρα ισχύος.