Μέση Ανατολή: Οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και Ιράν στην Ελβετία για κρίσιμες συνομιλίες – Το Ορμούζ τορπιλίζει το κλίμα

Με τις σειρήνες του πολέμου να ηχούν ακόμα στον Λίβανο, οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν ξεκινούν την Κυριακή στην Ελβετία τις κρίσιμες ειρηνευτικές συνομιλίες, σε ένα κλίμα έντονης αμφισβήτησης και στρατιωτικού αναβρασμού.

Παρά την επίσημη έναρξη της 60ήμερης εκεχειρίας, η απόφαση των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) να κηρύξουν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προσέκρουσε στην άμεση διάψευση της Ουάσινγκτον, η οποία ξεκαθαρίζει ότι η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται κανονικά.

Στην Ελβετία οι αντιπροσωπείες

Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι από το Ιράν έφτασαν στην Ελβετία για τις ειρηνευτικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ, όπως μετέδωσαν τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

Την ίδια ώρα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, αναχώρησε από την Ουάσινγκτον για τις συναντήσεις, οι οποίες –σύμφωνα με το Πακιστάν– είναι προγραμματισμένο να ξεκινήσουν την Κυριακή.

Η ιρανική αντιπροσωπεία έχει ως επικεφαλής τον αρχιδιαπραγματευτή Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και περιλαμβάνει τον υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, καθώς και ανώτατους αξιωματούχους ασφαλείας, της κεντρικής τράπεζας και του τομέα του πετρελαίου.

Από την αμερικανική πλευρά, πέρα από τον Βανς, η διαπραγματευτική ομάδα περιλαμβάνει τους απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ.

Στις συνομιλίες θα δώσουν το «παρών» ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, και ο αρχηγός του στρατού, Ασίμ Μουνίρ, καθώς η χώρα τους μεσολάβησε για το προσωρινό Μνημόνιο Συναντίληψης (MoU) που υπέγραψαν την Τετάρτη οι πρόεδροι των ΗΠΑ και Ιράν, Ντόναλντ Τραμπ και Μασούντ Πεζεσκιάν αντίστοιχα.

Πριν επιβιβαστεί στο αεροπλάνο από την Κοινή Βάση Άντριους στο Μέριλαντ, ο Βανς δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι διαπραγματευτές θα έχουν πιθανότατα συνομιλίες «μερικών ημερών».

«Eλπίζουμε να σημειώσουμε πρόοδο στο πυρηνικό ζήτημα, να σημειώσουμε πρόοδο στο θέμα της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο», πρόσθεσε.

Κλειστά ή ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ;

Αν και οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε εκεχειρία, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) κήρυξαν το Σάββατο τα Στενά του Ορμούζ κλειστά, επικαλούμενο ισραηλινά «εγκλήματα» στον Λίβανο που παραβιάζουν τις αμερικανικές δεσμεύσεις.

Οι IRGC προειδοποίησαν ότι τα πλοία θα διατρέξουν κίνδυνο εάν πλησιάσουν το στρατηγικό πέρασμα.

Ωστόσο, ο αμερικανικός στρατός διέψευσε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς, τονίζοντας ότι τα εμπορικά πλοία συνεχίζουν να πλέουν κανονικά.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι 55 εμπορικά πλοία διέσχισαν τα Στενά το Σάββατο μεταφέροντας περισσότερα από 17 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και ξεκαθάρισε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα διασφαλίσουν τη συνέχιση της εμπορικής κυκλοφορίας.

Ο Βανς, σε συνέντευξή του στο Fox News, δήλωσε σίγουρος ότι η εκεχειρία θα κρατήσει, προσθέτοντας πως δεν έχει δει καμία απόδειξη ότι τα Στενά του Ορμούζ έκλεισαν.

Τα «διόδια» του Τραμπ

Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν θα επιβληθούν τέλη για τη διέλευση από τα Στενά κατά τη διάρκεια ή μετά την 60ήμερη εκεχειρία, «εκτός εάν επιβληθούν από και για λογαριασμό των ΗΠΑ, σε περίπτωση που η συμφωνία δεν ολοκληρωθεί, για υπηρεσίες που παρέχονται ως “Φύλακας Άγγελος” προς τις χώρες της Μέσης Ανατολής, με σκοπό την αποζημίωση των δαπανών τόσο του παρελθόντος, όσο και του παρόντος και του μέλλοντος».

Αντίθετα, ο Μοχαμάντ Μοχμπέρ, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, κατηγόρησε τις ΗΠΑ μέσω της πλατφόρμας Χ ότι απέτυχαν να εφαρμόσουν τον πρώτο όρο της ενδιάμεσης συμφωνίας 14 σημείων, ο οποίος προβλέπει κατάπαυση του πυρός «σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

Ο ίδιος προειδοποίησε ότι όσο η συμφωνία παραμένει μόνο στα χαρτιά, η ροή ενέργειας από τη Μέση Ανατολή θα παραμείνει παγωμένη.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα πιέσει στην Ελβετία για την υλοποίηση των δεσμεύσεων, επικαλούμενος παλαιότερες αποτυχίες της άλλης πλευράς να τηρήσει τις συμφωνίες.

Αιματοχυσία στον Λίβανο

Η κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο αποτελούσε βασικό όρο για την έναρξη των αμερικανοϊρανικών συνομιλιών, όμως η κατάσταση στο πεδίο είναι εκρηκτική.

Η Πολιτική Προστασία του Λιβάνου ανακοίνωσε ότι 20 άνθρωποι σκοτώθηκαν από ισραηλινά πλήγματα το Σάββατο, λίγες ώρες μετά την υποτιθέμενη έναρξη της ανακωχής.

Το Ισραήλ ισχυρίστηκε ότι απαντούσε σε επιθέσεις της Χεζμπολάχ, με τη σιιτική οργάνωση να απαντά ότι δεν θα επιτρέψει στο Ισραήλ «ελευθερία κινήσεων» στη χώρα.

Το Ισραήλ, που δηλώνει ότι δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, ξεκαθάρισε ότι θα διατηρήσει τα στρατεύματά του στα κατεχόμενα εδάφη του νοτίου Λιβάνου.

Μια ανακοίνωση των IDF ανέφερε ότι το Ισραήλ παραμένει προσηλωμένο στην εκεχειρία, αλλά θα συνεχίσει να δρα ενάντια σε οποιαδήποτε απειλή για το ίδιο ή τις δυνάμεις του.

Παράλληλα, το ισραηλινό δίκτυο Channel 12 μετέδωσε ότι ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο υπουργός Άμυνας, Ισράελ Κατζ, έδωσαν εντολή στον στρατό να σταματήσει τα πυρά, αλλά ξεκαθάρισαν ότι δεν θα υπάρξει αποχώρηση από τις περιοχές που έχουν καταλάβει.