Η Βιβλιοθήκη Ραμί της Κωνσταντινούπολης ανακηρύχθηκε η καλύτερη πράσινη βιβλιοθήκη στον κόσμο

• Από ιστορικός στρατώνας σε παγκόσμιο πρότυπο για βιώσιμες βιβλιοθήκες

• H Βιβλιοθήκη Ραμί ξεχώρισε ανάμεσα σε 62 υποψηφιότητες από 27 χώρες, χάρη στις πολυδιάστατες πρωτοβουλίες βιωσιμότητας που εφαρμόζει, προσφέροντας ένα εμπνευσμένο παράδειγμα για την δημιουργία πολιτισμικών χώρων με οικολογική συνείδηση.

• Από την έναρξη της λειτουργίας της το 2023 έως τα τέλη του 2025, η Βιβλιοθήκη Ραμί έχει υποδεχθεί περισσότερους από 8,2 εκατομμύρια επισκέπτες.

Η μεγαλύτερη βιβλιοθήκη της Κωνσταντινούπολης, η Βιβλιοθήκη Ραμί, απέσπασε διάκριση στην κατηγορία «Έργο μεγάλης κλίμακας» (Grand-Scale Project) των Βραβείων Πράσινων Βιβλιοθηκών για το 2026, που διοργανώθηκαν από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ενώσεων Βιβλιοθηκών και Ιδρυμάτων (International Federation of Library Associations and Institutions – IFLA).

Η βιβλιοθήκη τιμήθηκε με το βραβείο για το έργο (project) της μετατροπής του ιστορικού στρατώνα του 19ου αιώνα, σε έναν αστικό κοινόχρηστο χώρο ανθεκτικό στην κλιματική αλλαγή.

Τα βραβεία, τα οποία διοργάνωσε ο Τομέας Περιβάλλοντος, Βιωσιμότητας και Βιβλιοθηκών (ENSULIB) της IFLA, αναδεικνύουν βιβλιοθήκες και πρωτοβουλίες που παρουσιάζουν εξαιρετική καινοτομία και ουσιαστικό αντίκτυπο στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

Στην 11η διοργάνωση των βραβείων, που ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Συνεδρίου Βιβλιοθηκών και Πληροφόρησης της IFLA (WLIC 2026) στο Μπουσάν της Κορέας, η Βιβλιοθήκη Ραμί ξεχώρισε ανάμεσα σε 62 υποψηφιότητες από 27 χώρες, χάρη στις πολυδιάστατες πρωτοβουλίες βιωσιμότητας που εφαρμόζει, προσφέροντας ένα εμπνευσμένο παράδειγμα για τη δημιουργία πολιτισμικών χώρων με οικολογική συνείδηση.

Η διεθνής αυτή πρωτιά της Βιβλιοθήκης Ραμί στα Βραβεία Πράσινων Βιβλιοθηκών της IFLA αποδεικνύει στην πράξη πώς η διατήρηση της ιστορικής κληρονομιάς μπορεί να συνυπάρξει αρμονικά με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τις σύγχρονες υπηρεσίες βιβλιοθηκών κάτω από την ίδια στέγη.

Πέρα από την ενίσχυση της διεθνούς αναγνωρισιμότητας της βιβλιοθήκης, η συγκεκριμένη διάκριση αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οι πολιτικές της Τουρκίας για το κλίμα και τη βιωσιμότητα διαμορφώνουν τον τομέα της βιβλιοθηκονομίας, υπογραμμίζοντας παράλληλα την αφοσίωση της χώρας στη διατήρηση της πολιτισμικής κληρονομιάς.

Διατηρώντας το παρελθόν, αγκαλιάζοντας το μέλλον

Ο Στρατώνας Ραμί, που κατασκευάστηκε το διάστημα 1826 έως 1828, άνοιξε ξανά τις πύλες του το 2023 ως μία από τις κορυφαίες βιβλιοθήκες της Ευρώπης, μετά από εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης, ανακαίνισης και κατασκευής.
Κατά τη διάρκεια της μεταμόρφωσής του, η ομάδα εργασίας υιοθέτησε μια προσέγγιση συντήρησης και προσαρμογών για εκ νέου χρήση, διατηρώντας ακέραιη την ιστορική ταυτότητα και τα αυθεντικά υλικά του κτιρίου.

Με στεγασμένους χώρους έκτασης 36.000 m² και χωρητικότητα 4.200 θέσεων, η Βιβλιοθήκη Ραμί αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κέντρα πληροφοριών της Τουρκίας. Οι διάφοροι τομείς του συγκροτήματος της Βιβλιοθήκης Ραμί, όπως η ψηφιακή βιβλιοθήκη, τα τμήματα νέων και ενηλίκων, καθώς και διάφορες άλλες εξειδικευμένες βιβλιοθήκες, εξασφαλίζουν με την ποικιλομορφία τους μια σύγχρονη εμπειρία για επισκέπτες κάθε ηλικίας.

Βιοποικιλότητα και περιβαλλοντική βιωσιμότητα

Πέρα από τη διατήρηση της πλούσιας κληρονομιάς της, η Βιβλιοθήκη Ραμί θέτει την περιβαλλοντική βιωσιμότητα στον πυρήνα του μοντέρνου σχεδιασμού της.

Διαθέτει διαμορφωμένη έκταση 51.000 m² –γεγονός που την καθιστά, τη βιβλιοθήκη με τον μεγαλύτερο εσωτερικό διαμορφωμένο χώρο πρασίνου στην Ευρώπη– που περιλαμβάνει 696 δέντρα, 99.000 θάμνους, μια βιολογική μικρή λίμνη και καλαμιώνες.

Αυτοί οι χώροι υποστηρίζουν την αστική βιοποικιλότητα και συμβάλλουν στη βελτίωση του τοπικού μικροκλίματος.

Το βρόχινο νερό που συλλέγεται από τις εκτεταμένες επιφάνειες της στέγης του κτιρίου επαναχρησιμοποιείται για το πότισμα των χώρων πρασίνου και για τις τουαλέτες. Παράλληλα, η βιβλιοθήκη στοχεύει στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας μέσω εξοπλισμού χαμηλής κατανάλωσης, φωτισμού LED, συστημάτων αισθητήρων και εφαρμογών ηλιακής ενέργειας.

Επιπλέον, πραγματοποιείται διαλογή των απορριμμάτων στην πηγή, ξεχωριστή διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων, περιορισμός των πλαστικών μιας χρήσης, καθώς και ψηφιοποίηση των εσωτερικών λειτουργικών διαδικασιών.

Πέρα από το περιβάλλον: κοινωνική και πολιτισμική διάσταση

Η Βιβλιοθήκη Ραμί υιοθετεί μια ολιστική προσέγγιση που ενσωματώνει την κοινωνική, πολιτισμική και εκπαιδευτική διάσταση τόσο στους χώρους όσο και στις δράσεις της.
Μέσα από τα πολιτιστικά της προγράμματα και τις συμπεριληπτικές υπηρεσίες προς την κοινότητα, η βιβλιοθήκη ανταποκρίνεται στις πολιτισμικές, εκπαιδευτικές και καλλιτεχνικές ανάγκες της κοινωνίας, πραγματώνοντας την έννοια μιας «ζωντανής βιβλιοθήκης».

Η προσέγγιση αυτή αντικατοπτρίζει τη βιωσιμότητα μέσα από πρωτοβουλίες που καλλιεργούν τον κλιματικό γραμματισμό, όπως υπηρεσίες πληροφόρησης με περιβαλλοντική θεματολογία, εκπαιδευτικά σεμινάρια και πρακτικά εργαστήρια.

Επιπλέον, το Κέντρο Προσβάσιμων Πόρων της βιβλιοθήκης ενισχύει την πρόσβαση στις υπηρεσίες της για χρήστες κάθε ηλικίας και με ποικίλες ανάγκες.

Την ίδια στιγμή, το Şifahane (η μονάδα συντήρησης και αποκατάστασης) διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς για τις επόμενες γενιές, συντηρώντας και αποκαθιστώντας σπάνια χειρόγραφα και έντυπο υλικό.

Πέρα από τα ξεχωριστά αυτά τμήματα και τις κοινωνικές υπηρεσίες, η Βιβλιοθήκη Ραμί λειτουργεί καθημερινά σε 24ωρη βάση και χρησιμεύει ως ασφαλές σημείο συγκέντρωσης σε περιπτώσεις καταστροφών, δυνατότητα που την καθιστά έναν ζωτικό δημόσιο χώρο για την ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας.

Χάρη σε όλες αυτές τις πολυδιάστατες πρωτοβουλίες βιωσιμότητας, η Βιβλιοθήκη Ραμί έγινε η πρώτη βιβλιοθήκη που έλαβε την «Πιστοποίηση Βιώσιμου Μουσείου της Βιόσφαιρας», καθώς και η πρώτη στη χώρα που κατέχει ταυτόχρονα το «Πιστοποιητικό Μηδενικών Αποβλήτων» και το «Πιστοποιητικό Πράσινης Ενέργειας».

Από την έναρξη της λειτουργίας της το 2023 έως τα τέλη του 2025, η Βιβλιοθήκη Ραμί έχει υποδεχθεί περισσότερους από 8,2 εκατομμύρια επισκέπτες.