Το ζήτημα της πατρότητας γαστρονομικών προϊόντων επανέρχεται στο προσκήνιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αυτή τη φορά με αφορμή την πρωτοβουλία της Ελλάδας να εντάξει τον πατσά στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Η είδηση, η οποία ξεκίνησε ως πρωτοβουλία από τη Θεσσαλονίκη, προκάλεσε την άμεση αντίδραση των τουρκικών μέσων ενημέρωσης, τα οποία κατηγορούν την Αθήνα για «οικειοποίηση» ενός εδέσματος που, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, έχει βαθιές ρίζες στην οθωμανική παράδοση.
Σύμφωνα με τον Δημήτρη Τσαρούχα, ιδιοκτήτη ενός από τα παλαιότερα πατσατζίδικα της Θεσσαλονίκης, ο οποίος μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, πριν από λίγο καιρό κατατέθηκε ο τελικός φάκελος στη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και συγκεκριμένα στο Τμήμα Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Διαπολιτισμικών Θεμάτων του υπουργείου Πολιτισμού.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Οι άνθρωποι του κλάδου στη Θεσσαλονίκη αναμένουν πλέον την έγκριση, ώστε στη συνέχεια ο φάκελος να προωθηθεί στην UNESCO για ένταξη στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Το θέμα, φυσικά, αναπαράχθηκε στον τουρκικό Τύπο. Ειδικοί που μίλησαν στα τουρκικά ΜΜΕ τόνισαν ότι, αν και ο πατσάς παρασκευαζόταν και από μη μουσουλμανικούς πληθυσμούς κατά την οθωμανική περίοδο, ο χαρακτήρας του εδέσματος παραμένει ανατολίτικος.
Habertürk
Η Habertürk σε δημοσίευμά της με τίτλο «Η Ελλάδα ξεκινά πρωτοβουλία για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά του πατσά», ανέφερε ότι η Ελλάδα «ετοιμάζεται να συμπεριλάβει τη σούπα από πατσά, ένα πιάτο που καταναλώνεται στην Τουρκία εδώ και αιώνες, στον κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO».
Το ίδιο μέσο σημείωσε ότι η πρωτοβουλία ανήκει σε επιχειρηματίες της Θεσσαλονίκης και ότι στον φάκελο δίνεται έμφαση στη διαδικασία παρασκευής, στην τεχνική και στη σύνδεση του πατσά με την ταυτότητα της πόλης.
Ο γαστρονόμος Recep İncecik δήλωσε στο Habertürk TV: «Είναι καλό που διεκδικούν τον πατσά ως δικό τους, αλλά αυτός ανήκει στην κυρίαρχη κουλτούρα μας και οι Έλληνες δεν μπορούν ποτέ να τον πάρουν», προσθέτοντας ότι ο πατσάς παρασκευαζόταν από μη μουσουλμάνους κατά την οθωμανική περίοδο.
Το δημοσίευμα κάνει εκτενή αναφορά στη βαθιά ριζωμένη παρουσία της σούπας από πατσά στην τουρκική κουζίνα, επισημαίνοντας ότι καταναλώνεται σε όλη τη χώρα και ότι σε πολλές πόλεις, ιδίως στην Κωνσταντινούπολη, λειτουργούν 24ωρα καταστήματα που σερβίρουν το συγκεκριμένο έδεσμα.
Αναφέρθηκε επίσης ότι ο πατσάς, γνωστός και ως «θεραπευτική σούπα» και «φυσικό αντιβιοτικό», σερβίρεται κυρίως με σκόρδο, ξίδι και καυτερή πιπεριά.
Haberler
Η ιστοσελίδα Haberler δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «Η Ελλάδα λαμβάνει μέτρα σχετικά με τη σούπα από πατσά», κάνοντας λόγο για «νέο κεφάλαιο» στη μακροχρόνια γαστρονομική αντιπαλότητα μεταξύ των δύο χωρών και υποστηρίζοντας ότι «η Αθήνα έχει βάλει στο στόχαστρο τη σούπα από πατσά».
Στο δημοσίευμα τονίζεται ότι Τούρκοι εκπρόσωποι της γαστρονομίας θεωρούν πως ο πατσάς κατέχει «πολύ βαθύτερη θέση» στην Τουρκία λόγω των μεθόδων παρασκευής και των τελετουργιών σερβιρίσματος, ενώ σημειώνεται ότι η έκβαση της διαδικασίας στην UNESCO αναμένεται με ενδιαφέρον και από τις δύο πλευρές του Αιγαίου.
Yeni Akit
Ακόμη πιο αιχμηρή ήταν η προσέγγιση της Yeni Akit, η οποία με τίτλο «Έχουν βάλει στο μάτι την τουρκική κουζίνα! Οι Έλληνες κλέβουν άλλη μια από τις λιχουδιές μας» παρουσίασε την ελληνική πρωτοβουλία ως προσπάθεια «αρπαγής» στοιχείου της τουρκικής κουζίνας.
Onedio
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το Onedio, με τίτλο «Αυτό είναι απίστευτο! Η Ελλάδα προσπαθεί τώρα να διεκδικήσει τον πατσά ως δικό της», κάνοντας λόγο για «διεθνή ανταγωνισμό εμπορικού σήματος» γύρω από ένα έδεσμα «με βαθιές ρίζες στην τουρκική κουζίνα, από τη λαϊκή κουλτούρα του δρόμου έως την κουζίνα του παλατιού».
Το δημοσίευμα φιλοξένησε απόψεις ειδικών που υποστήριξαν ότι ο πατσάς προέρχεται «κατά κύριο λόγο από την Ανατολή και την οθωμανική κληρονομιά» και ότι η «οικειοποίηση» του εδέσματος «αντιβαίνει στα ιστορικά δεδομένα».
Sözcü
Η εφημερίδα Sözcü, με τίτλο «Η Ελλάδα διεκδίκησε το τουρκικό πιάτο που είχε απαγορεύσει η Ευρωπαϊκή Ένωση», ενέταξε την υπόθεση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο «δεκαετιών γαστρονομικής αντιπαλότητας», αναφέροντας ότι έπειτα από προσπάθειες οικειοποίησης «κοινών γεύσεων» όπως ο μπακλαβάς, το τζατζίκι και το ντονέρ, η ελληνική κυβέρνηση στρέφεται τώρα στον πατσά.
Στο δημοσίευμα επισημαίνεται ότι «πρεσβευτές» της τουρκικής κουζίνας θεωρούν πως η Άγκυρα θα πρέπει να προχωρήσει στις δικές της ενέργειες για την προστασία της συγκεκριμένης κληρονομιάς.
